تفسیر- تغییر تاریخ انتخابات سراسری ترکیه + نظر کارشناس

رئیس جمهوری ترکیه زمان برگزاری انتخابات سراسری این کشور را 34 روز جلو انداخت. رئیس جمهوری ترکیه اعلام کرد: انتخابات سراسری یک ماه پیش از موعد مقرر ، در روز چهاردهم ماه می سال جاری میلادی برگزار خواهد شد.

پیش از این و در تابستان گذشته، "بکیر بوزداغ" وزیر دادگستری ترکیه تاریخ برگزاری انتخابات سراسری ریاست جمهوری و پارلمانی این کشور را روز ۱۸ ژوئن سال ۲۰۲۳ میلادی اعلام کرده بود. نامزدهای انتخابات پارلمانی ترکیه در سال ۲۰۲۳ میلادی برای تصاحب ۶۰۰ کرسی با یکدیگر رقابت می کنند. نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری از جمله رجب طیب اردوغان نیز برای تصاحب چهاردهمین کرسی ریاست جمهوری ترکیه رو در روی یکدیگر قرار می گیرند.

احزاب مخالف دولت با تشکیل ائتلاف هایی، قصد دارند نامزد واحدی را برای رقابت در انتخابات ریاست جمهوری معرفی کنند. پس از بروز بحران شدید اقتصادی ترکیه و ریزش شدید حامیان حزب حاکم عدالت و توسعه، احزاب مخالف دولت اردوغان به پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه امیدوارتر شده اند. اکثر احزاب مخالف با مقایسه بحران اقتصادی جاری ترکیه و طرح مساله حیف و میل اموال مردم، تلاش می کنند، اردوغان را از کرسی ریاست جمهوری ترکیه به زیر بکشند. برخی از احزاب نیز با طرح تغییر قانون اساسی ترکیه به سمت حذف مصوبه های پارلمان ترکیه حرکت می کنند و می گویند: باید نظام پارلمانی جایگزین نظام ریاستی شود. این در حالی است که بحران اقتصادی جاری، افزایش نرخ تورم، کاهش اشتغال، فرار سرمایه های داخلی و خارجی و فرار مغزها از ترکیه به معضلی برای حزب حاکم ترکیه تبدیل شده است. در حقیقت، باید گفت: بازی رقابت های سیاسی احزاب برای انتخابات پیش رو در ترکیه، بیش از هر زمانی پیچیده و مه آلود شده است. به همین دلیل، "لوند گلتکین" روزنامه نگار و تحلیلگر سیاسی کُرد، یکسال پیش با شرکت در برنامه "دو دیدگاه" در تلویزیون "خلق تی وی" ، گفته بود:

«اردوغان در همه سخنرانی هایش، به ائتلاف شش حزب مخالف دولت می تازد و می گوید: "ای ملت! آن ها توان مدیریت ندارند و نمی توانند به شما خدمت کنند. این ها ترکیه را نمی شناسند و یک مشت آدم مسوولیت ناشناس هستند. یک بار دیگر به ما اعتماد کنید و بگذارید به شما خدمت کنیم».

پیش از این اظهارات، اردوغان در سخنرانی در دفتر حزب عدالت و توسعه (AKP) خطاب به "کمال قلیچداراوغلو" رئیس حزب جمهوری خلق (CHP) و رقیب اصلی وی در انتخابات ماه می ، گفته بود:

«ما به کسانی که ثبات خود را از دست داده و این سو و آن سو می چرخند این مملکت را تسلیم نخواهیم کرد».

لوند گلتکین تحلیلگر کرد با استناد به همین تهدید اردوغان مبنی بر به آشوب کشاندن ترکیه در صورت رای آوردن مخالفان ، گفته است:

«تنها معنای این جمله این است که برای نگه داشتن قدرت دست به هر کاری می زنند حتی اگر این کار به قیمت نابودی ترکیه تمام شود».

در شرایط فعلی که جنگ قدرت و لفاظی های رسانه ای در ترکیه بر سر انتخابات سراسری تشدید شده، دخالت های برخی از دولت های غربی به ویژه آمریکا و برخی از دولت های اروپایی در انتخابات سراسری ترکیه بسیار قابل تامل است. این در حالی است که هدف از دخالت های دولت های غربی، به زیر کشیدن اردوغان از راس هرم سیاسی ترکیه است. در عین حال، در طول سال گذشته میلادی، دولت اردوغان همواره مخالفت خود را با پیشنهاد احزاب مخالف در پارلمان ترکیه مبنی بر برگزاری انتخابات زودهنگام، ابراز می کرد. اما رئیس جمهوری ترکیه ناگهان تصمیم خود را عوض کرده است و می گوید: به جای ۱۸ ژوئن ، انتخابات سراسری ترکیه را در روز ۱۴ می  برگزار خواهد کرد. این تاریخ به معنای برگزاری ۳۴ روز پیش از موعد اولیه برای برگزاری انتخابات است. شاید اعلام این تاریخ به منظور قدرت نمایی در مقابل احزاب ترک در دستور کار قرار گرفته باشد. اردوگاه حزب حاکم، تعطیلات مذهبی و امتحانات مدارس را دلیل تصمیم خود عنوان می کند. اما مخالفان بر این باورند که اردوغان برای برگزاری انتخابات زودهنگام بهانه تراشی می کند. در شرایط رقابت احزاب ترکیه، چنین به نظر می رسد که دولت اردغان آخرین تیرهای ترکش خود را برای آستانه انتخابات کنار گذاشته است. رجب طیب اردوغان، به عنوان یک سیاستمدار با تجربه و قدیمی ، برای ضربات آخر، همواره تدابیری در اختیار دارد. افتتاح چندین طرح انرژی و اقتصادی، امضای توافقنامه های مهم با روسیه و حتی درخواست کمک از کشورهای همسایه می تواند تدابیر قابل پیش بینی دولت رجب طیب اردوغان قلمداد شود. با این وجود، این بار، مشکل اساسی دولت اردوغان، رازداری بیش از حد رهبران شش حزب مخالف دولت آنکارا موسوم به ائتلاف "ملت" است. در واقع، مشخص نیست مخالفان دولت اردوغان تصمیم دارند از چه سیستمی استفاده می کنند. تلاش های تیم امنیتی اردوغان نیز تاکنون به نتیجه نرسیده و کسی نتوانسته است بفهمد که بالاخره چه کسی نامزد مورد حمایت "ائتلاف ملت" خواهد بود. درست به همین دلیل است که رهبر حزب عدالت و توسعه از دست مخالفین خود عصبی شده و مهم ترین سوال ذهن او این است: آن ها قرار است، چه کسی را به عنوان نامزد مشترک، معرفی کنند؟