ضرورت تدوین طرح روابط راهبردی ایران و روسیه

لئونید اسلوتسکی Leonid Slutsky رئیس کمیته روابط خارجی دومای روسیه که به تهران سفر کرده است، در دیدار با محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران درباره مسائل دوجانبه و مورد علاقه رایزنی کرد.

در این دیدار که صبح یکشنبه انجام شد، علاوه بر موضوعات دوجانبه؛ مسائل مربوط به توافق هسته ای، تحولات سوریه، عراق، یمن و لیبی و همچنین همکاری‌های تهران و مسکو در سازوکارهای منطقه‌ای و بین‌المللی مورد تبادل نظر قرار گرفت. یکی از موضوعاتی که در دیدارهای رئیس کمیته روابط خارجی دومای روسیه در تهران بر آن تاکید شد، ضرورت همکاری مجالس ایران و روسیه در تدوین طرح همکاری‌های راهبردی دو کشوراست.

تقویت همکاری های راهبردی ایران و روسیه با توجه به منافع جمعی و تهدید های مشترک، در شرایطی که آمریکا سعی دارد مانع از همگرایی و گسترش مناسبات بین ایران و کشورهای منطقه شود ازاهمیتی استراتژیک برخوردار است. محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران  در این خصوص بر به روز رسانی سند همکاری‌های بلندمدت ایران و روسیه به سطح روابط راهبردی تاکید کرد.

کاظم جلالی سفیر ایران در روسیه درباره اهمیت برنامه جامع همکاری‌دو کشور می گوید: سطح مناسبات و حوزه همکاری‌های فعلی ایران و روسیه بسیار فراتر از دهه‌های گذشته است ضمن اینکه همکاری‌های طرفین عمیق تر و معنادارتر شده و ظرفیت‌های زیادی در روابط دو کشور وجود دارد که باید در قالب برنامه جامع همکاری‌ها به آن‌ها پرداخته شود.

از امضای "معاهده اساس روابط متقابل و اصول همکاری بین دو کشور" در مارس 2001 نزدیک به دو دهه می گذرد. با توجه به  تحولات و تغییراتی که در عرصه روابط بین المللی و روابط منطقه ای رخ داده است انتظارات از سطح مناسبات و حوزه همکاری‌های ایران و روسیه  نیز افزایش یافته است. شرایط کنونی منطقه نیز ایجاب می کند که از ظرفیت‌های متنوع  در روابط دو کشور در قالب برنامه جامع همکاری‌ها استفاده راهبردی شود. بحث ایجاد روابط راهبردی بین ایران با کشورهای بزرگ آسیایی به ویژه روسیه و چین از حدود یک دهه قبل و در پی تحولات منطقه ای و بین المللی، در چارچوب روابط جامع با کشورهای مستقل و تاثیرگذار در تحولات منطقه ای وبین المللی در اولویت قرار گرفته است.

نشریه «دیپلمات» در نگاه به این موضوع  با اشاره به همکاری‌های سه جانبه تهران، مسکو و پکن در تحلیلی نوشت: در حالی که بیشتر تمرکز در آسیا بر تحولات میان آمریکا و متحدانش صورت می‌گیرد اما روند دیگری در حال شکل‌گیری است که در آن روسیه و چین با ایران روابطی مهم و تاثیرگذار را بنیان‌گذاری می‌کنند.

اهمیت این موضوع در رویکردهای مشترک ایران و روسیه به خوبی مشخص است. در این زمینه می توان به بیانیه ای اشاره کرد که چندی قبل و در پی گفت و گوهای محمدجواد ظریف و سرگئی لاوروف وزیران امور خارجه ایران و روسیه در مسکو منتشر شد. در بیانیه مذکور تصریح شده است: تهران و مسکو مصمم هستند، فعالانه رویکردهای جمعی و چندجانبه عادلانه مبتنی بر اصول و قواعد کلی شناخته شده حقوق بین الملل را برای حل مسائل فوری و ضروری منطقه ای و جهانی ارتقاء دهند.

از این دیدگاه، اهمیت روابط راهبردی ایران و روسیه را می توان علاوه بر تاثیرگذار بودن آن بر تقویت مناسبات دوجانبه، در مقابله با تهدیدهای مشترک در منطقه به ویژه یکجانبه گرایی امریکا موثر دانست به ویژه آنکه ایران و روسیه نشان داده اند از ابتکار عمل و تعامل قوی در واکنش به مسایل منطقه برخوردارند.