مولفه های رضایت از زندگی در میان گروه های مختلف مردم
یکی از شاخص های بهداشت روانی میزان رضایت از زندگی است مفهومی پایدار و فراگیرکه بیانگر توازن میان آرزوهای شخص و وضعیت فعلی اوست ، به عبارتی هر چه شکاف بین سطح آرزوهای فرد و وضعیت عینی وی بیشتر شود ، رضایتمندی نیز به تبع آن کاهش می یابد.
ایرنا در گفتگویی با دکتر اسماعیل سعدی پور روانشناس به بررسی مؤلفه رضایت از زندگی بپردازد و به سوالاتی با رویکرد سطح رضایت از زندگی مردم ایران و اینکه برای آسان سازی زندگی چه باید کرد ، پاسخ دهد .
**س : رضایت از زندگی یکی از مهمترین سرفصل های روانشناسی مثبت است که سبب سلامت شخصیتی و سلامت روابط می شود . جنابعالی سطح رضایت از زندگی ، مردم ایران را چگونه تحلیل می کنید ؟
- پاسخ به این سؤال که سطح رضایت مردم ایران تا چه حد است نیاز به یک پژوهش ملی دارد زیرا این میزان شامل استان ها ، کلان شهرها ، شهرها ، روستاها می شود و میزان رضایت زندگی در هر کدام از آنها می تواند وضعیت متفاوتی داشته باشد . بر اساس تحولات فناوری و اطلاعات که در یکصد سال گذشته در سطح جهان روی داده است ، عصر حاضر را عصر انفجار اطلاعات نامیده اند و گسترش وسایل ارتباط جمعی در ظاهر نشانه ی بسط ارتباطات است اما در حقیقت فاصله بین مردم افزایش یافته است و این افزایش فاصله باعث کاهش رضایت از زندگی شده است .
یکی از مؤلفه های مهم رضایت از زندگی ، میزان ارتباط و رضایتی است که فرد از روابط با مردم ، همکاران ، دوستان ، خانواده و خود دارد اما این سطح روابط با توجه به اینکه به میزان زیادی کاهش یافته و ارتباطات از طریق فضای سایبر برقرار می شود و ملاقات های حضوری به کمترین حدخود رسیده است به این دلایل اغلب مردمجهان دچار فقر عاطفی وکاهش رضایت از زندگی شده اند .
بنابر این جهان از بعد صنعت پیشرفت کرده و میزان آسایش زندگی انسان ها به لحاظ مادی افزایش یافته است اما در حوزه آرامش زندگی که رضایت از زندگی یکی از مؤلفه های مهم آن است روند رو به کاهش مشاهد می شود .
در جامعه ایران هم اگرچه سطح رفاه مادی و اقتصادی افزایش یافته است اما در پی آن سطح توقعات مردم نسبت به گذشته بسیار بالا رفته و میزان رضایت از زندگی روند روبه رشدی نداشته است .
نکته ای که در بحث رضایت از زندگی بسیار مهم است درونی بودن این مؤلفه است در حقیقت رضایت را هر فردی دردرون خود باید احساس کند اما متأسفانه رضایت از زندگی به عنوان یک عامل بیرونی تلقی می شود .
در جامعه ایران یک فرهنگ منفی که ایجاد شده این است که برخی از مردم بر این باورند که یک شبه باید به تمام آرزوهای خود برسند در واقع آن فرهنگ کهن ایران که به همت و تلاش تأکید داشت متأسفانه در حال منسوخ شدن است . به عبارت دیگر هرفردی که در تلاش برای رسیدن به آرمان ها و اهداف خود است بادید منفی با او برخورد می کنند .
این فرهنگ امروزی ، با آموزه های فرهنگی ، اخلاقی ، دینی و پیشینه تاریخی ما در تضاد است و سبب نارضایتی از زندگی می شود . البته باید گفت در این فرایند رسانه ها نقش بسیار مهمی دارند چنانکه بانک هابا پخش تیزر های تبلیغاتی در تلویزیون ، مردم را به گرفتن جایزه های چند میلیونی ترغیب می کنند ، در نتیجه این گونه سیاست ها افراد را شانس گرا بار می آورد وسبب می شود مؤلفه تلاش در زندگی فراموش شود .
**س : آیا رضایت ازخود در رضایت از زندگی تأثیر مثبت دارد ؟
به طور قطع رضایت ازخود در رضایت از زندگی مؤثر است در حقیقت نمی توان این دو مؤلفه را ازهم جدا کرد اگر هر شخصی ابتدا باخود رابطه ی خوبی داشته باشد و از روح وجسم ، سطح تحصیلات ، خانواده و ظاهر خود راضی باشد وخود را فرد مفیدی برای جامعه بداند این رضایت ازخود ، به سطح اجتماع هم کشانده می شود .
تحقیقات علمی نشان داده است که 70 درصد اوقات شبانه روزی هر فردی در ارتباط با دیگران است اگراین رابطه ، رابطه ی خوبی باشد در آن صورت احساس رضایت ایجاد خواهد شد .
متأسفانه به علت خلاء آموزشی در مهارت های ارتباطی اغلب افراد الفبای برقراری ارتباط با دیگران را نمی دانند و نگاه مردم به یکدیگر عمودی و از بالا به پایین است ، در حالی که دریک رابطه درست و سازنده نگاه ها و رابطه ها افقی است چنانکه در یک رابطه افقی هرفردی شنونده خوبی است و با طرف مقابل خود به راحتی می تواند همدلی کند .
در ارتباط با دیگران اصول اخلاقی بسیار مهم است یعنی قبل از اینکه می خواهیم با فردی صحبت کنیم از خود سؤال کنیم که آیا این صحبت من با عث نزدیک شدن من به طرف مقابل خواهد شد ؟ این شیوه های رفتاری است که درنهایت سبب رضایت از زندگی می شود .
**س : به نظر شما نوع جنسیت در میزان رضایت افراد از زندگی موثر است ؟
- رضایت در بین زن و مرد و سنین مختلف تفاوت دارد به عنوان مثال ممکن است سطح رضایت از زندگی در زنان شاغل بیشتر باشد زیرا شاغل بودن سبب درآمد زایی می شود و این عامل خود اعتماد به نفس را افزایش می دهد و با افزایش اعتماد به نفس سطح رضایت افزایش می یابد .
در بررسی تفاوت زنان و مردان در برقراری ارتباط با دیگران نیاز به پژوهش های علمی دارد ، اغلب زنان در فرایند ارتباط با دیگران در پی ادامه این ارتباط اند اما مردان به منظور کسب اطلاعات بیشتر با دیگران ارتباط برقرار می کنند و ارتباط با دیگران از مؤلفه های مهم رضایت از زندگی است .
در حوزه جسمانی اغلب مردان بیشتر از زنان از ظاهر خود رضایت دارند . نشانه های این تفاوت را در جراحی های زیبا سازی زنان می توان دید .
در حوزه اقتصادی نیز شاید مردان به دلیل فرصت های شغلی بیشتر ، رضایت بیشتری نسبت به زنان داشته باشند البته این تفاوت های جنسیتی درحوزه رضایت از زندگی را در چارچوب تحقیقات علمی به طور قطعی تر می توان تحلیل کرد .
**س : برای آسان سازی یک زندگی چه باید کرد ؟
- این سؤال ، بسیار مهم است در عین حال که پاسخ آن پیچیده نیست . زندگی خیلی آسان تر از آن است که ما فکر می کنیم ، ما خودمان این زندگی را سخت کرده ایم .
برای آسان سازی زندگی ، « نخست » ، سطح توقعات و انتظارات باید براساس سطح توانایی باشد .
« دوم » ، هر فردی برای زندگی باید هدف داشته باشد در این صورت است که سطح اعتماد به نفس ، آرامش و رضایت از زندگی افراد افزایش می یابد . « سوم » ، برای رسیدن به اهداف ابتدا باید آنها را به کوتاه مدت ، میان مدت و بلند مدت تقسیم کرد و سپس برای رسیدن به اهداف برنامه ریزی و تلاش داشت زیرا در پی تلاش، موفقیت و رضایت از زندگی ایجاد خواهد شد . «چهارم» ، اصول اخلاقی در جامعه رعایت شود، زیرا آرامش فرد وجامعه وابسته به رعایت اصول اخلاقی است .