"Zalmaý Halilzadyň" Owganystandaky ýörite we dahylçylykly missiýasy
Sebitdäki käbir habar beriş serişdeleri ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň Owganystanyň prezidenti Muhammet Aşraf Gani-a haýbat atýan hatlary ýollany barada çaklamalar ýaýratdylar.
Habar beriş serişdeleriniň habaryna görä ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň hatynda Owganystanyň prezidentine Talyban bilen wagtlaýyn hökümeti ýa-da koalisiýa hökümetini kabul etmelidigini aýdyp haýbat atdy.
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Antoni Blinken Owganystanyň prezidenti Muhammet Aşraf Gani-a ýazan hatynda Owganystandaky parahatçylyk gepleşikleriniň ýakyn hepdelerinde Birleşen Milletler Guramasyndan sebitdäki käbir ýurtlary öz içine almagyny haýyş edendigini aýtdy. ABŞ-yň taslamasy 4 madda bilen owgan parahatçylyk etabyna teklip edilýär.
Antoni Blinkeniň haty Türkiýäni geljekde Owganystanda parahatçylyk gepleşiklerini geçirmäge gonakdarlyk etmäge çagyrdy. Şol bir wagtyň özünde ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň metbugat sekretary ABŞ goşunlarynyň Owganystandan çykarylmagy barada hiç hili karara gelmändigini we ähli mümkinçilikleriň stoluň üstünde durýandygyny aýtdy.
Bu çaklama, Ak tamda häkimiýet çalşygy wagtynda halilzadyň uzak wagtlap bolmazlygy sebäpli duşenbe güni Kabula geleninde ýüze çykdy.
Talyban bilen koalisiýa hökümeti meýilnamasy boýunça maslahatlaşma üçin Kabula üç günlük sapary wagtynda Zalmaý Halilzad Owganystanyň syýasatçylary, şol sanda Prezident Muhammet Aşraf Gani,milli parahatçylyk ýokary geňeşiň başlygy Abdullah Abdullah, öňki prezident Hamid Karzaý we marşal Abdul Raşid Dostum, Muhammet Karim Halili we Mohagek bilen duşuşyp, meýilnama baradaky pikirlerini gysga wagtda oňa aýtmagy maslahat berdi.
Käbir habar çeşmelerine görä, Halilzad häzirki wagtda syýasy we hökümet ýolbaşçylary bilen "Talybanyň" 50% paýy barada ylalaşmak üçin möhüm çekeleşikdedir.
ABŞ-nyň administrasiýasynyň Owganystandaky täze meýilnamasynyň nukdaýnazary düýbünden aýdyň bolmasa-da, habarlarda ABŞ-nyň Owganystan boýunça ýörite wekili Zalmaý Halilzadyň ylalaşyk gazanmak üçin Trump döwründe gazanylan Doha şertnamasyndan ýüz öwürendigi we Owganystana we sebitdäki beýleki ýurtlara, bu gezek Baýdeniň täze meýilnamasy bilen sapar edendigini aýtýarlar.
Umuman aýdylanda, Doha şertnamasy diýlip atlandyrylýan ABŞ bilen Talybanyň arasyndaky şertnama geçen ýyl, şu günler gol çekildi. Elbetde, bu şertnamanyň binagäri Halilzaddan başga hiç kim däldi.
Bu şertnamanyň şertleriniň tankyt edilmegine garamazdan, şu gün ABŞ hökümetiniň bu şertnamany äsgermezlik etmek we boýun egmezlik bilen başga taslama arkaly öz bähbitleriniň ýzyndadygyny görkezýär.
