Təkfiri cərəyonon-21
Təkfiri cərəyonon-21
Şah Əbdul-Əziz məələsəf jıqo bızın de şiə deşmınəti kardey ıştə pıku bə irsış bardəbe və ıştə elmiyə mucodiləonədə bə şiə ələyh iftiro iyən beəsosə sıaxonon votedəbe.əv ıştə “tuhfətu isna əşər” kitobədə bəştə qımoni əsos şiə bovə və etığadonış tənğıd kardə.de təəssıfi çın kitobi zıvon iyən məntığ vey yavə iyən fiki mənşəku bə diyəroe.bə Mirhuseyn Hindi votey əsos bın kitobədə şiə əğayed umumi formədə iyən isna əşəriyyə fırğəon məxsusə şikilədə,çəvon usul iyən furuğ iyən qırd əməlon barədə çı nəzokət iyən ədəbiku bə diyəro hiç qıləy dəlil nıbə holədə sıxan voteybə və təhğır bıən.əv ın kitobış qırd de bə şiə iftiraon iyən təhğiron purış kardə.Şah Vəliyullah Dehləvi bəpeştə nonzəminə əsrədə “Divbəndi məktəb” bə əməl ome.Divbəndi məktəb çı Şah Vəliyullah Dehləvi iyən Şah Əbduləziz Dehləvi əndişə iyən fiki təlimonku iborət be.divbəndi məktəb Hindıstoni Oter Pərdaş əyolətədəy ki,i dastə alimon Hicri-Ğəməri 1289-ə sorədə əyo “Darul-ulum” mədrəsəşon soxteşone.çın mədrəsə soxtey hədəf,de İngilistoni istemarə siyosəti mıborizə bardey be.İngiliston cəhd kardedəbe de təlim-tərbiyə mərkəzon bə dast qətey və ğərbi təlimi metodi inkişof doey,Hindıstonədə ıştə istemari dayimi kardey dumo be.de ın mədrəsə soxtey vositə Divbəndi məktəb təməl noey be.ın məktəb de klassikə mədrəsə bərpo kardey iyən de məxsusə dərsi bərnoməon cəhd kardedəbe ta çı Britaniyə təlimi metodi təsiri vəy bıqəto.Divbəndi məktəbi de surəti ozavziye,bəçəy alimon iyən çəvon tərədorə milləti himoyəti xoto ziyod be və i mıddəti bədiqə Divbəndi mədrəson hindıstoni mıxtəlifə məntəğonədə pevolo be.
Harçənd Divbəndi məktəbi prinsiponədə həm de şiyə mıxolifət kardey mevcud be,əmmo bə dıqlə mıştərəkə deşmınon(hinduon iyən ingilison) mevcudiyyəti xoto,bə ixtilofon buruz pəydu nıkardey boyis bedəbe.hətto 1947-ə Miladi sorədə ki,Hindi ləpəki mısılmınon bo islomiyə kişvəri təşkil doey xoto çı Hındıstoniku co bin və Pokistonış icod karde,şiə iyən sınni alimon iyande kənoyədə de Muhəmməd Əli Cinah-Ğaide-Əzəm-i rəhbərəti ki,şiə be,de iyande muşaiyət və bə ico hərəkət kardedəbin. Istiğlaiyyəti sıftənə soronədə həm ha sor Kəraçiyədə ki,bə zəmon çı Pokistoni poytəxt be-Huseyniyə əzodorəti mərosimon təşkil bedəbe və əhle-sınnət həm həmonə mərosimonədə iştirok kardedəbin.1947-ə sori bo Hindi subkontinenti mısılmınon qıləy tarıxiyə hodisə be.bın sori çın məntəğə mısılmıənon oruzu yəni bə de islomi hakimiyyəti bıə qıləy səbəsoj iyən mıstəğilə kişvəri mailk bıey bə həyğət rəse.Pokistoni istiğloli rəhbər bə Hindi subkontinenti mısılmınon de səfo iyən sulhi pur bıə iyən bo qırd islomi kişvəron ulqu bıə qıləy islomiyə kişvəri mıjdəvoniş doe.əmmo jələvoni nıbe və çanədə ki,mısılmınon iyande kəno bin,çı istemargərə İngiliston iyən həddiku ziyodə tələb kardə hinduon mığobilədə mande zuşon hestebe və deəvon canq kardedəbin-peşo əvon d iyande canq kardeyışon bino karde və ımon iyande mığobilədə mandin.ixtilof iqlə çı şiə de sınni miyono nıbe,bəlkəm çı əhle-sınnəti ıştən miyono həm de şiddəti mevcud be.Divbəndi məktəb mıstəğiləti bəpeştə vahidə fromədə nımande və bə mutədil iyən radikalə qrupon təğsım bin ki, əvoni seqlə qruhədə cəm kardey bəbe.Divbəndi məktəbi xoləonku fəğət iqləyni mutədil iyən miyonəro bin.ın cərəyon çı Fəzlur-Rəhmoni şoxəku bıə “Cəmiyyəte Uləma İslam” partiyə be ki,de demokratikə metodon ıştə hədəfon bəvə bardey fikədə be.ım partiyə ki,”Hindi alimon cəmyəti” partiyə dəvom doydəbin,Pokistonədə de “İslomi uləmon cəmyəti” məşhur bin.Divbəndi məktəbi dıminə şaxə “Səmiul-Həx” nomədə bıə radikalə dastə be.ın qrup Pokistoni Pişavərədə nımoyəndəti kardedə.ın partiyə de Fəzlulr-Rəhmani şaxə mığoyisədə ifroti yə nəzəşon heste iyən bə sektarizmi əsos be və ”Taliban” həmçinin çın dastə əməli nəticə bə hisob omeydə.Taliban de Ərəbıston,Amerkə ,İngilostoni maliyyə və ixtisodi koməkon iyən de Pokistoni Əmniyyət servison vositə,bə əməl ome.
Divbəndi məktəbi seminə xolə de şiddəti radikal iyən terroristə qrup be.ım hərəkat co mısılmınon rəsmi surətədə kofir zınedəbin və bə həmonə dəlili xoto,əvoni “məhduru-dəm” yəni çəy xuni rukardey cayiz zınedəbin.Pokistonədə bombaon noey,terror hodisəon iyən co cinoyəton de çın cinoyətkorə cərəyoni vositə bə vırə rosney bedə.bənə “Sepahe-Səhabə”,”ləşkəre Cəhanqu” iyən “ləşkəre Təyyibə” çın ifroti iyən radikalə dastəonku bə hisob omeydə ki,qırd çəvon vucud de hoziyəti iyən vızməti pure.
