تفسیر- قرقیزستان و ازبکستان در پی ساخت خط ریلی مشترک

سفر «سورنبای جین بیک اف» رییس جمهوری قرقیزستان به تاشکند و دیدار وی با «شوکت میرزایف» همتای ازبکستانی خود با حمایت رهبران دو کشور از ساخت سریع خط ریلی چین- قرقیزستان و ازبکستان همراه بود.

جین بیک اف در دیدار با همتای ازبک خود در این باره گفت: راه اندازی این دالان ریلی به استفاده حداکثری از ظرفیت های ترانزیتی دو کشور وتوسعه زیرساخت های حمل و نقل درمنطقه کمک خواهد کرد.

رییس جمهوری قرقیزستان، همچنین آمادگی این کشور را برای همکاری فعال با ازبکستان، جهت اجرای این طرح ریلی و نیز راه اندازی حمل ونقل مسافربری میان مناطق مرزی دوکشور را اعلام  کرد.

به گفته روسای جمهوری دو کشورآغاز هر چه سریع ساخت و ساز خط ریلی چین- قرقیزستان و ازبکستان نه فقط تامین کننده منافع همه کشورهای منطقه خواهد بود بلکه سبب افزایش ظرفیت های ترانزیتی آسیای مرکزی می شود.

این خط ریلی که قرار است از طریق جمهوری اسلامی ایران و ترکیه به خطوط آهن اروپا وصل شود نزدیک به 20 سال است که ادامه دارد.

درپیشینه احداث این خط،ابتدا موضوع میان دوکشور چین و قرقیزستان مطرح شد که به موجب آن طی سال های 2002 تا 2013 چند پروژه ساخت خط ریلی در این مسیرمورد بررسی کارشناسان و نهادهای ذیربط دو کشور قرار گرفت.

با وجود این، هیچگاه پروژه های مطرح محقق نشد چراکه مشکل اصلی دراجرای طرحهای خطوط آهن به عرض خط آهن جمهوری های سابق شوروی مربوط می شد که با استانداردهای بین المللی مطابقت نمی کرد.

حال آنکه اکنون کارشناسان امورحمل ونقل ریلی راه این مسئله را درجابجایی محموله های ارسالی در پایانه های دوکشور یافته اند واز طرفی محدودیت همکاری حمل ونقل ریلی که بین جمهوری های سابق اتحاد شوروی با دیگر کشورهای منطقه وجود داشت میان این جمهوری ها وجود ندارد اما مشکل اصلی بین این جمهوری ها، نبود باورهمکاری ودخالت پارامترهایی همچون اختلافات سنتی میان این کشورها بود که مانع ازهمکاری های هرچه بیشتر این جمهوری ها می شد که البته تنها، به بخش اقتصاد و حمل و نقل ونیزهمکاری های تجاری و بازرگانی محدود نمی شد،بلکه پیشینه این قبیل اختلافات،عملا به رقابت های سیاسی و رویکردهای سیاست خارجی متعارض ومتقابل آنها نیز راه یافته بود وضعیتی که تا پیش از تغییر ریاست جمهوری ازبکستان همچنان حاکم برمناسبات ازبکستان با دیگر جمهوری های اسیای مرکزی وکشورهای پیرامونی واغلب بازیگران عرصه بین الملل می شد.

اکنون اما نه فقط رویکرد و نوع نگرش رییس جمهوری جدید ازبکستان به همکاری های منطقه ای وبین المللی و ورود موثربه عرصه بین الملل وآشتی با بازیگران بین المللی دستخوش تغییر شده است، بلکه اخیرا قرقیزستان نیزشاهد برگزاری انتخابات ریاست جمهوری بوده است و از این رو روسای جمهوری قرقیزستان وازبکستان برای اجرایی کردن برخی وعده های انتخاباتی خود ناگزیر از کنار گذاشتن  سوء تفاهم ها و اختلافات پیشین دو کشور و نیز در پی احیا و بازسازی مناسبات همه جانبه دو کشورهستند تا از این طریق ضمن تقویت زیرساخت های اقتصادی و تجاری، گام های عملی را برای پیوستن به تجارت بین المللی بدون استفاده ازمسیرهای سنتی پیشین تجربه کنند. 

ظاهرا مقامات بیشکک و تاشکند راه حل این مهم را درگام اول،  در حمایت از ساخت خط ریلی وخطوط راه آهن میان دوکشور یافته اند.به اهمیت توافق  روسای جمهوری قرقیزستان و ازبکستان در حمایت از این از طرح همین زاویه باید نگریست.