تفسیر- ادامه محدودیت ها علیه دینداران در جمهوری آذربایجان  

سیاست مقابله با مومنین و اقشار دیندار در جمهوری آذربایجان همچنان ادامه دارد .

در این زمینه ، "  مبارز قربانلی " رییس کمیته دولتی امور دینی جمهوری آذربایجان گفت ، نماز خواندن در دانشگاه ها و ادارات دولتی ممنوع است  .

وی افزود، در جمهوری آذربایجان یک دولت لائیک حاکم است و به همین دلیل ، نمی توان درموسسات دولتی و مراکز آموزش عالی نماز خواند . مبارز قربانلی در دیدار دانشجویان دانشگاه دولتی نفت و صنایع جمهوری آذربایجان در باکو تصریح کرد یکی از پنج اصل مهم اسلام ، نماز خواندن است  اما در موسسات دولتی و موسسات آموزش عالی نمی توان آیین دینی اجرا کرد . پیش از این نیز ، مسوولان کمیته دولتی امور دینی جمهوری آذربایجان نماز خواندن و گرفتن روزه در ارتش و مراکز علمی و آموزشی را ممنوع اعلام کرده بودند . از جمعیت ده میلیون نفری جمهوری آذربایجان بیش از 98 درصد مسلمان هستند . در حقیقت ، ممنوع کردن اجرای احکام دین مبین اسلام در یک کشور مسلمان ، ایجاد محدودیت و در تنگنا قرار دادن مومنین است . برغم ایجاد محدودیت ها علیه مردم مسلمان جمهوری آذربایجان ، مقام های دولت باکو برای دو درصد جمعیت غیر مسلمان در این کشور همه نوع آزادی فعالیت قائل شده اند .

با مروری به وضعیت فعالیت های ادیان و فرقه های ضاله ، مشخص می شود که حتی فرقه های ضاله ای نظیر وهابیت ، بهائیت ، آتش پرستان و کریشناها نیز در مقایسه با مردم مسلمان جمهوری آذربایجان از آزادی عمل بیشتری برخوردارند . دولت باکو این گونه آزادی ها را اجرای سیاست تساهل و تسامح دینی می خواند و در برخی موارد تاکید می کند ، دولت های اروپایی که مدام جمهوری آذربایجان را به نقض حقوق و آزادی های دینی و مدنی متهم می کنند ، در این زمینه از حاکمیت باکو الگوبرداری کنند . رفتار دولت باکو با دینداران جمهوری آذربایجان در حالی است که ، بسیاری از دولت های لائیک در جهان از جمله کشورهای غیر اسلامی ، محدودیت های جاری در این کشور مسلمان را ندارند .

مقام های آذری از جمله رئیس کمیته دولتی امور دینی جمهوری آذربایجان می گویند، در حال حاضر در شهر باکو 132 مسجد وجود دارد و هر شخصی می تواند به مسجد برود و نماز بخواند . دین اسلام برای هر انسانی ، شرایط لازم را فراهم می کند . به عنوان مثال ، اگر در زمان تحصیل ، برای خواندن نماز ظهر مشکل ایجاد شود ، می توان قضای نماز را به جای آورد و هیچ کس به خاطر این امر ، دچار گناه نمی شود . این استدلال از سوی مقام های آذری نه تنها منطقی و اصولی ارزیابی نمی شود ، بلکه صرفا" راهی برای فرار از اجرای احکام دینی است . بدیهی است که ، با این رویه کسی نمی تواند خود را مسلمان خطاب کند . در واقع ، اصرار بر انجام قضای واجبات دین مبین اسلام از جمله نماز خواندن و روزه گرفتن از سوی دولت باکو ، تاکیدی بر انجام ندادن این امور است .  

محدودیت های مقام های آذری علیه اقشار دیندار در جمهوری آذربایجان صرفا" به امور جاری مربوط نمی شود . مقام های آذری همه تلاش خود را به کار گرفته اند تا علاوه بر محدودیت فعالیت های دینی فردی و جمعی ، با مومنین آذری به صورت فردی نیز مقابله کنند . به عنوان مثال ، دادستان دادگاه جرایم سنگین باکو خواستار صدور حکم 12 سال زندان برای حاج " الشن مصطفی اوغلو " یکی از کارشناسان علوم اسلامی این کشور شده است . دادگاه جرایم سنگین باکو وی را به جاسوسی برای ایران متهم کرده است .

الشن مصطفی اوغلو از کارکنان پیشین اداره روحانیت مسلمانان قفقاز است . مشخص نیست که ، چرا مقام های آذری تمامی مونین را به بهانه های واهی زندانی می کند در حالی که هیچکدام از این افراد تفهیم اتهام نشده و دربسیاری موارد حتی اتهام های خود را نپذیرفته اند . برغم این محدودیت ها ، باید گفت : مردم مسلمان جمهوری آذربایجان بویژه جوانان و نوجوانان آذری به سمت دین مبین اسلام گرایش زیادی از خود نشان می دهند و بعید است که ، محدودیت ها و تنگناهای جاری از باورهای این جمعیت عظیم بکاهد .