تفسیر- مذاکرات آستانه؛ گام هایی تازه برای حل بحران سوریه

هفتمین دور مذاکرات دو روزه "آستانه " با حضور هیات‌های جمهوری اسلامی ایران، روسیه، ترکیه و نماینده دولت سوریه در شهر آستانه پایتخت قزاقستان برگزار می‌شود.

هیات ایرانی شرکت کننده در این  مذاکرات به سرپرستی «حسین جابری‌انصاری» معاون عربی آفریقایی وزیر خارجه ایران روز یکشنبه وارد پایتخت قزاقستان شد.این مذاکرات که از روز دوشنبه آغاز شده است، در چارچوب راهبرد حل سیاسی بحران سوریه، با پیگیری و پشتیبانی روسیه، ایران و ترکیه بر اساس توافق نشست سه جانبه وزرای خارجه ایران، روسیه و ترکیه در نشست 20 دسامبر 2016در مسکو دنبال می شود.

این مذاکرات از سه جنبه  حائز اهمیت است:

جنبه نخست این مذاکرات، تقویت  دیپلماسی منطقه ای  است که به موازات مبارزه قاطع با تروریسم و پس از آزاد سازی  مناطق  استراتژیک تحت کنترل سوریه بویژه شهر" رقه" زمینه مذاکراتی  فراگیر برای حل بحران سوریه را فراهم ساخته است  .

جنبه دوم اهمیت این مذاکرات، پیوستن گروه های حائز شرایط  مذاکره با دولت  سوریه به روند مذاکرات آستانه است . 

اما جنبه  سوم  اهمیت این مذاکرات،  همسویی  ترکیه با مذاکرات استانه و تکمیل شدن حلقه دیپلماسی منطقه ای برای کمک به حل بحران سوریه  است.

با این حال  هنوز مشخص نیست  نقش آمریکا در این روند چگونه خواهد بود. وزارت امور خارجه قزاقستان در بیانیه ای از حضور «دیوید ساترفیلد» مشاور وزارت امور خارجه آمریکا در امور خاورمیانه در هفتمین دور مذاکرات صلح سوریه در «آستانه»  خبر داد.

بدیهی است آمریکایی ها نمی توانند پیروزی های  میدانی در سوریه را نادیده بگیرند ، اما  سعی دارنداز این موفقیت ها بستر تازه ای برای  نفوذ در سوریه ایجاد کنند  .

جوزف دانفورد (Joseph Dunford) رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا  پیشتر در سخنانی در باشگاه ملی مطبوعات آمریکا  (21 می 2017) گفته بود :"...  حرکتی تحت هدایت وزارت امور خارجه آمریکا برای تشکیل یک نهاد حکمرانی در جریان است تا به محض اینکه رقه تصرف شد، یک حکومت محلی کارآمد وجود داشته باشد. این نهاد از رهبران عرب اهل رقه بهره خواهد برد و ما همچنین می کوشیم یک نیروی امنیتی متشکل از نیروهای محلی ایجاد کنیم تا پس از تصرف شهر رقه اوضاع شهر را تثبیت کنند".

اکنون ائتلاف امریکا به  بهانه  کمک‌ به مردم "رقه " قصد ایجاد پایگاهی جدید در سوریه را دارد.

 «فرانتس کلینتسویچ» (Frants Klintsevich) معاون اول کمیته امنیتی و دفاعی شورای فدراسیون روسیه  در واکنش به این تصمیم  امریکا  اعلام کرد، "...تخصیص میلیون‌ها دلار و یورو به " رقه" ، آن هم با این سرعت، نمونه دیگری از این امر است که چطور ائتلاف بین‌المللی سیاست‌های دوگانه در سوریه دنبال می‌کند."

این  مقام  روس تأکید کرد، " مسئله‌ای که اینجا مطرح می‌شود صرفا با تلاش‌ها برای مخفی کردن شواهد مربوط به بمباران وحشیانه نیست بلکه ، مسئله اصلی مربوط به تلاش‌ها برای تبدیل کردن "رقه" به مرکز جدید در سوریه است،این هدف اصلی پول‌هایی است که روانه رقه شده است "

«دونالد ترامپ» رئیس‌جمهوری آمریکا هم در بیانیه‌ای، آزادسازی شهر «رقه» سوریه را آغازگر مرحله‌ای تازه خواند و مدعی شد واشنگتن از مذاکرات دیپلماتیک برای حل بحران سوریه حمایت می‌کند.

دراین نکته  تردید ی نیست که با پیروزی هایی که  درعرصه نبرد با داعش  در سوریه  بوجود آمده  ؛ بحث سوریه اکنون وارد مدار تازه ای از گفتمان سیاسی شده است. اما  این سوال مطرح است که  آیا امریکا و عربستان همانگونه که در بیانیه های خود از نتایج مذاکرات آستانه  حمایت کردند ؛در مرحله اجرا نیز این توافق را تحمل خواهند کرد؟