انتقاد شدید سازمان ملل ازناکارآمدی قدرت های جهانی

آمریکا در دوره زمامداری دونالد ترامپ رئیس جمهور این کشور رویکرد و  سیاست های یکجانبه گرایانه را در برخورد با مسائل جهانی با شدتی بیشتر در پیش گرفته است.

پافشاری ترامپ بر ادامه یکجانبه گرایی باعث به خطرافتادن چند جانبه گرایی به عنوان الگوی روابط بین المللی در عصر کنونی شده است. ابرازنگرانی بسیاری از مقامات ارشد دولتها ومقامات ارشد سازمان ملل از سیاست های یکجانبه گرایانه ترامپ نشانگر رویکرد جهانی در زمینه لزوم حفظ چند جانبه گرایی است.

در این راستا «آنتونیو گوترش» دبیرکل سازمان ملل گفت که جهان با «چندپارگی» مواجه است و هشدار داد که روابط میان آمریکا، روسیه و چین ناکارآمد است.

گوترش طی سخنانی در اجلاس جهانی اقتصاد در داووس سوئیس اظهار داشت: روابط میان سه قدرت مهم یعنی روسیه، آمریکا و چین هرگز مثل امروز ناکارآمد نبوده است. 
دوره گذار به سوی جهان چند قطبی و حرکت از یکجانبه گرایی به چند جانبه گرایی، اساسا دوره ای پر آشوب است و به همین دلیل شاهد نوعی سردرگمی و هرج و مرج در نظم جهانی هستیم.

بدین ترتیب خصوصیت این دوره گذار را باید وقوع تحولات غیر قابل پیش بینی دانست و همین امر باعث افزایش درگیری ها و گسترش تهدیدات در جهان شده است.

در عین حال آمریکا نقشی بسیار منفی و بی ثبات ساز در عرصه بین المللی ایفا می کند که نمونه آن به راه انداختن جنگ تجاری با چین و ایجاد تنش های سیاسی ، نظامی و اقتصادی با روسیه است، به ویژه متهم شدن روسیه به دخالت در انتخابات ریاست جمهوری 2016 امریکا بهانه لازم برای تشدید فشارهای همه جانبه علیه روسیه را از جانب ساختار حاکمیتی آمریکا فراهم آورده است.

از جمله این فشارها باید به تهدید آمریکا در زمینه خروج از پیمان "نیروهای هسته ای میانبرد" اشاره کرد که عملی شدن آن مسلما تاثیر منفی در صلح و ثبات جهانی خواهد نهاد.

از سوی دیگر رویکردها و منافع متضاد قدرتهای جهانی عضو دائم شورای امنیت باعث شده تا این شورا با توجه به استفاده مدام از حق وتو با ناکارآمدی مواجه شده و در واقع فلج شود، البته در روند حرکت به سوی چند جانبه گرایی و جهان چند قطبی باید این مساله در نظر گرفته شود که چندجانبه گرایی به تنهایی تضمین کننده صلح نیست، کما اینکه در قاره اروپا حدود صد سال نظامی چند قطبی وجود داشت، اما چارچوب هایی برای همکاری های بین المللی و حل اختلافات وجود نداشت و نتیجه آن وقوع جنگ جهانی اول بود.

اکنون نیزافزایش بی اعتمادی عمومی و ناکارآمدی نهادهای بین المللی موجب رواج ملی گرایی و پوپولیسم در برخی نقاط جهان مانند اروپا و آمریکا شده است.

دیدگاه دبیرکل سازمان ملل مورد قبول قدرتهای بین المللی مانند روسیه و چین است که یکجانبه گرایی آمریکا را نمی پذیرند وخواهان نظام بین المللی چند جانبه با نقش محوری سازمان ملل هستند.

در عین حال اتحادیه اروپا به عنوان شریک  آمریکا نیز بر لزوم چند جانبه گرایی در نظام بین المللی با محوریت سازمان ملل تاکید کرده است .

"فدریکا موگرینی" مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در اواسط ژانویه 2019 در توئیتی نوشت: ما به سیستمی نیاز داریم که در آن تصمیم‌ها به شکل جمعی گرفته می‌شود، مسئولیت‌ها تقسیم می‌شود و همه در اقدام جمعی مشارکت دارند.

رویکرد چند جانبه گرایی و شکل گیری مراکز جدید قدرت اقتصادی و نفوذ سیاسی در جهان مورد دلخواه و مطلوب و در راستای منافع آمریکا نیست و به همین دلیل واشنگتن به ویژه در دوره ترامپ تلاش خود را معطوف به جلوگیری از تحقق کامل آن کرده است.

این رویکرد آمریکا منجر به انزوای روز افزون جهانی آن شده است.