درخواست برای تغییر نظام انتخاباتی افغانستان

نمایندگان بیش از ۳۰ گروه سیاسی در افغانستان هشدار دادند که اگر نظام انتخاباتی به پیشنهاد آنها تغییر نکند و راهبرد بهره مندی عادلانه آنها از کرسی های پارلمان در آن اجرایی نشود انتخابات آتی را تحریم خواهند کرد.

نمایندگان این احزاب درنشستی در انتقاد از نظام انتخاباتی کنونی این کشور برای ایجاد پارلمانی قوی خواستار تغییر ساختار انتخابات و تصویب طرح «رای قابل انتقال» در انتخابات آینده شدند.

«اسدالله سعادتی» به عنوان نماینده حزب وحدت اسلامی افغانستان در این نشست ضمن تاکید بر تغییر نظام انتخاباتی افغانستان اظهار داشت،  نظام کنونی انتخابات در این کشور بخشی از مشکلات افغانستان است.

سعادتی گفت که با سیستم فعلی انتخاباتی، کرسی‌های پارلمان پیش از برگزاری انتخابات -به دلیل سهیم نبودن احزاب - خرید و فروش می‌شود.

وی ادامه داد در نظام تناسبی موضوعات مختلفی از جمله تناسب قومی، ولایتی، جغرافیایی و همچنین بُعد توازن حزبی و حتی توازن افراد مستقل در انتخابات در نظر گرفته می‌شود و این سبب کارآمدی بیشتر پارلمان خواهد شد.

درخواست دهها گروه سیاسی در افغانستان برای تغییر در نظام انتخاباتی این کشور در حالی باردیگر به عنوان مطالبه ای عمومی مطرح شده است که یکی از مهمترین وعده های دولت وحدت ملی افغانستان بازنگری درساختار و قوانین انتخابات بوده است که تاکنون متناسب با انتطارات اجرا نشده است.

از نظر فعالان سیاسی درافغانستان، نظام انتخاباتی این کشور دارای نقص های جدی است که ضمن برخوردار نبودن از شفافیت و جامعیت لازم،امکان بهره مندی عادلانه و تناسبی گروه های مختلف قومی و سیاسی از ظرفیت های موجود در روند تعریف شده دموکراتیک در افغانستان را فراهم نکرده است.

احزاب مختلف در افغانستان بر این عقیده اند که نظام انتخاباتی کنونی درباره راهیابی همه گروه های موجود سیاسی و قومی در این کشوربه پارلمان بر اساس مدلی عادلانه راهکاری ندارد واین ساختار نتوانسته هنوز در میزان بهره مندی مناسب و مساوی مردم افغانستان از کرسی های پارلمان دستکم بر مبنای عناصر جمعیت و تقسیمات جغرافیایی(شهر و ولایت) راهکاری ارائه کند.

در چند ماه مانده به برگزاری انتخابات پارلمانی و شوراهای استانی در افغانستان بار دیگر گروه های سیاسی در این کشور با گوشزد کردن چالش های موجود در نظام انتخاباتی، خواستار آن شده اند که این ساختار به گونه ای تغییر کند که فرصت ارائه سهم مساوی به مردم این کشور در قالب احزاب برای  یک دوره پنج ساله دیگر به تعویق نیفتد.

«فضل احمد معنوی» رئیس اسبق کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان می گوید،نظام انتخاباتی این کشوربه اصلاحات جدی دارد تا مردم بتوانند به روند انتخابات اعتماد کنند.

درمدل مورد نظراحزاب افغانستان که از آن به عنوان نظام انتخابات تناسبی نام برده شده است،هدف واگذاری نقش بیشتر به گروه های سیاسی درجلب مشارکت مردم،تشکیل پارلمان و افزایش پاسخگویی به افکار عمومی است.

بر این اساس، در نظام تناسبی احزاب خود نامزد می‌شوند و تعداد کرسی احزاب در پارلمان به میزان آرای آنان بستگی دارد که به دست می‌آورند. از نظر طراحان این مدل، میزان مسئولیت‌پذیری احزاب در مقایسه با اشخاص مستقل به مراتب بالاتر است.

به نظرمی رسد،در مدت کوتاه باقی مانده تا اکتبر 2018 که زمان برگزاری انتخابات پارلمانی و شوراهای استانی افغانستان اعلام شده است،امکان بازنگری در نظام انتخاباتی این کشور فراهم نیست و این مسئله همچنان دولت کابل را در معرض انتقاد تند گروه های سیاسی رقیب قرار می دهد.