Чаро Трамп қонунгузории амрикоиро таҳдид кард?

Порс Тудей- Доналд Трамп раиси ҷумҳури Амрико дар паёми намояндагоне, ки ба лағви таърифаҳо зидди Канада рай додандро таҳдид кард.

Ба гузориши Порс Тудей Трамп дар саҳифаи шабакаҳои иҷтимоии худ "Truth Social" навишт: Ҳар як ҷумҳурихоҳ дар Маҷлиси намояндагон ё Сенат, ки бар зидди тарифҳо раъй медиҳад, дар интихоботи ибтидоӣ бо оқибатҳои ҷиддӣ рӯбарӯ хоҳад шуд.

Маҷлиси намояндагони Амрико рӯзи чоршанбе, 11 феврал, барои бекор кардани тарифҳои аз ҷониби маъмурияти Трамп ба Канада ҷорӣшуда раъй дод. Қонунгузорони Амрико бо 219 раъйи муқобили 211 раъй барои бекор кардани тарифҳои Трамп ба Канада раъй доданд.

Дар як иқдоми дигар, Маҷлиси намояндагони Амрико руӯзи сешанбе, 10 феврал, барои пешгирӣ кардани баҳси қонунгузорӣ ба тарифҳои аз ҷониби Трамп ҷорӣшуда раъй дод. Маҷлиси намояндагон бо дастгирии якчанд ҷумҳурихоҳон ва ҳамаи демократҳо ин тадбирро рад кард, ки метавонист аз ворид кардани лоиҳаҳои қонунҳо ва қатъномаҳо барои муқобила бо тарифҳои тиҷоратии Трамп пешгирӣ кунад.

Ин тадбир як шикасти назаррас барои Трамп аст ва роҳро барои баррасии нақшаҳои бекор кардани тарифҳо ҳамвор мекунад. Маҷлиси намояндагон бо 217 раъйи муқобили 214 раъй дод, то пешниҳоди ҷумҳурихоҳонро дар бораи манъи баҳсҳои қонунӣ ба тарифҳо рад кунад. Се ҷумҳурихоҳ ба 214 демократ дар раъйдиҳӣ бар зидди ин тадбир ҳамроҳ шуданд. Ин манъ қисми бастаи қонунгузорӣ буд, ки роҳро барои се лоиҳаи дигари номарбут тоза мекард.

Тарифҳо ба иқтисодиёт таъсири манфии манфӣ расонидаанд ва андозе барои истеъмолкунандагон, истеҳсолкунандагон ва деҳқонони амрикоӣ мебошанд, гуфт намоянда Дон Бэкон аз Небраска, ки бар зидди ин тадбир раъй додааст.

Демократҳо ҳоло умедворанд, ки раъйдиҳиро барои бекор кардани вазъияти фавқулоддаи миллӣ, чорае, ки Трамп барои ҷорӣ кардани тарифҳои ҷазоӣ ба молҳои Канада истифода кардааст, пеш баранд. Онҳо инчунин қарорҳоро дар бораи бекор кардани тарифҳо ба Мексика ва дигар кишварҳо баррасӣ мекунанд. Раиси Маҷлиси намояндагони Амрико Майк Ҷонсон қаблан гуфта буд, ки интизор меравад, ки ин лоиҳа қабул шавад ва онро бо назардошти эҳтимолияти қарори Додгоҳи Олӣ дар бораи қонунӣ будани тарифҳо зарурӣ номида буд.

Раиси ҷумҳури Амрико қаблан эълон карда буд, ки ба воридоти Канада, яке аз бузургтарин шарикони тиҷоратии Амрико, ногаҳон 35% тариф ҷорӣ карда шавад. Раиси Ҷумҳури Амрико инчунин дар паёме дар шабакаҳои иҷтимоӣ Канадаро бо таърифаи 100 дар сади ба Оттава таҳдид кард, ки агар он бо Чин созишномаи тиҷоратӣ бандад, онро ҷорӣ мекунад.

Бар хилофи назари демократҳо ва баъзе ҷумҳурихоҳон, Трамп дар сиёсати тарифии худ муваффақиятҳои зиёдеро иддао мекунад. Касри тиҷоратии мо 78 дарсад  коҳиш ёфтааст, Доу Ҷонс ба 50 000 ва шохиси Эсондепи ба 7000 расид, ки ҳамаи ин рақамҳо танҳо як сол пеш ғайриимкон ҳисобида мешуданд гуфт раиси ҷумҳури Амрико. Ғайр аз ин, тарифҳо ба мо амнияти бузурги миллиро овардаанд, зеро танҳо зикри ин калима кишварҳоро водор мекунад, ки ба талаботи қавитарини мо розӣ шаванд,  идома дод Трамп. Тарифҳо ба мо амнияти иқтисодӣ ва миллиро додаанд ва ҳеҷ як ҷумҳурихоҳ набояд барои аз даст додани ин имтиёз масъул бошад, афзуд у.

Ба назар мерасад, ки вокуниши тез ва таҳдидкунандаи Доналд Трамп ба тасдиқи қонунгузорони Амрико дар бораи бекор кардани тарифҳо нисбати Канада ташаннуҷи наверо дар фазои сиёсии Амрико ба вуҷуд овардааст. Ин иқдом тафовути амиқеро байни назарҳои иқтисодии миллатгаро ва равишҳои тиҷорати озод дар сиёсати Амрико инъикос мекунад. Таҳдидҳои Трампро метавон дар заминаи нигарониҳои эҳтимолии ӯ дар бораи заъиф кардани саноати дохилӣ ва коҳиш додани қудрати гуфтушуниди иқтисодии Амрико таҳлил кард.

Трамп ҳамеша ҷонибдори сиёсатҳои протексионистӣ ва тарифҳо барои ҳифзи истеҳсолкунандагони дохилӣ буд. Ӯ бовар дорад, ки бекор кардани тарифҳо, бахусус нисбат ба кишваре ба монанди Канада, ки шарики муҳими тиҷоратии Амрико аст, метавонад воридотро афзоиш диҳад ва рақобатпазирии саноати дохилиро коҳиш диҳад. Ба андешаи у, ин қарор метавонад ҷойҳои кории амрикоиро дар бахшҳо ба монанди пӯлод, автомобил ва кишоварзӣ зери хатар гузорад. Аз ин рӯ, вокуниши тези ӯ барои нигоҳ доштани баҳси иқтисодӣ, ки бар асоси дастгирии истеҳсолоти миллӣ ва истиқлолияти иқтисодӣ асос ёфтааст, бештар фаҳмо аст.

Омили дигаре, ки ин вокунишро афзоиш медиҳад, ҷанбаи сиёсии ин масъала аст. Трамп кӯшиш мекунад, ки худро ҳамчун ҳомии манфиатҳои коргарон ва истеҳсолкунандагони амрикоӣ муаррифӣ кунад ва ба ҳар амале, ки барои дигар кишварҳо муфид мешуморад, муқобилат кунад. Таҳдид ба қонунгузорон метавонад ба пойгоҳи пуштибонии у паёме бошад, ки у то ҳол ба принсипҳои қаблии иқтисодии худ риоя мекунад ва дар бораи сиёсатҳое, ки ба иқтисоди дохилӣ зараровар мешуморад, хомӯш нахоҳад монд. Ин равиш инчунин метавонад қисми рақобати дохилӣ байни гурӯҳҳои сиёсӣ, яъне демократҳо ва ҷумҳурихоҳон ва кӯшиши таъсир расонидан ба раванди қабули қарорҳои иқтисодӣ бошад.

Оқибатҳои ин таниш метавонанд дар якчанд сатҳ зоҳир шаванд. Аввалан, афзоиши ихтилофоти сиёсии дохилӣ ва шадидтар кардани фазои муқовимат байни қонунгузор ва шахсиятҳои бонуфузи сиёсӣ. Чунин вазъият метавонад раванди тасдиқи сиёсатҳои иқтисодиро мураккаб созад ва ба як навъ ноустуворӣ дар қабули қарорҳо оварда расонад. Дуюм, аз нигоҳи муносибатҳои хориҷӣ, ин масъала метавонад ба муносибатҳои тиҷоратии байни Иёлоти Муттаҳида ва Канада таъсир расонад. Агар таҳдидҳо ба фишори амалӣ ё кӯшишҳои аз нав ҷорӣ кардани тарифҳо оварда расонанд, фазои ҳамкории иқтисодӣ метавонад торафт шиддат гирад.

Дар ниҳоят, ин ҳодиса муборизаи давомдорро дар бораи самти ояндаи сиёсати иқтисодии Амрико байни ҷонибдорони тиҷорати озод ва онҳое, ки ба дастгирии истеҳсолоти дохилӣ таъкид мекунанд, инъикос мекунад. Чунин ихтилофҳо метавонанд ба сиёсати тиҷоратӣ, эътимоди сармоягузорон ва ҳатто муносибатҳо бо иттифоқчиёни наздик таъсири дарозмуддат расонанд.