تفسیر- وام بیبازگشت قزاقستان به قرقیزستان
قزاقستان با هدف کمک به قرقیزستان برای حضور بهتر در اتحادیه اوراسیا 100 میلیون دلار کمک بلاعوض به این کشور اختصاص داد.
آلماز سزباکوف معاون وزیر دارایی قرقیزستان و کانات بادیلوف معاون وزیر دارایی قزاقستان در چهارمین کنفرانس اقتصادی در ایسیک کول توافقنامه کمک 100 میلیون دلاری آستانه به بیشکک را امضا کردند. قرار است این مبلغ برای پیاده سازی «نقشه راه» برای پیوستن قرقیزستان به اتحادیه اقتصادی اوراسیا صرف شود. وزیر دارایی قرقیزستان گفته است قزاقستان پروژههای بیشکک را تأمین مالی خواهد کرد تا اقتصاد قرقیزستان بتواند با شرایط جدید اقتصاد جهانی بیشتر سازگار شود.
از بدو استقلال جمهوری های آسیای مرکزی و قفقاز، جمهوری قرقیزستان و نیز جمهوری تاجیکستان به سبب داشتن اقتصادی ضعیف همچنان فقیرترین جمهوریهای شوروی سابق هستند و تمهیدهای رهبران بیشکک و دوشنبه برای جهش اقتصادی و گریز از سکون حاکم بر اقتصاد این کشورها نتوانسته است نقش تعیین کننده ای در فرار قرقیزستان و تاجیکستان از تله دریافت وام برای کمک به رشد اقتصادی و احیای اقتصاد داشته باشد.
به عبارت دیگر این دو جمهوری در مقایسه با دیگر جمهوری های منطقه برای اجرای برنامه های زیر ساختی اقتصادی و حرکت در مسیر توسعه اقتصادی دست استقراض به سوی نهادهای پولی و مالی جهانی دراز کرده اند و در این بین حتی کمکهای مالی ادواری کشورهای منطقه ای و فرامنطقه ای نیز نتوانسته است چندان تفاوتی میان گذشته اقتصادی و شرایط جاری حاکم بر اقتصاد دو جمهوری تاجیکستان و قرقیزستان ایجاد کند. از این رو دوشنبه و بیشکک در دور باطل استقراض از خارج اسیر شده اند.
اکنون نیز اختصاص کمک 100 میلیون دلاری قزاقستان به بیشکک برای کمک به توان اقتصادی قرقیزستان برای حضور موثر این کشور در اتحادیه اقتصادی اوراسیا رقم تاثیر گذاری نیست که بتواند اهداف اعطای این وام را محقق کند اما می تواند به افزایش جایگاه قزاقستان در معادلات اقتصادی منطقه ای کمک کند. به ویژه که آستانه ایفای نقش بازیگر فعال در مناسبات سیاسی و اقتصادی منطقه ای و بین المللی را در دستور کار سیاست خارجی خود قرار داده است.
از طرفی قزاقستان با توجه به اقتصاد ضعیف قرقیزستان و تاثیر منفی این وضعیت بر مراودات کلوپ اقتصادی اوراسیا از مخالفان سرسخت عضویت قرقیزستان در اتحادیه گمرکی و اقتصادی اوراسیا بود، اما تاکید روسیه بر حضور بیشکک در این اتحادیه و تعهد کشورهای عضو برای کمک به اقتصاد کشورهای داوطلب عضویت در اتحادیه سبب شد که آستانه از موضع سخت گیرانه صرفنظر کند.
از طرف دیگر با تغییر رهبری در ازبکستان و سیاست خارجی جدید تاشکند، رویکرد همکاری ازبکستان با دیگر جمهوری های منطقه نظیر تاجیکستان و قرقیزستان دستخوش تغییر شده است و این موضوع باتوجه به رقابت سنتی و اعلام نشده قزاقستان و ازبکستان برای ایفای نقش رهبری در آسیای مرکزی، اهمیتی دو چندان یافته است.
بنابر این قزاقستان با توجه به چرخش حاکم بر سیاست خارجی ازبکستان که گسترش مناسبات اقتصادی با کشورهای منطقه را نیز در دستور کار قرار داده است نمی خواهد از رقابت سنتی با تاشکند عقب بیافتد و از این رو به رغم مخالفتهای اولیه اش با حضور قرقیزستان در کلوپ اقتصادی اوراسیا، اکنون قصد کمک مالی و اقتصادی به قرقیزستان را دارد تا به عنوان بازیگر موثر منطقه ای، در رقابت با ازبکستان برای حضور و نفوذ در جمهوریهای همسایه از تاشکند عقب نیافتد. به کمک 100 میلیون دلاری قزاقستان به بیشکک از همین زاویه باید نگریست.