تفسیر- ایران و اروپا؛ گام های تازه برای همکاری هسته ای

"علی اکبر صالحی" رئیس سازمان انرژی اتمی ایران که برای گفتگو در باره همکاری های هسته ای پس از برجام ، به بروکسل سفر کرده، از پیشنهادهای تازه اتحادیه اروپا برای همکاری هسته ای با ایران در چار چوب برجام خبر داده است .

صالحی، روز چهارشنبه، پس از دیدار با "کانی یته"کانیئته «Kanyyth" کمیسیونر انرژی اتحادیه اروپا ، در گفتگویی خبری از برداشته شدن گام‌های مثبت در مسیر همکاری‌های علمی و فنی بین ایران و اروپا سخن گفت و اعلام کرد به زودی موضوع عضویت ایران در طرح بین المللی گداخت هسته‌ای (ایتر ITER ) به طور رسمی اعلام خواهد شد.

در طرح بین المللی گداخت هسته‌ای (ایتر) که پروژه ای علمی برای تولید انرژی های نو است 27 کشور اروپایی، آمریکا، چین، هند، کره جنوبی و ژاپن مشارکت دارند .

این طرح طی 30 تا 40 سال آینده به مرحله تجاری‌سازی می رسد و ایران از هم اکنون سرمایه گذاری روی این طرح را آغاز کرده است .

اکنون یکسال از امضای برجام می گذرد . در این مدت ، آثار این توافق از جنبه های مختلف و عمدتا" از زاویه لغو تحریم ها مورد توجه بوده است ؛ در حالیکه یکی دیگر از جنبه های مهم برنامه مشترک اقدام "برجام" حفظ و استمرار حقوق هسته ای و ادامه پروژه های تحقیقاتی و علمی و توسعه دانش هسته ای ایران در مصارف صلح آمیز است .

نگاهی به کارنامه سازمان انرژی اتمی ایران نشان می دهد فعالیت های ایران براساس توافقی که در برجام بدست آمد در بخش سانتریفیوژها نه تنها متوقف نشد بلکه ایران دامنه اطلاعات و دانش فنی خود را درچار چوب توافق هسته ای توسعه داده است .

با تلاش متخصصان ایرانی، اکنون زمینه تولید ایزوتوپ های پایدار نیز فراهم شده است . به گفته صالحی ایران برای ارتقای سانتریفیوژهای مخصوص تولید این نوع ایزوتوپ ها درحال همکاری با روسیه است . صالحی گفته است بر این اساس ، ایران سانتریفیوژهای "ir-1 "را ارتقا می دهد تا بتوانند ایزوتوپ های پایدار را تولید کنند.

ایران همچنین موفق شده است سانتریفیوژهای لازم در بخش بهداشت و سلامت را تأمین کند که برای تولید واکسن و داروهای نوترکیب کاربرد دارد .

طرح موسوم به "گداخت هسته ای" نیز محوری ترین پروژه علمی سازمان انرژی اتمی است که انتظار می رود با پیوستن ایران به این پروژه ، پیشرفت های خوبی در این عرصه نیز بدست آید . از دیگر فعالیت های تجاری ایران در صنعت هسته ای تولید و فروش آب سنگین مورد نیاز در فعالیت های صنعتی هسته ای است . ایران اکنون با بومی سازی تولید آب سنگین اراک به مرحله فروش این محصول در چارچوب مقررات بین المللی رسیده است .

آب سنگین کالایی راهبردی با کاربردهای متنوع صنعتی است.ازجمله این کاربردها،استفاده ازاین محصول در صنایع دارویی و شیمیایی و همچنین در طرح گداخت هسته ای است .

کیفیت آب سنگین تولید شده در ایران با خلوص 99 ممیز 95 در صد در بهترین آزمایشگاه ها به تایید رسیده است و ایران از نظر کیفیت آن در مقایسه با معدود کشورهای تولیدکننده آب سنگین در جهان در زمره با کیفیت ترین ها قرار دارد .در حال حاضر علاوه بر روسیه و امریکا شرکت های بزرگ اروپایی نیز متقاضی خرید آب سنگین از ایران هستند .

سازمان انرژی اتمی در چارچوب پیشرفت های علمی خود موفق به تأمین سوخت 20 درصدی مور نیاز راکتور نیز شده است و اکنون راکتور تحقیقاتی تهران با سوخت تولید ایران کار می کند .

مطابق برنامه جامع اقدام مشترک سایر فعالیت های هسته ای در بخش های تحقیقاتی و توسعه فناوری هسته ای نیز ادامه دارد که بخشی از توافق ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی است .

امریکا و چند کشور اروپایی سالهای زیادی با جنجال سازی تلاش کردند برنامه هسته ای صلح آمیز ایران را تهدید نشان دهند. غرب تلاش خود را بر توقف و برچیدن کامل تاسیسات هسته‌ای ایران متمرکز کرده بود و وعده برچیدن تاسیسات هسته ای ایران را داده بود ؛ اما سرانجام این پرونده در چارچوب توافق هسته ای و مطابق مفاد برنامه جامع اقدام مشترک؛ برجام بسته شد ، در حالیکه ایران به حقوق کامل هسته ای خود دست یافت .