«آیین شاگون بهار مبارک» در ولایت بدخشان تاجیکستان + تصاویر

عید نوروز در «بدخشان» با اسامی «شاگون» و «خیدیرایام» نام برده می‌شود و مردم این استان ضمن تهنیت و شادباش به یکدیگر، از عبارت «شاگون بهار مبارک» استفاده می‌کنند.

به گزارش رادیو تاجیکی صدای خراسان به نقل از خبرگزاری فارس در دوشنبه ، معنی واژه «خیدیرایام» ایام جشن بزرگ است و نوروز را در بدخشان به این خاطر جشن بزرگ می‌گویند که ساکنان این استان قبل از جشن نوروز، جشن‌ های کوچک‌تری را با نام‌های «خیرپیچار» و «خیرچیزان» می گرفتند.

 لیکن چون نوروز مقام و مرتبه ویژه‌ای داشته و باشکوه و جلال بیشتری برگزار می‌شده است، آن را «خیدیر ایام» یا جشن بزرگ نام گذاشتند.

«خیرپیچار» و «خیرچیزان» از واژه «خیر» آمده است که معنی آن خورشید است و مردم از روی مشاهده حرکت آن، روز، ماه و سال را حساب می‌کردند.

در روز اول نوروز، مردم این منطقه طبق سنت هایی موسوم به «جاروب بندان» و «خانه تکانی» با جارو منازل خود را تمیز می کنند.

«سومنک» ، «کاجی» ، «بت» یا «حلوا» و «شیرروغن» از معمول‌ترین غذاهای نوروزی در بدخشان است که بیشتر این غذاها از گندم، آرد و شیر تهیه می‌شوند.

یکی از بازی‌های نوروزی کودکان در بدخشان «کیلاغوز- غوز» یا «طلب- طلب» است.

به این صورت که کودکان یک روسری را به دست گرفته، به بام خانه‌ها می‌روند و آن را به درون خانه می‌اندازند.

 آنان حین این کار سرودهای ویژه‌ای هم می‌خوانند که صاحب خانه با شنیدن آن باید در روسری این کودکان شیرینی بگذارد.

از سوی دیگر نوروز در بدخشان روز مخصوصی برای کشاورزان است و آنان در این روز به زمین دانه می‌پاشند.

در این منطقه سنتی مانند آتش افروزی به نام «الاوپرک» رایج است که در آن ضمن آتش افروزی، آشغال‌های خانه را جمع آوری کرده و در آتش می‌سوزانند.

الاوپرک رسمی است که طی آن، پس از افروختن آتش، برخی از مردم یک پارچه از پیراهن خود را در آتش می‌اندازند و از بالای آتش پریده و چنین می‌گویند: "سرخی تو از من و زردی من از تو".

اگر در این روز در یک خانواده از اهالی بدخشان طفلی به دنیا بیاید، نام وی را نوروز می‌نهند و مردم به دیدار و تهنیت این خانواده می روند و می‌گویند: شاگون بهار مبارک.

در مجموع در بدخشان نوروز را جشنی انسانی، ملی و مذهبی، جشن طبیعت، جشن احیا شدن، جشن سخاوت، عفو و خوشحالی، جشن غم زدایی و فال نیک می‌دانند.