تفسیر- تردید تیلرسون درباره تغییر در برجام

وزیر امور خارجه امریکا در مورد تغییر احتمالی در توافق هسته ای با ایران، برجام ، در مهلتی که ترامپ اعلام کرده است، ابراز تردید کرد .

رکس تیلرسون در لندن گفت، ممکن است آمریکا نتواند نقائص برجام را بموقع رفع کند و آن را به مهلت تعیین شده کاخ سفید برساند. وزیر امور خارجه امریکا تاکید کرد: ما نمی توانیم برای دیگران جدول زمانی تعیین کنیم.

دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در زمان تمدید مجدد تعلیق تحریم های هسته ای ایران در اقدامی مغایر با توافق گروه 1+5 تهدید کرد که اگر طی 120 روز، برجام تغییر نکند، تعلیق تحریم های ایران را تمدید نخواهد کرد. این در حالی است که سه کشور اروپایی طرف مذاکرات برجام شامل بریتانیا، آلمان و فرانسه همراه با اتحادیه اروپا، روسیه و چین هرگونه مذاکره مجدد در مورد برجام را رد کرده اند. جمهوری اسلامی ایران نیز با صریح ترین لحن اعلام کرده است که نه مذاکرات مجدد و نه تغییر در سند برجام را نمی پذیرد. 

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه می گوید: برجام قابل مذاکره مجدد نیست، به همین دلیل آمریکا باید به جای تکرار لفاظی های کهنه، مانند ایران به تعهداتش بر اساس مفاد برجام عمل کند.

با این حال، تیلرسون در سفر به اروپا در تلاش است برای بن بست ناشی از تهدید ترامپ، راهکاری بیابد. از یک طرف تمدید نشدن تعلیق تحریم های ایران به منزله خروج امریکا از برجام و مرگ توافق هسته ای با ایران است؛ اتفاقی که در ظاهر مورد قبول مشاوران سیاسی- امنیتی رییس جمهوری امریکا از جمله وزیر امور خارجه این کشور نیست. از سوی دیگر از دید مقامات امریکایی، اکنون پای حیثیت رییس جمهوری امریکا در میان است و اگر بعد از گذشتن مهلت تعیین شده، تعلیق تحریم های ایران مجددا تمدید شود، شکست سنگینی برای ترامپ و امریکا رقم خواهد خورد. به همین دلیل، امریکایی ها امیدوارند حداقل، اروپا با اتخاذ مواضع سخت در برابر آنچه خطر فعالیت های موشکی و منطقه ای جمهوری اسلامی خوانده می شود، به ترامپ برای خروج از این بست کمک کند  نشانه هایی نیز از همسویی اروپا در امریکا در موضوعات غیر برجامی دیده شده است.

با این حال و با توجه به مواضع قاطع اروپا در حفظ برجام ، دور از انتظار به نظر می رسد که در توافق هسته ای با ایران تغییراتی حاصل شود.

اظهارات تیلرسون مبنی بر این که رسیدن به زمان ضرب الاجل ترامپ دشوار خواهد بود، نشانه ای از ناامیدی دستگاه دیپلماسی امریکا در این خصوص است. مذاکراتی که ترامپ خواهان تغییر در آن شده است، بیش از 10 سال و در میان هفت کشور و با حضور مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به نمایندگی از 28 کشور جریان داشته و حاصل کار در قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل مورد تائید جامعه جهانی قرار گرفته است. با توجه به این روند ، قابل انتظار خواهد بود که تهدید ترامپ علیه جامعه جهانی نتیجه مطلوبی برای دولت امریکا نداشته باشد.