اهداف سفر بن سلمان به چین

محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی پس از سفر به پاکستان و هند، در سومین مقصد آسیایی خود سفری دو روزه به چین داشته و با مقام‏ های این کشور دیدار و گفتگو کرده است.

سفر محمد بن سلمان به چین، نخستین سفر رسمی وی به این کشور است. پیش از این ملک سلمان، پادشاه عربستان به چین سفر کرده بود. «گریگولی کاساچ»، استاد دانشگاه روس می گوید: «با توجه به اینکه، پادشاه عربستان نیز در سال 2017 به چین سفر داشته است، سفر کنونی بن سلمان به پکن نیز گویای این است که سیاست خارجی عربستان به سوی شرق متمایل شد.»

به طور کلی می توان گفت سفر ولیعهد سعودی به چین اهداف اقتصادی و سیاسی داشته است.

به لحاظ اقتصادی، چین یک ابرقدرت اقتصادی است و نقش تصمیم ساز در عرصه اقتصاد جهانی دارد. در واقع، اگرچه چین در شورای امنیت حق وتو دارد و از قدرت های نظامی جهان است، اما نقش آفرینی پکن در عرصه نظام جهانی بیش از همه وابسته به قدرت اقتصادی آن است.

در سفر بن سلمان به چین، اهداف اقتصادی وجه پررنگی داشت. عربستان سعودی بزرگترین تولید کننده نفت جهان و چین نیز بزرگترین مصرف کننده نفت عربستان سعودی است. در این سفر مدیران ارشد آرامکو، محمد بن سلمان را همراهی کردند. ولیعهد سعودی در این سفر ضمن اینکه تلاش کرد زمینه فروش نفت بیشتر به پکن را فراهم کند، سرمایه گذاری در بخش پالایشگاهی چین را نیز مد نظر داشته است.

تفاوت بارزی که در نگاه اقتصادی بن سلمان به پاکستان با نگاه به چین و هند وجود دارد، این است که نگاه اقتصادی بن سلمان به پاکستان از جنس «کمک» و «نفوذ» در اسلام آباد بود، اما نگاه اقتصادی به چین و تا حدودی نیز هند از جنس «سرمایه گذاری» و «جذب حمایت سیاسی» بود.

به لحاظ سیاسی، ولیعهد سعودی به خوبی آگاهی داشت که چین از کشورهایی است که روابط حسنه اقتصادی و سیاسی با جمهوری اسلامی ایران دارد. اگرچه در سفر بن سلمان به چین اهداف ضد ایرانی وی به طور آشکار بیان نشد، اما در ذات این سفر و همچنین در ذات اهداف اقتصادی وی در چین، نگاه ضد ایرانی وجود داشته است. با این حال، مقام های چینی حتی پیش از سفر ولیعهد سعودی به پکن پیام غیرمستقیمی به وی دادند که اهداف ضد ایرانی را در چین پیگیری نکند زیرا روابط پکن با تهران، روابطی راهبردی است. در همین راستا، «وانگ یی»، مشاور دولت چین سه شنبه گذشته یعنی دو روز قبل از سفر بن سلمان به پکن، در دیدار با محمدجواد ظریف، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران گفت: «مایلم از این فرصت استفاده کرده و با دوست قدیمی ام بر تعمیق روابط و تقویت اعتماد راهبردی میان کشورهایمان تاکید کنم و اطمینان دهم که پیشرفت تازه ای در همکاری متقابل، جامع و راهبردی ما به دست آمده است.»

اما نکته پایانی این است که موفق بودن یا نبودن تور آسیایی بن سلمان به واکنش غرب نیز بستگی دارد زیرا باید دید آیا غرب به خصوص کشورهای اروپایی با هدف ممانعت از نزدیک شدن عربستان به چین و هند، از فشار ماههای اخیر بر ولیعهد سعودی می کاهند یا خیر.