تفسیر- عزم بین المللی برای حفظ برجام

با نزدیک شدن به 12 مه که ضرب الاجل دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در زمینه اصلاح برجام و گنجاندن موارد مد نظر واشنگتن در آن است ، واکنش دولتها و مقامات ارشد در گروه 1+5 برای حفظ برجام افزایش قابل توجهی پیدا کرده است. از جمله مقامات ارشد روسیه و اتحادیه اروپا بر لزوم حفظ "برجام" تاکید کردند .

سرگئی ریابکوف Sergei Ryabkov معاون وزیر امور خارجه روسیه روز چهارشنبه اعلام کرد، تحکیم همه جانبه برجام ، حفظ و تامین شرایط اجرای آن درشکل کنونی برای مسکو یک ضرورت و اصل تغییر ناپذیر است .

ولادیمیر چیژوف Vladimir Chizhov  نماینده روسیه در اتحادیه اروپا با بیان اینکه هیچ کشوری حق اعلام موضع از طرف گروه 1+5 را ندارد، اظهار داشت، امریکا و کشورهای اروپایی، اجازه تغییر مفاد برجام را ندارند.

فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز روز چهارشنبه در واکنش به اظهارات مطرح شده در دیدار روسای جمهوری آمریکا و فرانسه درباره توافق دیگری با ایران تاکید کرد که ما در زمان حاضر تنها یک توافق با ایران داریم که موفق بوده و باید حفظ شود.

امانوئل ماکرون رئیس جمهوری فرانسه نیز اعلام کرد، پاریس به هیچ وجه از برجام خارج نخواهد شد.توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 از ژانویه 2016 اجرایی شده است اما دولت آمریکا به‌عنوان یکی ازاعضای این گروه همواره در اجرای برجام بدعهدی کرده و اکنون ترامپ تهدید جدی در باره خروج ازبرجام کرده است. تهدیدی که علاوه بر واکنش شدید ایران، با واکنش منفی جامعه بین المللی نیز مواجه شده است.

ترامپ برخلاف توافق گروه 1+5 که آمریکا نیز عضوی از آن است در زمینه ادامه حفظ و اجرای برجام ، در موضعی یکجانبه گرایانه و قلدر مابانه، بر اجرای خواسته های زیاده طلبانه و غیر مشروع خود که اساسا در توافق برجام مطرح نبوده اند تاکید کرده و در این راستا با تعیین مهلت 12 مه تلاش می کند تا به ویژه شرکای اروپایی خود را برای وادار کردن ایران به پذیرش خواسته های واشنگتن تحت فشار قرار دهد.

به گفته"ریچارد سوکولسکی" Richard Sokolsky کارشناس سیاسی، رئیس جمهوری آمریکا در رویکرد اعلامی جدید خود مبنی بر خروج از برجام و مقابله با ایران در منطقه، اهداف واقع بینانه و استراتژی مشخصی ندارد.

حتی اروپایی ها نیز که اذعان دارند ایران به همه تعهدات خود در چارچوب برجام عمل کرده ،رویکرد ترامپ را غیر قابل قبول تلقی می کنند ، هر چند که سه کشور اروپایی عضو گروه 1+5 یعنی بریتانیا ، فرانسه و آلمان هم به دلیل فشارهای ترامپ و هم به منظور حفظ برجام ، عملا خواسته های آمریکا برای اعمال فشار به ایران در زمینه برنامه موشکی و سیاست های منطقه ای را قبول کرده اند ، اما درعین حال برحفظ برجام نیز تاکید دارند.

مقامات اروپایی اشاره کرده اند که احتمال ماندن ترامپ در برجام اندک است.

ماکرون درباره احتمال خروج ترامپ از برجام، اظهار داشت، نمی‌داند رئیس‌ جمهور آمریکا چه تصمیمی خواهد گرفت اما احتمالا وی به دلایل داخلی از توافق هسته‌ای ایران خارج شود.

اظهارات و موضع گیری های مقامات دولتها و نهادهای جهانی نشان می دهد، جامعه جهانی مخالف رویکرد غیر منطقی و زیاده طلبانه ترامپ در باره اعمال اصلاحات مد نظر وی در برجام یا خروج آمریکا از برجام است. بدین ترتیب آمریکا یک بار دیگربر خلاف عزم جامعه بین المللی و به صورت یکجانبه قصد تحمیل دیدگاه و خواسته خود بر بقیه کشورهای گروه 1+ 5 را دارد. حتی شرکای اروپایی واشنگتن نیز اذعان دارند که این رویکرد ترامپ برخلاف تعهدات آمریکا در دوره ریاست جمهوری باراک اوباما در چارچوب قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل ونیز برخلاف اصل مسلم حقوق بین الملل یعنی لزوم ایفای تعهدات پذیرفته شده از سوی دولت ها است.