تفسیر- امضای 13 سند همکاری میان تاجیکستان و چین 

تاجیکستان و چین سیزده سند همکاری امضا کردند . این اسناد ، در چارچوب سفر رسمی " امامعلی رحمان " رئیس جمهوری تاجیکستان به پکن امضا شده است .

سندهای امضا شده عمدتا" همکاری های کشاورزی ، اقتصادی و تجاری، علمی و فنی را هدف گرفته است . 

پیش از این ، شی جینپینگ  Xi Jinping رئیس جمهوری چین از امامعلی رحمان همتای تاجیک خود دعوت کرده بود تا برای شرکت در نشست سران بریکس ، به پکن سفر کند . امضا این اسناد ، از تمایل رهبران دو کشور برای گسترش همکاری های دوجانبه حکایت دارد . بویژه که نشان دهنده بهره برداری دوشنبه و پکن از فرصت های جاری است .

هفته گذشته ، " شریف سعید  " رئیس اتاق بازرگانی تاجیکستان از افزایش ۳ میلیارد دلاری گردش مالی میان دوشنبه و پکن تا سال ۲۰۲۰ میلادی خبر داده بود . با توجه به ظرفیت های اندک تولیدات صنعتی در تاجیکستان ، چگونگی دستیابی به رقم سه میلیارددلار در تجارت متقابل چین با تاجیکستان از موضوعات قابل تامل بوده است .

تاجیکستان دارای طرح های بزرگ سرمایه گذاری است که  صرفا" با سرمایه‌گذاری خارجی قابل اجرا هستند . در عین حال ، در تاجیکستان ذخایر منابع طبیعی نیز وجود دارد . ضمن آن که ، بازار دوشنبه برای سرمایه گذاران چینی قابل توجه است . در حقیقت ، به منظور دستیابی تاجیکستان به وعده وعیدهای متقابل با طرف چینی ، مقام های این کشور آسیای مرکزی نیاز شدیدی به جذب سرمایه های خارجی بویژه سرمایه گذاری شرکت های چینی در تاجیکستان دارند . طی چند سال گذشته ، دولت پکن و شرکت های چینی با بهره گیری از نیاز های یکطرفه تاجیکستان به خدمات آن ها ، از این کشور آسیای مرکزی بیشترین استفاده را برده اند . از جمله در زمینه حل اختلاف های ارضی و مرزی دو طرف است که در نهایت با واگذاری بخشی از اراضی تاجیکستان به چین ، اختلاف های دوطرف خاتمه یافت .

نمایندگان مجلس ملی تاجیکستان در روز 12 ماه ژانویه سال 2010 میلادی ، توافقنامه تعریف مجدد مرز تاجیکستان با چین را به تصویب رساندند . تاجیکستان 1,142 کیلومتر مربع از کل قلمرو 143,000 کیلومتر مربعی خود را به دولت چین واگذار کرده است . بنابر توجیهات مقام های دولت دوشنبه ، اراضی واگذار شده به چین در شرق تاجیکستان قرار دارد و منطقه ای کوهستانی و فاقد منابع طبیعی محسوب می شود . در واکنش به این اقدام دولت دوشنبه ،  " سهراب شریف اف " مدیر مرکز مطالعات استراتژیک نهاد ریاست جمهوری تاجیکستان در این باره  می گوید: "تاجیکستان هر چند بخشی از سرزمینش را از دست داد ، اما گامی به پیش برداشت."

این  کارشناس تاجیک ادامه میدهد: "در آغاز چین بر سر تصاحب 28,500 کیلومتر مربع پافشاری می کرد ، اما دست آخر دولت دوشنبه 1,100 کیلومتر مربع را واگذار کرد . اگر ما این سرزمین را اکنون واگذار نمی کردیم ، قادر به مقاومت در برابر فشارهای چین نمی بودیم."

اما محی الدین کبیری رهبر حزب نهضت اسلامی تاجیکستان ، گفت : این عهدنامه ناقض ماده 7 قانون اساسی است . این معاهده می تواند به آنجا بینجامد که سایر کشورها هم مناقشات بر سر قلمرو را با تاجیکستان را آغاز کنند.

در یک جمعبندی کلی از امضای اسناد همکاری دوجانبه تاجیکستان و چین ، برغم برخی مخالفت های داخلی ، شکی نیست که ، روابط دوکشور در دوران زمامداری امامعلی رحمان همچنان روند رو به رشد خواهد داشت .