تفسیر- فلسطین و دیوان بین المللی کیفری

چهار نهاد حقوقی فلسطینی از رژیم صهیونیستی به سبب ارتکاب جنایت علیه مردم غزه به دیوان بین المللی کیفری شکایت کردند.

مرکز حقوق بشر میزان، مرکز حقوق بشر فلسطین، موسسه حقوق بشر حق و موسسه حقوق بشر ضمیر چهار نهاد حقوقی فلسطینی هستند که از رژیم صهیونیستی به سبب جنایت ضد ساکنان باریکه غزه در جنگ 50 روزه سال 2014 به دیوان بین المللی کیفری شکایت کردند.

دیوان بین المللی کیفری را می توان یکی از مهم ترین نهادهای حقوقی در سطح نظام بین الملل دانست که سبب ایجاد تحول در حقوق بین الملل شده است. ضعیف کردن اصول سنتی نظیر مصونیت مقامات و حاکمیت دولت‌ها از جمله این تحول است. اگرچه جنایت هایی نظیر جنایت علیه بشریت، جنایت جنگی و نسل کشی پیش از اجرایی شدن اساسنامه دیوان بین المللی کیفری موسوم به اساسنامه «رم» در کنوانسیون ها و پیمان نامه های متعدد حقوق بین الملل نیز مطرح شده بودند، اما در اساسنامه دیوان بین المللی کیفری برای رسیدگی به این جنایت ها راهکار نیز تعیین شده است. مطابق این اساسنامه در سه صورت یک پرونده به دیوان ارجاع داده می شود: در صورتی که کشور ارجاع دهنده عضو دیوان باشد، در صورتی که شورای امنیت خواهان رسیدگی به پرونده‌ای باشد و یا در صورتی که دادستان دیوان، پرونده ای را به دیوان ارجاع دهد. در این صورت دیوان به آن پرونده رسیدگی خواهد کرد و در مواردی نظیر موضوع لیبی در سال 2011، شورای امنیت می تواند با استناد به گزارش دیوان و در قالب اصل «مسوولیت حمایت» مداخله نظامی کند.

فلسطین عضو رسمی دیوان بین المللی کیفری است و می تواند جنایت های رژیم صهیونیستی را به این دیوان ارجاع دهد. بر این اساس، راجی الصورانی، رییس مرکز فلسطینی حقوق بشر روز 16 مارس 2017 در نشست این مرکز در شهر خان یونس، جنوب باریکه غزه، از ارائه شش شکایت علیه رژیم صهیونیستی به دیوان بین المللی کیفری خبر داد و اکنون نیز چهار نهاد حقوقی فلسطین از رژیم صهیونیستی به دیوان بین المللی کیفری شکایت کرده اند. این شکایت مربوط به جنگ سال 2014 رژیم صهیونیستی علیه غزه است که طی 50 روز بیش از دو هزار و 300 فلسطینی از جمله 546 کودک و 247 زن کشته شدند. اگرچه محور شکایت اخیر به دیوان جنگ سال 2014 است، اما گروهها و دولت فلسطینی می تواند به دلیل محاصره همه جانبه غزه که پیامدهای وخیم انسانی داشته است و همچنین به دلیل خشونت های اخیر و البته به دلیل تداوم شهرک سازی نیز از این رژیم به دیوان بین المللی کیفری شکایت کنند.

با توجه به ماهیت کارکردی دیوان بین المللی کیفری، رسیدگی به این جنایت ها می تواند به سلب مصونیت از بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم اسرائیل و صدور حکم بازداشت وی منجر شود زیرا آنچه رژیم صهیونیستی با دستور نتانیاهو علیه فلسطینی ها به خصوص علیه غزه انجام می دهد از مصداق‌های بارز جنایت جنگی، جنایت علیه بشریت و نسل کشی و حتی جرم تجاوز است.