تفسیر- امنیت و اقتصاد؛ محور مذاکره نماینده تاجیکستان با نمایندگان اتحادیه اروپا

ارکین رحمت‌الله زاده نماینده دائم تاجیکستان در اتحادیه اروپا با گروهی از نمایندگان این اتحادیه دیدار کرد و طرفین موضوعات مهم منطقه از جمله همکاری در زمینه مبارزه با تروریسم را مورد بررسی قرار دادند.

بدون شک آنچه سبب شده موضوع تروریسم به محور اصلی گفت‌وگوهای نمایندگان دو طرف تبدیل شود، گستردگی و فراگیری این پدیده در عرصه بین الملل و نیز شدت رو به افزایش تروریسم در جغرافیای آسیای مرکزی است. تاجیکستان نیز به دلیل شرایط جغرافیایی و کوهستانی بودن نواحی مرزی خود با افغانستان، به مراتب نگرانی های امنیتی بیشتری دارد. همین موضوع سبب شده تا موضوع امنیت به مفهوم عام کلمه و نیز فراگیری امنیت در چهارچوب مرزهای تاجیکستان و گستره آسیای مرکزی به مشغله ذهنی و اصلی مقامات تاجیک تبدیل شود. به ویژه که تاجیکستان علاوه بر داشتن مرزهای طولانی با افغانستان آسیب پذیرتر از دیگر همسایگان این کشور است.

موضوع دستاوردهای تاجیکستان در زمینه‌های اقتصادی، تجاری و برنامه‌های دولت این کشور در بخش‌های مختلف اقتصادی نیز بخش دیگری از مذاکرات نمایندگان تاجیک و پارلمان اروپا بوده است. اساسا نهادهای اروپایی در پوشش کمک به احیای اقتصاد کشورهای منطقه،  بستر حضور و فعالیت خود را در کشورهای آسیای مرکزی فراهم کردند تا از این رهگذر ضمن تقویت زیرساختهای اقتصادی کشورهای منطقه، نفوذ خزنده خود را در بخشهای سیاسی، نظامی، امنیتی و فرهنگی این کشورها فراهم کنند. سیر تحولات منطقه از جمله ناامنی های جاری در افغانستان و وجود بستر افراط گرایی در آسیای مرکزی نیز عملا زمینه مراودات امنیتی را بین جمهوریهای آسیای مرکزی و نهادهای غربی فراهم کرده است. شاید یکی از بارزترین مصداق های این موضوع را بتوان سفر سال 2012 استروان استیونسون نماینده حزب محافظه کار انگلیس در پارلمان اروپا به تاجیکستان دانست که به بهانه ریاست هیات حامیان تکمیل ساخت نیروگاه برق آبی راغون تاجیکستان و بررسی آخرین وضعیت ساخت این نیروگاه وارد این کشور شد، تا از این رهگذر به نوعی در حل اختلاف تاجیکستان و ازبکستان در زمینه انرژی دخالت کند. 

اکنون نیز بعید به نظر می‌رسد که استراتژی و هدف اصلی نهادهای غربی و از جمله پارلمان اروپا در قبال کشورهای منطقه آسیای مرکزی و از جمله تاجیکستان تغییر محسوسی کرده باشد؛ مخصوصا که همچنان این تمایل نزد طرف تاجیک وجود دارد که مشکلات اقتصادی، سیاسی و امنیتی خود را با کمک این نهادها برطرف کند. طرح موضوع بررسی استراتژی ملی توسعه تاجیکستان تا سال 2030 و ضرورت تقویت نهادهای امنیتی و انتظامی این کشور در مبارزه با خطر و چالش‌هایی که رحمت الله زاده در دیدار با هیات پارلمان اروپا از آنها به عنوان چالش های جهان معاصر نام برده است در همین چارچوب قابل ارزیابی است. اما اینکه واقعا نهادها و کشورهای غربی بدون چشم طمع به نفوذ همه جانبه در منطقه آسیای مرکزی، به این منطقه توجه نشان می دهند، جای تردید دارد.