تفسیر- اعلام دلایل اصلی مهاجرت نخبگان جمهوری آذربایجان           

فشارهای سیاسی دولت باکو بر نخبگان و رهایی از مشکلات اقتصادی و معیشتی از مهمترین دلایل مهاجرت نخبگان آذری اعلام شده است.

" علی اوسط علی‌اف " رئیس " مرکز مهاجرت جمهوری آذربایجان " از افزایش دو برابری آمار مهاجرت‌ کنندگان از کشور طی یکسال گذشته خبر داد و گفت، انگیزه اکثر کسانی که برای مهاجرت از جمهوری آذربایجان تلاش می‌کنند ، رهایی از مشکلات اقتصادی و معیشتی است .

علی اوسط علی‌اف در گزارشی که از جمع‌بندی درخواست‌های شهروندان متقاضی مهاجرت از جمهوری آذربایجان به رسانه‌ها ارائه کرد ، آورده است : 11 تا 12 درصد از متقاضیان خروج از جمهوری آذربایجان و سکونت در کشورهای دیگر، علت تلاش خود برای مهاجرت را تشدید فشارهای سیاسی دولت جمهوری آذربایجان اعلام می‌کنند ، اما اکثر متقاضیان مهاجرت از کشور خواهان رهایی از مشکلات اقتصادی و دستیابی به وضعیت معیشتی بهتر هستند .

کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل همه ساله ، از درخواست های مهاجرت از جمهوری آذربایجان گزارش هایی منتشر می کند . بر اساس آخرین گزارش های این نهاد بین المللی ، همه ساله بین 2500 تا 3000 هزار خانواده آذری خواستار خروج از جمهوری آذربایجان می شوند . نگاهی به این آمار نشان می دهد که ، برای کشور کوچکی نظیر جمهوری آذربایجان برغم برخورداری از منابع انرژی نفت و گاز طبیعی ، این آمار قابل تامل است .   بر اساس گزارش های منتشر شده در برخی از رسانه های باکو ، کمتر از پنج درصد از مردم جمهوری آذربایجان شامل مقام های عالیرتیه دولتی و مسوولان و مدیران این کشور ، بیش از 95 درصد از بودجه و درآمدهای نفتی و گازی کشور را در انحصار خود دارند . در حالی که ، 95 درصد از جمعیت جمهوری آذربایجان تنها 5 درصد از بودجه و درآمدهای بودجه کشور را در اختیار خود دارند .

 برخی گزارش های رسمی از قرار داشتن بیش از 50 درصد از مردم جمهوری آذربایجان زیر خط فقر حکایت دارد . البته این آمار به پیش از سال 2012 میلادی اختصاص دارد و طی چندسال گذشته ، به دلیل کاهش بهای جهانی نفت و کاهش درآمدهای دولت باکو ، مشکلات اقتصادی مردم جمهوری آذربایجان نیز تشدید شده است . 

جدا از مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم جمهوری آذربایجان ، وجود فضای نامناسب سیاسی در کشور نیز موجب شده است که ، بسیاری ازفعالان سیاسی و رسانه ای روند مهاجرت از دیار را در دستورکار قرار دهند .

سیاست دولت الهام علی اف به گونه ای است که ، هر گونه اندیشه مخالفی محکوم به زندان و یا زندگی دربدترین شرایط است . از میان این دسته از فعالان سیاسی می توان  به دکتر " محسن صمداف " رهبر حزب اسلام جمهوری آذربایجان و ده ها تن از سایر اعضای حزب اسلام و روحانیون اسلامگرا در کشور اشاره کرد . به همین دلیل است که ، فعالان رسانه ای و سیاسی بویژه مخالفان تمایلی به ماندن در کشور خود را ندارند .  طی چند سال گذشته حتی چند تن از دیپلمات های جمهوری آذربایجان که به کشور فرا خوانده شدند ، ترجیح داده اند که در همان کشور محل ماموریت خود پناهنده سیاسی شوند . در این میان ، باید از اقلیت های قومی یاد کرد که در شرایط بسیار نامناسب تری قرار دارند . از جمله این اقوام می توان از تالش ها ، آوارها و لزگی ها یاد کرد که ، وضعیت مناسبی برای زندگی در جمهوری آذربایجان را ندارند .