Koment | Lufta kundër Iranit; katastrofë strategjike për SHBA-në

ParsToday — Rrjeti amerikan MS NOW, duke iu referuar pasojave ekonomike, ushtarake dhe të sigurisë të luftës së SHBA-së kundër Iranit, paralajmëroi për pasojat e saj.

Sipas ParsToday, rrjeti amerikan MS NOW e përshkroi luftën kundër Iranit si një "katastrofë strategjike" për Uashingtonin dhe paralajmëroi se vazhdimi i kostove të mëdha të luftës kundër Iranit mund të shndërrohet në një nga faktorët kryesorë të humbjes së Partisë Republikane në zgjedhjet afatmesme për Kongresin.

Lufta e SHBA-së kundër Iranit, siç tregon raporti i rrjetit MS NOW, ka kaluar përtej një përplasjeje të kufizuar ushtarake dhe është shndërruar në një katastrofë strategjike të gjithanshme për Uashingtonin. Kjo luftë jo vetëm që nuk i ka realizuar objektivat e shpallura të SHBA-së, por ka gërryer njëkohësisht ekonominë, kapacitetet ushtarake, reputacionin ndërkombëtar dhe pozitën e partisë në pushtet në vend. Pas më shumë se 200 ditësh nga fillimi i saj, është bërë më e qartë se kostot e kësaj aventure nuk janë as të përkohshme dhe as të kufizuara në fushën e betejës; ato kanë depërtuar në jetën e përditshme të amerikanëve, tregjet financiare, zinxhirët logjistikë dhe madje edhe në zgjedhjet afatmesme për Kongresin.

Në aspektin ekonomik, rritja me rreth 50 për qind e çmimit të benzinës dhe naftës diesel që nga fillimi i luftës, rritja e menjëhershme e kostos së karburantit për avionët dhe, si pasojë, shtrenjtimi me më shumë se 20 për qind i biletave të avionëve, si dhe rritja e normave të kredive hipotekore, paraqesin një tablo të një krize të gjerë. Rezerva Federale është detyruar t'i mbajë normat e interesit të larta për të frenuar inflacionin dhe kjo politikë ka rritur kostot e huamarrjes për familjet dhe bizneset. Mark Zandi, ekonomisti kryesor i Moody's Analytics, e ka vlerësuar koston e përgjithshme të luftës në 220 miliardë dollarë, shifër që është e barabartë me rreth 1 650 dollarë për çdo familje mesatare amerikane. Kjo është vetëm kostoja e drejtpërdrejtë; kostot e tërthorta, si ngadalësimi i rritjes ekonomike, rritja e inflacionit dhe presioni mbi fermerët dhe shoferët e kamionëve në shtetet e Mesperëndimit, përbëjnë një barrë edhe më të madhe për ekonominë amerikane. Çmimi i naftës diesel dhe benzinës në prag të sezonit të korrjeve është shndërruar në një çështje përcaktuese në garat zgjedhore dhe ka ushtruar presion mbi qeverinë e Trumpit, madje edhe brenda Partisë Republikane.

Në aspektin ushtarak, lufta me Iranin i ka zbrazur rezervat e armëve të SHBA-së në një mënyrë të paprecedentë. Sipas raporteve, ushtria amerikane ka përdorur rreth 80 për qind të raketave përgjuese THAAD dhe gjysmën e raketave Patriot, si dhe pothuajse të gjitha raketat e saj taktike me rreze të gjatë dhe armët e sulmit me precizion. Këto armë janë pikërisht ato kapacitete që Uashingtoni i nevojitet për përballjen me Kinën në rajonin e "Indo-Paqësorit" dhe për ruajtjen e angazhimeve të tij në Evropë. Rindërtimi i këtyre rezervave mund të zgjasë me vite dhe tashmë aleatët kryesorë të SHBA-së kanë shprehur shqetësim për vonesat në dorëzimin e ngarkesave të armëve dhe dobësimin e garancive të sigurisë së Uashingtonit. Prandaj, lufta me Iranin ka ulur edhe fuqinë parandaluese të SHBA-së në frontet e tjera dhe, me një fjalë, e ka bërë Uashingtonin më të cenueshëm përballë rivalëve më të mëdhenj.

Në aspektin e politikës së brendshme, mbështetja e opinionit publik amerikan për këtë luftë ka mbetur rreth 30 për qind dhe kjo i ka vendosur republikanët përballë një situate të vështirë në prag të zgjedhjeve afatmesme. Jon Husted, senator republikan amerikan, tha: "Lufta me Iranin duhet të përfundojë sa më shpejt"; deklaratë që, pas qëndrimeve të ngjashme të dy kandidatëve të tjerë për Senatin amerikan, tregon rritjen e kundërshtimit ndaj agresionit të qeverisë së Trumpit kundër Iranit, madje edhe brenda radhëve të bashkëpartiakëve të tij. Tani kandidatët republikanë në shtetet kyçe po përpiqen të distancohen nga Trumpi. Ky distancim tregon se lufta me Iranin është shndërruar në një kosto politike për Partinë Republikane. Votuesit e konsiderojnë Trumpin përgjegjës për shtrenjtimin e benzinës, inflacionin dhe vazhdimin e konfliktit, ndërsa demokratët, duke kritikuar dështimin e objektivave të luftës, e kanë shndërruar atë në një çështje zgjedhore kundër republikanëve. Hakeem Jeffries, lideri i pakicës demokrate në Dhomën e Përfaqësuesve të SHBA-së, kishte deklaruar më herët, duke kritikuar politikat luftënxitëse të Trumpit, se lufta agresive dhe e pajustifikuar e Shteteve të Bashkuara kundër Iranit ka dështuar. Jeffries deklaroi gjatë një konference për shtyp: "Ekonomia nën drejtimin e Trumpit dhe republikanëve është një katastrofë dhe po vazhdon në rrugën e gabuar".

Kështu, edhe nëse kjo luftë përfundon, pasojat e saj do të vazhdojnë gjatë javëve dhe muajve të ardhshëm dhe mund të shndërrohen në një nga faktorët kryesorë të humbjes së republikanëve në Kongres.

Pika e rëndësishme është se lufta kundër Iranit është një shembull i kostove të fshehta dhe zinxhir të një aventure ushtarake. SHBA-ja nuk arriti objektivat kryesore, nuk arriti t'i kufizojë kostot, nuk ruajti kapacitetet e saj ushtarake dhe nuk e forcoi besueshmërinë e saj mes aleatëve. Ajo që ka mbetur është një kombinim i inflacionit, gërryerjes së rezervave strategjike, mosbesimit të aleatëve dhe krizës së brendshme politike. Nga ky këndvështrim, lufta kundër Iranit për Uashingtonin nuk është një fitore e kufizuar, por një katastrofë strategjike, pasojat e së cilës do të vazhdojnë edhe shumë kohë pas përfundimit zyrtar të konfliktit.