Təkfiri cərəyonon

Təkfiri cərəyonon

İngilstoni de Əbdul-Əzizi rabitə İngilistoni bə Ərəbıstoni niməcəzirə dıqlə hədəfi əsos xulosə bedə.sıftədə İngiliston Ərəbıstoni niməcəzirədə qıləy mıttəfiği dumo be ki,çəy siyosəton təminko və kardey bızıno vəomədə həm bə qırd Niməcəzirə məntəğə mısəllət bıbu.dıminə hədəf ıme ki,çı Osmani imperatorəti nufuzi vəy bıqəto.joqo ki,Osmaniyon bə Ali-Rəşidi və zohirədə həm bə Məkkə iyən Mədinə şərifon nufuzışon hestebe.jıqo qıləy şərayitədə  vəhhabiyyət ki,bın zəmon bo Ali-Səudi nımoyəndəti kardedəbe,bo İngiltərə vey çokə varyant iyən vıjnemon be.Əbdul-Əziz çok-çoki zlıneydəbe ki,çı məntəğə mısılmınon miyono hiç qıləy məğam və vıərşon ni və hətto çı Ərəbıstoni niməcəzirə millət ıştən həm vəhhabiyyət iyən çəvon pesoxtə məktəbi deştə ixtiyori ğəbul nibəkardeyn.əv ın həyğəti dərk kardedəbe ki,dəvardə məğlubiyyətonədə iyən milləti çəvon hukluməti ğəbul nıkardey, çok-çoki  zıneydəbe.binobərin,boştə baği mandey zəmonətiro, məntəğdə bə İngilistoni tabe bıeyış ğəbul karde.Məhəmməd bin Məhəmməd həm sıftəku dərəsə be ki,fəğət de şımşi ğudrəti ro kardey bəzıne vəhhabiyyəti məktəb və məzhəb ruşdko,ozavziyo və bə həmonə dəlili xoto bə Ali-Səudi anqıl qıniye.İngiliston həm maliyyə iyən silohi nəzəku  vəhhabiyyətış himoyə kardeşe və vəhhabiyyəti ğudrətış regiyonədə bə rəsmiyyət zıneşe.çımi əvəzi Ali-Səud həm Ərəbıstoni nimıəcəzirədə çı İngilostoni hədəfon təmin kardedəbe və məntəğədə de Osmani imperiya tərəfdoron canq kardedəbin.İngilston bo Əbdul-Əzizi bəçəy siyosəti tabe bıey xatırcəmətiro,boəy Henri Vilyam Şekspir nomo qıləy  hərbi mışovir iyən kanə stajış bıə siyosətkorış vığandeşe.İngilison Ərəbıstoni Niməcizirə coqlə baxşiku yəni Hicoziku həm ğafil nıbin.bəçəy xoto əvon Lorens nomo qıləy casus ki,peşo de Ərtəbıstoni Lorensi nomi məşhur be, çı Məkkə şərif bıə  Huseyni palu vığandeşone və çun Şərif Huseyn de Osmaniyon nezə rabitəşon hestebe,lorensi bəy və`dəş doe ki,Osmaniyon məğlub bıə təğdırədə həni çəvon islomi dınnyoədə vırəşon nibəbe və xilofət çə həmonə şərifon xanedaniku sıey bəbe.həmonə və`də Şərif Huseynış bə dast eğandeşe və bə İngilsitoni amil və çəy siyosəti təminəkə təbdil be.de qıləy co iborəti İngilsiton çımi dumo be ki,har dıqlə tərəfi oqəto və vəomədə çəvonku ıştə siyosəti cəhəto oko bıdo və tərəf mığobili de rohət formə çı miyoniku bobo.bəçəyro Osmani imperatorəti dəboxtey bəpeştə,Şərif Huseyn fik kardedəbe ki,İngiliston əy çı Osmani əvəzi bə xilofət taxt nıştovney dumoe,əve əv ıştənış çı mısılmınon xəlifəş elon karde.həni xəbəş nıbe ki, jıqo qıləy imperatorəti təşkil kardey hiçvaxti çı İngilistoni siysoəti cəhətədə bıəni.bəçəy xoto İngiltərə de Əbdul-Əzizi himoyə kardey iyən çəy dasti oj oqəte,de sodə fromə Şərif Huseyn iyən çəy xanedanış çı miyoniku bardeşe.

Henri Vilyam Şekspiri cəhdon iyən Əbdul-Əzizi bə İngilistoni de Osmani impertorəti mıəborizədə bıə xoşəxıdmət itərəfo və istemarçi İngiliostoni co tərəfiku de vəhhabiyyəti nomi islomi ğəbul kardey,boyis be ki,1915-ə sori İngilistoni de Əbdul-Əzizi miyono de Persi Kukeşi rəyisəti qıləy rizoyətnomə imzo kardey bıbu.bın sazişədə omə ki,İbn Səud Ərəbıstoni niməcəzirədə bə de Britaniyə vositə himoyə bıə sərzəminon təcavuz nıko,Nəjdədə bə İngilistoni deşmınon hiç qıləy imtiyos nıdo,ıştə canişini çı deşmınon miyono nıvıjno və  ıştə xarici siyosəti de İngfilostoni siyosəti həmanhənq kardənin be.çımi mığobilədə həm İngilsoton həm ha sor şest həzo lirə bə ali-Səudi pərdaxt kardənin və doənin be.1932-ə sori miladi sori be ki,Əbdul-Əziz çı Britaniyəku ziyodə koməkon ğəbul kardey bəpeştə,ıştə Ərəbıstoni niməcəzirdə bıə ğudrətış ziyod kardeşe və qırd ın sərzəminonış deştə şəxsi mılki nomi yəni Səudiyyə Ərəbıstoni nom ğeydko.İngiliston həm çı Məkkə Şərifon iyən  vəhabiyon miyono  oxoyədə bə ın nəticə rəse ki,vəhhabiyon bo bə hərəmeyni şərifeyni təsəllıt pəydu kardeyro ərəcəhiyyət və barzətişon heste.sıftə ıme ki, vəhabiyon çı islomi dınyo miyono hiç qıləy məğamışon ni və məcbur bin ki,hejo çı İngilistoniku bıə şıkrə bımandon ta kardey bızınon bəştə jimoni dəvom bıdon.