پیشنهادهای دانشمند روس برای جلوگیری از تخریب سد دریاچه سریز تاجیکستان

دانشمند زیست شناس روس که سالیان زیادی تحولات مربوط به اوضاع دریاچه سریز را بررسی می کند، برای جلوگیری از تخریب این دریاچه سه راهکار ارائه کرد.

به گزارش رادیو تاجیکی به نقل از سایت فرغانه، لیونید پاپیرین، اخیرا طرح سه مرحله ای برای کاهش آب ذخیره شده در پشت سد 505 متری دریاچه سریز پیشنهاد کرده است که ساخت سه نیروگاه برق آبی را شامل می شود.

وی می گوید با ساخت یکی از سه نیروگاه برق آبی با ظرفیت 80 مگاوات بالاتر از سد دریاچه سریز می توان ارتفاع آب آن را از505 متر فعلی به 40 تا 50 متر کاهش داد. در دو مرحله بعدی نیز با ساخت دو نیروگاه  برق آبی پایین تر از دریاچه  سریز و تونل های سه گانه می توان آب خارج شده از دریاچه را به مسیرهای انحرافی کشاند که  دیگر خطر تخریب سد اصلی بر اثر زلزله باقی نماند.

پاپیرین تاکید می کند طی سالهای 1975 تا 1991 دانشمندان تحقیقات ارزشمندی درباره دریاچه سریز انجام دادند که باید آن اطلاعات با دستاوردهای علمی امروز تطابق داده شود.

به گفته وی، برای اطمینان از فعالیت موثر سیستم کنترل بر این دریاچه، ضرورت نصب یک مرکز مجهز نظارتی در ارتفاعات کوهستانی دورتر وجود دارد تا در صورت  بروز هر نوع  حادثه و تخریب احتمالی سد آن، امکان اطلاع رسانی به موقع فراهم شود. زیرا تخریب احتمالی سد این دریاچه بر اثر زلزله شدید و جاری شدن آب  پشت آن، زندگی شش میلیون نفر از ساکنان افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان را با تهدید جدی رو به رو می‌کند.

طول دریاچه سریز 70 کیلومتر، عمق آن 505 متر و ذخایر آب پشت سد طبیعی آن 70 کیلومتر مکعب است که پس از زلزله 7 و 2 دهم ریشتری روز هفتم دسامبر سال 2015 در ولایت بدخشان، برخی از رسانه‌های منطقه احتمال تخریب سد این دریاچه و جاری شدن آب آن را مطرح کرده بودند.

دریاچه سریز بر اثر زلزله شدید سال 1911 و سقوط قطعه بزرگی از کوه بر سر راه رود مُرغاب در عمق کوهستان‌های ولایت بدخشان تاجیکستان و در ارتفاع سه هزار و 263 متری ازسطح دریا پدید آمده است.