تفسیر- سفر نخست وزیر تاجیکستان به ازبکستان
"قاهر رسولزاده" Ghahr Rasoolzadeh نخست وزیر تاجیکستان با هدف شرکت در نشست کمیسیون مشترک در زمینه تعیین و علامتگذاری مرزی با ازبکستان، روز شنبه 24 فوریه به شهر "فرغانه" در ازبکستان سفر کرد.
سفرهای مقام های ازبکستان به جمهوری های آسیای مرکزی از جمله سفر نخست وزیر این کشور به تاجیکستان را باید بخشی از برنامه اصلاحات شوکت میرضیایف رئیس جمهوری ازبکستان قلمداد کرد. در راستای برنامه اصلاحات اقتصادی ازبکستان ، تغییرات عمده ای در داخل و سیاست خارجی ازبکستان رخ داده است . از جمله می توان به حل مشکلات مرزی و اختلاف های دولت تاشکند با سایر جمهوری های آسیای مرکزی اشاره کرد.
مشکلات مرزی جمهوری های آسیای مرکزی عمدتا" میراث نظام سلطه گذشته یعنی نظام متمرکز تصمیم گیری است. سیاستگذاری های کاخ کرملین در قبال جمهوری های آسیای مرکزی به گونه ای بود که ضمن تقویت ملی گرایی افراطی ، ملت های ساکن در این منطقه برای رفتن از یک روستا به روستایی دیگر ، می بایست از اراضی سایر جمهوری ها عبور می کردند. بعد از استقلال جمهوری های آسیای مرکزی در سال 1991 میلادی ، دولت های حاکم بر این جمهوری ها ضمن برقراری مقررات روادید ، تلاش کردند مناطق مرزی را در انحصار خود داشته باشند . در این راستا ، مین گذاری در مناطق مرزی از جمله مین گذاری دولت ازبکستان در مرز با تاجیکستان ، به یک فاجعه ملی برای دولت دوشنبه تبدیل شد . در نتیجه این اقدام ازبکستان ، علاوه بر کشته و زخمی شدن تعدادی از اتباع تاجیکستان ، دلیل اصلی برای تیرگی روابط دوکشور همسایه طی بیش از دو دهه گذشته بوده است . به باور بسیاری از کارشناسان سیاسی، از روابط متشنج ازبکستان و تاجیکستان ، مردم هر دوکشور مسلمان و همسایه رنج می برند.
"پولاد آخونداف" Paulad Akhundov یک کارشناس مسایل سیاسی ازبکستان ، در این ارتباط گفته است : "در هر دو سوی مرز مشترک دو کشور ، مردمانی زندگی می کنند که با هم روابط قوم و خویشی دارند . بنابر این ، دلیلی برای مین گذاری این مناطق و یا اعمال نظام روادید برای سفر این افراد وجود ندارد".
در همین ارتباط ، "عالم شیر زمان اف" Alam Shirzamanovکارشناس مسایل سیاسی تاجیکستان نیز گفته است : "برای عادی سازی روابط پرتنش ازبکستان و تاجیکستان درشرایط فعلی ، در میان نخبگان سیاسی این دوکشور اراده جدی وجود ندارد . از این رو در آینده نزدیک امیدی به بهبود مناسبات تاشکند و دوشنبه وجود ندارد".
به نظر می رسد ، شوکت میرضیایف رئیس جمهوری ازبکستان که عزم خود را برای اجرای برنامه اصلاحات سیاسی و اقتصادی جزم کرده است ، برای همسایه جنوب غربی خود یعنی تاجیکستان نیز برنامه دارد . به همین دلیل ، برغم بدینی های جاری ، این احتمال را نباید نادیده گرفت که ، اختلاف های دوکشور همسایه طی روزهای آتی حل و فصل گردد . بویژه که ، ناامنی ها در ازبکستان و تاجیکستان به عنوان دوکشوری که با افغانستان مرز مشترک طولانی دارند ، همکاری های مشترک دوکشور را ضروری و اجتناب ناپذیر می نماید.