Osmoniyə surəon-129
Osmoniyə surəon-129
Ha məxloğ ha! şımə bə Xıdo ehtiyociyon heste və(fəğət) Xıdovənd be ehtiyoc iyən bə tarifi loyığe.15
Bəle,qırd hestemoni aləmədə həyğiyə be ehtiyoc və ğaim bizzat iqləyniye və əv Xıdovənde-Mutəale.həmmə insonon bəlkəm,qırd məxloğat səyku bə po fəğır,bə hestemoni aləmi ofəyə iyən har cəhəto be ehtiyoc bıə Xıdovəndi mehtoce və çəyku bə şıkrəy.çoko ki,əv bəştə zotiş təkyə kardə,həmmə məxloğat həm çəyku bə şıkrən.çıro ki,əv qıləy vucude ki,har nəzəku benəhoyəte. əv həm ğəniye və həmən həmid.yəni be ehtiyoc bıə holətədə əxtə baxş kardedə və əbaxşe ki, bə har curnə sıtoyiş iyən tarıfi loyığe.binobərin,əmə bəbe deəy ibodət və pərəstış kardey,kəmoli royədə hərəkətkəmon və ıştəni bə həmonə feyzi məbdə nezkəmon.
Fatıri mıborkə surə 19-21-ə ayəonədə de misolon zikri,çı mumini de kofiri bərobər iyən yeksan nıbey şərh kardedə.bın ğəşənqə misolonədə Kərimə-Ğıroni nəzəku çı kfir iyən mumini tafuton nışon doey bıə.joqo ki,hamyedə:
“(Kofir iyən mumin yeksan nin)ku iyən əvind i nin.toykiyəti və ruşinəti(həm yeksan nin) və həşi soğnə iyən qam(yeksan nin) Və bəyjiyon iyən bımyon yeksan nin”.19-21
Imon bə insoni fik,əndişə iyən əməli ruşinəti iyən aqahəti baxş kardedə.əmmo,kufr toykiyəti və zılməte.çımisə əlovə,toykiyəti çı zəlolət,sukut iyən suğuti mənşəy.əmmo,nur iyən ruşinəti çı jimon iyən hərəkəti mənşəy.mumin çı imoni sayədə bə qıləy oroməti iyən əmniyyət rəseydə. əmmo,kofir bəştə kufri xoto,norohət iyən əziyyəti dılədəy.
Oxonə təşbihədə hamyedə:bəyjiyon iyən bımyon i iyən yeksan nin.
In ayəon de çoqlə təşbihi çı muminon şəxsiyyət iyən tale de kofiron mığoyisə kardedə.zira,imon bə fərd iyən camiyə həyot və jimon baxş kardedə və kufr bə fərd iyən cəmyəti suğuti boyis bedə. mumin inkişof kardedə və ozavziyedə və bə kəmoli tərəf hərəkət kardedə.əmmo,kofir bəştə cəholət iyən təəssıbi xoto,bə həxı tərəf hərəkəti royku mandedə.
“Çəy bandəon miyono fəğət(rəbbani) alimon ilahi xəşyətışon(tars) heste.beşək Xıdovənd məğlub nıbə zu soyb və əbaxşe.28-ə ayədə hamyedə ki,Xıdovəndi bandəon miyono fəğət çəy alimə bandəon çəyku tarseydə və 29-ə ayədə hamyedə: Həyğətən,Xıdo kitobi handə,nımoji bərpo kardə və çəmə bəy ruzi doə çiyon punhon iyən oşko infoğ (baxş) kardə kəson hiçvaxti miyono nışə (zəyif nıbə) bə qıləy ticorəti dılışon dəbastə”.29
Jıqo bızın ın ayə həyğiyə alimon sima və obrazi bə təsvir kəşeydə və şərh kardedə.əvon de Kərimə-Ğıroni unsışon heste və nımoji bərpo kardedən.əvon de oşko iyən məxfiyonə formədə bıə infoği çı səfil iyən ehtiyocinə şəxson dastiku qəteydən.əvon deştə ın loyığınə koon bə de Xıdovəndi mənfəətış vey bıə ticorəti dılışon dəbastə və bə nicot iyən perəxey umuşon heste.
Fatıri mıborəkə surə de sıxani bə oxo rəseydə ki,ehanə Xıdovənde-Xalığ milləti bəçəvon kardə əməlon xoto həmonə ləzədə bəçəvon cəzoş rosnəşbe,həni hiç qıləy coninə məxloğ zəmini dmisə nıəmandi.əmmo, de tobə qıləy mıəyyənə mıddəti bəvon mehlət doey bedə.çən,çoko ki, çəvon əcəl ome rəse,Xıdovənd ıştə bandəon əhvoliku xəbədoe…..45
“Və ehanə Xıdovənd insonon bəçəvon kardəyon xoto cəzo bıdo,zəmini dimisə hiç qıləy coninə məxloğ nibəmande.əmmo,(Xıdovəndi ğanun ıme ki) bə milləti de tobə qıləy mıəyyənə mıddəti mehlət bıdo(ta ıştəni islohko).çən,çoko ki,çəy mıddət bə oxo rəse,(çəvon yəxə bəqəte) və həyğətən, Xıdovənd ıştə bandəon(holi) vindedə(bə hakəsi bəçəy rəftroi əsos cəzo doydə)”.