خیام : ریاضیدان و منجمی که به شاعری شهره شد

خیام نیشابوری رباعیات و نجوم نیشابور مشهد -28 اردیبهشت ماه برابر با 18 می در تقویم رسمی ایران به نام ریاضی دان - فیلسوف - ستاره شناس و شاعر پرآوازه قرن پنج هجری قمری حکیم خیام نیشابوری نام گذاری شده است .

ابوالفتح غیات الدین عمربن ابراهیم خیام نیشابوری معروف به خیام در سال 427 خورشیدی در نیشابور همزمان با دوره زمامداری سلجوقیان به دنیا آمد و برخی شهرت وی را به خیام به خاطر شغل خیمه دوزی پدرش دانسته اند وی از شاگردان برجسته استاد خواجه ابوالحسن انباری و امام موفق نیشابوری بود که در نزد آنان دروس مقدماتی - هندسه - ریاضیات - حکمت و عرفان را آموخت خیام در 22 سالگی به سمرقند رفت و کتاب معروفش تحت عنوان "جبر و مقابله " را به رشته تحریر درآورد و در 25 سالگی نیز رساله ای درباره جبر و موسیقی تالیف کرد وی پس از سمرقند به اصفهان رفت و طی 18 سال اقامت در این شهر در رصدخانه ای که به دستور ملکشاه تاسیس شده بود به انجام تحقیقات نجومی پرداخت .

رباعیات خیام برای نخستین بار توسط "ادوارد فیتز جرالد" به انگلیسی ترجمه و به جهانیان معرفی شد که نام او را در ردیف هومر- شکسپیر- دانته و گوته چهار شاعر بزرک جهان قرار داد .

سال 517 را صحیح ترین قول درباره سال وفات خیام برشمرده است .

حکیم خیام نیشابوری در 83 سالگی رخ در نقاب خاک کشید و به دیار حق شتافت .

مدفن این شاعر و ریاضیدان نامی ایران در نیشابور است.