تفسیر - موضع گیری ازبکستان در برابر آزمایش هسته ای کره شمالی

رهبر جدید ازبکستان آزمایش هسته‌ای کره شمالی را محکوم کرد.

به گزارش منابع خبری ازبک، شوکت میرزایف رئیس جمهوری موقت ازبکستان در اولین واکنش رسمی خود به تحولات بین‌المللی، اقدام پیونگ یانگ در آزمایش هسته‌ای را محکوم کرد.

در این بیانیه، ازبکستان از کره شمالی خواسته است به اقداماتی که منجر به تشدید تشنج شود، پایان داده اختلافات موجود در شبه جزیره کره را از طریق راههای دیپلماتیک و صلح‌آمیز حل و فصل کند. در این بیانیه همچنین تاکید شده است که آزمایش سلاح هسته‌ای نقض فاحش قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل و تهدید آشکار برای امنیت در منطقه و جهان است.

ناظران صرفنظر از اینکه ازبکستان چه جایگاهی در معادلات شبه جزیره کره دارد و یا اینکه اساسا" کره شمالی به عنوان کشوری که جمعه گذشته برای پنجمین بار آزمایش هسته ای خود را در واکنش به سیاستهای خصمانه و خلف وعده امریکا در عمل به تعهدات واشنگتن در قبال پیونگ یانگ انجام داد، واکنش رئیس جمهوری موقت ازبکستان به این رفتار پیونگ یانگ را بیش از اینکه در چهارچوب سیاست خارجی این کشور ارزیابی کنند، فرصتی برای اعلام همسویی شخص شوکت میرزایف با سیاستهای دولتهای غربی می دانند؛ فرصتی که در بطن خود می تواند حمایت امریکا و دول غربی و منطقه ای همسو با آنان را از شخص میرزایف در انتخابات ریاست جمهوری پیش روی ازبکستان داشته باشد.

به عبارت دیگر محکومیت آزمایش هسته ای کره شمالی از سوی رئیس جمهوری موقت ازبکستان، سیگنالی پر معنا به جامعه جهانی و البته با مصرف داخلی برای جامعه این جمهوری ارزیابی می شود.

هر چند که فرصت طلبی شخص میزرایف در واکنش به رفتار کره شمالی آن هم سه روز پس از انجام آزمایش هسته ای پیونگ یانگ و در زمانی که تنشها در شبه جزیره کره بالا گرفته است معنای خاص خود را دارد.

وقت شناسی میرزایف در واکنش به موضوعی که به گفته او تهدید آشکار برای امنیت منطقه و جهان است، میتواند برای جامعه ازبک نشانه ای از هشیاری و سیاست مستقل رهبری جدید و موقت ازبکستان باشد. به خصوص که به نظرمی رسد رهبری جدید تاشکند با این واکنش ، بدون اظهار نظر رسمی در له یا علیه یکی از دو کانون قدرتی که تاکنون سیاست خارجی ازبکستان به طور مقطعی و متناوب متمایل به یکی از آنها بوده است، تلاش کرده است استقلال سیاست خارجی ازبکستان را در دوره جدید حیات سیاسی این کشور به نمایش بگذارد. علاوه بر این نیت دیگر میرزایف از واکنش به آزمایش هسته ای کره شمالی تصاحب قانونی و رسمی کرسی ریاست جمهوری ازبکستان بوده است .

اگر آزمایش هسته ای روزجمعه گذشته کره شمالی انفجار بمب خبری پیونگ یانگ در عرصه بین المللی بود، انتخاب میرزایف در همین روز و پس از استعفای «نعمت‌الله یولداش اف»، رئیس مجلس سنای ازبکستان که منجر به احراز کرسی موقت ریاست جمهوری توسط شخص میرزایف شد بمب خبری جامعه ازبکستان و جمهوریهای اسیای مرکزی بود.

اکنون نیز با اعلام روز چهارم دسامبر به عنوان روز برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ازبکستان، فعالیتهای انتخاباتی ریاست جمهوری این کشور نیز آغاز شده است. لذا واکنش میرزایف به ازمایش هسته ای کره شمالی به تعبیری می تواند اولین اقدام تبلیغاتی رئیس جمهوری موقت ازبکستان برای انتخابات چهارم دسامبر نیز باشد.

تردیدی نیست که این دور از انتخابات ازبکستان نقطه عطفی در تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی جامعه ازبکستان خواهد بود، اما اینکه آیا تاریخ در این جمهوری نیز همچون دیگر جمهوریهای منطقه تکرار خواهد شد و شخصی که به طور موقت زمام امور را به دست دارد با برگزاری انتخابات به قدرت خود مشروعیت می بخشد و یا تحولات به گونه ای دیگر رقم خواهد خورد، سئوالی است که پاسخ آن دستکم در جمهوریهای آسیای مرکزی چندان هم مجهول نخواهد بود. چرا که از هم اکنون می توان گفت شخص میزایف برای تصاحب کرسی ریاست جمهوری ازبکستان خیز برداشته است. بویژه که ظاهرا" میرزایف بی میل نیست باد از سوی غرب به پرچم سیاست خارجی جمهوری تحت رهبری وی بوزد. هر چند که برخی ناظران معتقدند این اظهار نظر زودهنگام و معنا دار میرزایف می تواند به فعالیت بیش از پیش کنشگران منطقه ای و ذینفوذ در ازبکستان منجر شود تا معادلات قدرت را در این کشور و در استانه انتخابات ریاست جمهوری آن به نفع خود رقم بزنند.