سالروز خروج آمریکا از برجام ؛ نقض عهد آشکار واشنگتن

توافق هسته ای برجام، توافقی بسیار مهم در راستای حفظ صلح و امنیت بین المللی محسوب می شود، اما آمریکا به منظور فروپاشی این توافق در 8 مه 2018 از آن خارج شد.

رویکرد ضد برجامی واشنگتن مورد قبول اعضای گروه 1+4 یعنی روسیه، چین، تروئیکای اروپایی (آلمان، فرانسه و بریتانیا) و اتحادیه اروپا نیست.دولت ترامپ در دو مرحله در اوت و نوامبر 2018 تحریم های هسته ای را علیه ایران مجددا برقرار کرده و هنوز نیز به فشارهای تحریمی  خود ادامه می دهد.

اکنون در سالگرد خروج آمریکا جهان شاهد پیامدهای این اقدام غیر قانونی دولت ترامپ است. اقدام دونالد ترامپ در زمینه اعلام خروج امریکا از برجام نه فقط اعتبار توافقات بین المللی را زیر سوال برده است، بلکه تبعات آن نیز می تواند تاثیرات منفی بر صلح و امنیت منطقه ای و بین المللی بگذارد.

بهانه اصلی ترامپ برای خروج از برجام، عدم ایفای تعهدات ایران در چارچوب این توافق و نیز منتفع نشدن آمریکا و نرسیدن آن به اهداف مد نظرش از برجام بود. با این حال دیگر اعضای برجام که اکنون در گروه 1+4 مجتمع شده اند، نظری بر خلاف واشنگتن دارند.

دولت ترامپ بارها ادعای عدم اجرای تعهدات برجامی از سوی ایران را مطرح کرده و حتی تهران را متهم به تلاش برای دستیابی به سلاح  هسته ای کرده است. اما آژانس بین المللی انرژی اتمی که مسئولیت نظارت بر اجرای برجام را بر عهده داشته، ادعاهای دروغ ترامپ در باره برنامه هسته ای ایران را قبول نکرده و در 14 گزارش، پایبندی ایران به تعهدات هسته ای خود در چارچوب برجام را تایید کرده است.

"یوکیو آمانو"، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز درآخرین موضع گیری خود در این زمینه در شورای امنیت سازمان ملل بار دیگر اجرای تعهدات ایران در چارچوب برجام را تایید کرد و گفت: از سال ۲۰۰۹ به بعد هیچ انحرافی در فعالیت‌های هسته‌ای ایران مشاهده نشده است. ظاهرا آمریکا اعتنایی به گزارش های آژانس در باره فعالیت های هسته ای ایران نداشته و فقط به ادعاهای دروغ رژیم صهیونیستی در این زمینه توجه می کند.

از سوی دیگر ترامپ انتظارات خود از ایران را بسیار فراتر از برجام برده است. "مایک پمپئو"، وزیر امور خارجه آمریکا در مه 2018  شروط 12 گانه ای را در برابر ایران مطرح کرد که اجرای آنها در واقع به معنای تسلیم بی قید و شرط ایران در برابر آمریکا است که از جمله آنها توقف کامل برنامه هسته ای، توقف برنامه موشکی، قطع نفوذ منطقه ای ایران و به طور کلی عاری ساختن ایران از همه عوامل قدرت ملی و منطقه ای است.

ادعاهای گزاف واشنگتن در باره پایبند نبودن ایران به برجام و در نهایت خروج از این توافق مهم، در واقع بهانه ای برای تشدید فشارها علیه ایران است. به گفته "برایان هوک" مسئول اقدام ویژه ایران در وزارت امور خارجه آمریکا: واشنگتن به این دلیل از برجام خارج شده است که بتواند فشارهایش علیه تهران را افزایش دهد و سیاست فشار حداکثری علیه ایران را ادامه خواهد داد."

در واکنش به خروج غیر قانونی آمریکا از برجام و عدم ایفای وعده های اروپایی ها در باره کاهش اثرات منفی تحریم های هسته ای آمریکا، ایران در سالگرد خروج آمریکا از برجام اعلام کرد که اجرای بخشی از تعهدات خود در چارچوب برجام را متوقف می کند .

این مساله واکنش امریکا را برانگیخت. وزیر خارجه امریکا درباره تغییر رویکرد ایران در  قبال برجام گفت: من هم برخی از این گزارش‌ها را خوانده‌ام که نشان می‌دهد آن‌ها تغییراتی ایجاد خواهند کرد. این مسأله به صورت صفر و یک است. شما یا متعهد به توافق هستید یا نیستید.

به رغم موضع پمپئو، ایران در برهه کنونی صرفا اجرای برخی تعهدات برجامی خود را متوقف کرده و بدین ترتیب جدیت خود را به اعضای گروه 1+4 نشان داده است. 

رویکرد آمریکا در برابر ایران صرفا بر تهدید، زور و اجبار مبتنی است. با این حال ایران ظرف چهل سال گذشته همواره در مقابل سیاست ها و اقدامات آمریکا ایستادگی کرده و عملا توطئه های واشنگتن را خنثی و بی اثر کرده است. در عین حال ایران ثابت کرده که با موفقیت قادر به غلبه بر تحریم های آمریکا و مقابله با سیاست های خصمانه دولت ترامپ است.