یکجانبهگرایی ترامپ خطری برای جامعهجهانی
نماینده جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد گفت: جامعهجهانی حداقل برای دفاع از حیثیت خود مقابل قانونشکنی آمریکا بایستد.
غلامعلی خوشرو روز چهارشنبه در دیدار «ادریس جزایری» Idriss Jazairy گزارشگر ویژه شورای حقوقبشر و اقداماتقهری یکجانبه سازمان ملل متحد، تصریح کرد: "آمریکا خود عضو شورای امنیت است، اما از سایر اعضا میخواهد به قطعنامه شورای امنیت عمل نکنند."
با ورود ترامپ به عرصه سیاست در آمریکا، رویکرد یکجانبهگرایی زورگویانه در دستور کار این کشور قرار گرفته است و عمدتا کشورهای مستقل را هدف قرار میدهد. این سیاست علاوه بر اینکه؛ نشان از خصومت آمریکا با کشورهای مستقل دارد، خطری برای چندجانبهگرایی در نظام بینالملل است. قانونگریزی و قانونشکنی ترامپ، ماهیت حقوق بینالملل را تحت الشعاع قرار داده و در این میان، تهدید به ابزاری برای پیشبرد سیاست آمریکا تبدیل شده است. برای مثال؛ آمریکا پس از خروج از برجام در هشتم ماه مه 2018، دیگر کشورها را تهدید کرده است با ایران همکاری و مبادلات اقتصادی نداشته باشند. این رویکرد تهاجمی دولت ترامپ درحالی پیگری میشود که برجام مورد تایید قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل قرار گرفته و چنین رویکری نقض این قطعنامه بینالمللی است.
اگرچه سیاست ترامپ هم در داخل آمریکا و هم در عرصه جهانی با واکنش و مخالفت رو بهرو شده است، اما اقداماتی جدیتر از سوی نهادهای بینالمللی وابسته به سازمان ملل از جمله شورای حقوقبشر انتظار میرود تا در برابر قانونشکنی آمریکا از رسالت و حیثیت خود دفاع کنند.
حقوق بینالملل و حاکمیت قانون، مبنای سیاست جهانی بوده و بیتوجهی به این دو اصل، بهخطر افتادن نظمکنونی است و نشان از حرکت به سمت هرج و مرج دارد.
اصرار دولت ترامپ در پیگری سیاست یکجانبهگرایی البته بیواکنش نبوده است، اما اقدامات عملی و جدیتر کشورها و سازمانهای حقوقی را بیش از پیش میطلبد. البته این سیاست دولت ترامپ، تاحدودی انزوای سیاسی آمریکا را به دنبال داشته است. تمسخر ترامپ هنگام سخنرانی در نشست سالیانه مجمععمومی سازمان ملل و سپس همراه نشدن 14 عضو شورای امنیت در نشست این شورا به ریاست ترامپ برای رد برجام، نشانههای خوبی در نفی رویکرد یکجانبهگرایی آمریکاست. موضعگیری در طرد سیاستهای دولت ترامپ، علاوه بر اینکه آمریکا را در مسیر انزوا قرار داده، در داخل این کشور هم چشمانداز مبهمی برای سیاست به ارمغان آورده است.
در این زمینه؛ «پتریک دلر» در نشریه آمریکایی «هافینگتونپست» نوشت: "آنچه مسلم است، امروز آمریکا سرخورده شده و از هر سو تحت فشار است؛ در چنین شرایطی اگر بدنه سیاست این کشور ترمیم نیابد، احتمال وقوع هر چیزی امکانپذیر خواهد بود."
در عرصه خارجی هم جامعهجهانی بهراحتی حاضر نیست با دولت کنونی آمریکا همراهی کند و منافع خود را در چندجانبهگرایی جست وجو میکند. موضعگیری اتحادیهاروپا در دفاع از برجام و تلاش برای ایجاد سازوکار ویژه مالی باهدف بقای برجام، آزمونی برای استقلال عمل واقعی اروپاییها در برابر آمریکاست. تحقق این مهم ایستادگی در برابر قانونشکنی آمریکاست و نشانه خوبی برای دفاع از رسالت جامعهجهانی در برابر یکجانبهگرایی مخرب آمریکاست.