28 اردیبهشت روز حکیم عمر خیام نیشابوری مبارک باد!

28 اردیبهشت برابر با 18 می در تقویم جمهوری اسلامی ایران روز بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری نامگذاری شده است.

حکیم ابوالفتح عمربن ابراهیم الخیامی مشهور به خیام، فیلسوف، ریاضیدان و منجم و شاعر ایرانی در سال ۴۳۹ هجری قمری در نیشابور زاده شد.

او در ترتیب رصد ملکشاهی و اصلاح تقویم جلالی همکاری داشت.

خیام نخستین کسی است که به تحقیق منظم علمی در معادلات درجه اول، دوم و سوم پرداخته و طبقه‌بندی تحسین‌آوری از این معادله ها آورده‌است.

اگرچه پایگاه علمی خیام برتر از جایگاه ادبی او است و حجةالحق لقب داشته است اما آوازهٔ او بیشتر به واسطهٔ سرایش رباعیات است که شهرت جهانی دارد. رباعیات خیام را به بیشتر زبان‌های زنده دنیا ترجمه کرده‌اند.

ادوارد فیتزجرالد رباعیات خیام را به زبان انگلیسی ترجمه کرده‌ که این موضوع سبب شده است خیام در مغرب زمین شهرت بسیار داشته باشد.

مرگ خیام را در نیشابور و بین سال‌های 502 تا 505 هجری خورشیدی، -517 تا520 هجری قمری می‌دانند.

مقبره حکیم عمر خیام در شهر نیشابور در باغی قراردارد که آرامگاه عارف گرانمایه و شاعر شهیر، عطار نیشابوری نیز در آن واقع است.

آثار علمی و ادبی بسیاری از حکیم عمر خیام نیشابوری به جای مانده است که رساله روضة‌القلوب در کلیات وجود، رساله ضیاء العُلی، رساله‌ در طبیعیات، رساله‌ در بیان زیگ ملکشاهی، رساله نظام الملک در بیان حکومت، رباعی‌های فارسی و عربی و نوروزنامه درباره پیدایش جشن نوروز، از آن جمله است.