Modernə nokəçəti
Modernə nokəçəti
Məcburi ko,insoni ticorət,icbori izdivoc iyən hətto hırdənon ko.təbiye ki,həmməysə vey ziyon vində təbəğə ki,moli iyən mədəni cəhəto fəğrəti dılədə jimon kardedən,çe modern iyən mıosirə nokəçəti mə`rəzədə ğərol qəteydən.çe ğarzon mığobilədə ko kardey,bo cinsi məğsədi insonon ticorəti əncom doey,həmməysə yavə formədə bıə ko min cumlə hırdənonku canqonədə istifodə kardey,narkotik maddon hıriye-həvatey iyən cinsi və seksual xarakterinə suyi-istifodə çe modern iyən mıosirə nokəçəti mıxtəlifə nevonku bə hisob omeydə.həyğətədə,ısət həm əmə dınyoədə de nokəçəti mıxtəlifə nevon dimbədimimon.çımonku qıləyni məcburi ko kardeye.de ın əloğədor bə mıhocirə koəkəyon işorə kardey bəbe ki,ixtisodi dınyoədə bo har qıləy ixtisodi istismoriro ğaçəğ kardey beydən.ımrujnə dınyoədə mıosirə nokəçəti coqlə nev hırdənon koye.qlobal səviyyədə çe har 10 qılə hırdənonku iqlə hırdən ko kardedə.ımrujnə ruji çe hırdənon veyni vində ko,de ixtisodi istismori hədəfiye.insoni ticorət ya ğaçağ,çəmə əsrədə bə əməl omə nokəçəti amilonku co qıləyniye.tıbğe Ko Beynəlxalğə Onemoni(İLO),təğribən 21 milyon nəfər dınyo çısə-bəsədə çe məcburi ko ğıboniyonin ki,milodi 2017-ə soronku de tobə 2021-ə soron 137 millətiku bıə ğıboniyon 141 qılə kişfərədə məlum kardey bıən ki,ın mevzu nışon doydə ki,çokonə insoni ticorət hevujə şikilədə qıləy şəbəkəş heste.bə ğərbi mənbəon votey əsos,”İnsoni ğaçəğ”-i fəlokət çe dınyo kişfəron veyniyədə rəvocış pəydo kardə ki,israyil çəvonku muhimmə qıləyniye iyən ın ticorət umumən çe məxfiyə kişfəron tərəfiku əncom doey beydə iyən çəvon əsliyə şikor əksərən fəğırə koqəron iyən bexıvandə jenon və kinonin...
Harçənd nokəçəti komilə surətədə çe miyoniku bardey muyəssər iyən mumkin nıbe,əmmo İslomə din insoniyyət iyən şəxsiyyətış bə bandə və nokəon oqordıneşe.joqo ki,nəyinki,bın zəminədə de qıləy fərhənqi iyən de məhdudəkə ğanunon oney,nokəçəti de qıləy şərton məhdud kardey bəbe,bəlkəm bəy de çandə qılə məhdudəkə ğanunon tətbiğ kardey,tədrici surətədə çe nokəçəti iyən bandəçəti ləğv və çe miyoniku bardey zəminə hozzı kardey bəbe.
Nokəçəti zılme və əy təyid,təsdığ iyən de ğətiyyəti de İslomi ğanunon bə ratifikasiyə rosney ki,çe ədoləti tərfdore,tafutış heste.çoko ki,Nəhli mıborəkə surə 90-ə şərifə ayədə jıqo omə:”İnnəllahə Yə`muru....Mıtəolə-Xıdo bə ədolət iyən ehsoni əmr kardedə...
Nokəçəti şərt ıme ki,bəşər qıləy əmtəə və məhsul ni iyən ın bə insoniyyət heysiyyət iyən ləyoğəti əkse.binobərin hiç qıləy inson bəpe de coqlə bəşəri təvəssıti istismor iyən zolımonə şikilədə bəhrə bardey nıbu və çəy ozodəti çəy dastiku sey nıbu.co tərəfiku həm fəlsəfi nəzəon ki,nokəçəti çe insonon zotədə noə bıə çi zıneydə,(Ərəstu ya Aristoteli nəzə) iyən jıqo hisob kardedən ki,bəşər tafutinə formədə ofəyə bıən iyən bəzi fərdon zotən nokə ofəyə bıən iyən kali qıləyniyon həm əğə və ərbob,ımon çe İslomə dini ğəbul kardə nəzəon nin və bə Hucurati mıborəkə surə 13-ə şərifə ayə məbno əsos ki,hamyedə: “İnnə...-həmə insonon Xıdo nəzdədə bərobərin iyən Biseksual iyən dıqlə cinsiyyəti nəzə ğəbul bıənin ni və çe hakəsi erj iyən ləyoğət çəy ranq,irğ,etnos,sərvət,ğudrət,post iyən məğam və sayirə çiyonədə ni və çe insonon tafuti vəch iyən fərğiyyət fəğət çəvon imoni ğudrəti şiddət iyən zəyifətiyədəy və çe insonon təğvo har qıləy mizon iyən mığdor çanədə ziyod bıbu,çe Xıdovəndi palu vey aziz iyən vey mahbub bəbe və çəvon kəromət iyən ləyoğət vey barz bəbe.əmmo çımi əks inson çanədə İlahi təğvoku bə diyəro bıbu,həmonə nisbətədə həm İlahi iyən insoni erj və kəromətonku vey bə diyəro bəbe...
