درگیری «درون ائتلاف»، شاخصه مهم چهارمین سال جنگ علیه یمن

پس از درگیری هایی که میان امارات و عربستان و همچنین میان امارات و دولت مستعفی یمن رخ داد، نیروهای اماراتی و قطری نیز در شهر تعز در جنوب یمن درگیر شدند که چندین نفر از طرفین در این درگیری ها کشته و زخمی شدند.

جنگ عربستان سعودی و متحدانش علیه یمن از 26 مارس 2018 وارد چهارمین سال شده است. به نظر می رسد یکی از مهمترین اتفاق ها در چهارمین سال جنگ عربستان سعودی و متحدانش علیه یمن، شدت گرفتن درگیری ها در درون ائتلاف و همچنین میان برخی کشورهای عضو ائتلاف با دولت مستعفی یمن باشد. طی تنها دو ماه گذشته درگیری های متعددی میان نیروهای اماراتی با نیروهای وابسته به عربستان سعودی در جنوب یمن و همچنین میان نیروهای اماراتی و نیروهای منصورهادی، رئیس جمهوری مستعفی یمن رخ داد. اکنون درگیری ها میان نیروهای اماراتی و نیروهای هوادار قطر در شهر جنوبی تعز گویای این است که جنگ علیه یمن از هدف ادعایی اولیه یعنی بازگردان آنچه که مشروعیت نامیدند، به طور کلی دور شده است.

امارات بیش از سایر اعضای ائتلاف علیه یمن در صدد در اختیار گرفتن برخی از مناطق جنوبی این کشور است. علت اصلی نیز این است که برخی مناطق جنوبی یمن اهمیت راهبردی دریایی دارند. برای مثال، در مورد بندر المخاء در تعز و بندر عدن که در استان عدن قرار دارد  و اولین بندر بزرگ تجاری یمن محسوب می شود،  امارات تلاش زیادی انجام می دهد تا کنترل آن ها را در اختیار داشته باشد. از این رو، شورای انتقالی جنوب را با ریاست «عیدروس الزبیدی» تشکیل داده است. امارات در حالی تلاش می کند بندر المخاء در تعز و بندر عدن در عدن را اشغال کند که هر دو این مناطق تحت کنترل دولت مستعفی یمن قرار دارند. در همین حال، عربستان سعودی نیز تلاش زیادی انجام می دهد کنترل بندر الحدیده را در جنوب یمن که دومین بندر تجاری بزرگ این کشور محسوب می شود، در اختیار گیرد.

عامل دیگر این درگیری های درون ائتلاف، اهمیت مناطق مورد منازعه به لحاظ کشاورزی است. تقریباً همه کشورهای سرمایه دار عربی با معضل واردات مواد غذایی مواجه هستند. یکی از علل اهمیت استان تعز در جنوب یمن، نقش مهم آن در اقتصاد کشاورزی است. از این رو، امارات که پس از عربستان سعودی مهمترین کشور عضو ائتلاف علیه یمن است، سعی دارد از طریق نفوذ بر ساختار اداری استان تعز، مقامات وابسته به خود را در این استان و برخی دیگر از مناطق جنوبی یمن در قدرت حفظ کند و بدین ترتیب اهداف خود را در این مناطق تامین نماید.

در واقع می توان گفت؛ در چهارمین سال جنگ علیه یمن، کشورهای مهم عضو ائتلاف سعودی ضمن اینکه از شکست دادن انصارالله و متحدانش ناامید شدند، در چینش افراد در ساختار دولت مستعفی نیز اختلاف دارند و در همین حال، درصدد تقسیم جغرافیای جنوب یمن میان خود هستند که امارات در این اهداف بیش از سایر کشورهای عضو ائتلاف تلاش می کند. 

«مصطفی مطهری»، کارشناس مسایل غرب آسیا بر این باور است که «امارات با توجه به راهبرد افزایش عرصه های نفوذ خود در منطقه و حتی جهان اسلام درصدد افزایش عمق استراتژیک خود است؛ چرا که وسعت کم و فقدان خاک برای کنش گری در این عرصه، تصمیم گیران در این کشور را به فکر افزایش عمق استراتژیک کشورشان در پیرامون آنها انداخته است و یمن در این باره با توجه وضعیت انقلابی آن و تزلزل موجود در آن از جمله گزینه های قابل دسترسی بود که امارات به آن چشم ویژه ای دوخت. در واقع حاکمان در امارات با علم به این امر که شمال یمن با حضور یکپارچه حوثی ها و دیگر قبایل همراه آنها تقریبا غیرقابل نفوذ است تمرکز و هدف خود را بر جنوب یمن قرار دادند.»