Xıyzoni ruj

Xıyzoni ruj

Zilhiccə manqi 25-ə ruj “İnsani” mıborəkə surə bə peyğombəre-əkrəmi(s) ğəlbi nozil bıə ruje.qırd şiyə alimon iyən əksər əhle-sınnəti alimon hisob kardedən ki,”İnsani” mıborəkə surə ki,de “Həl əta” iyən”Dəhr” nomi həm məşhure, Əhli-Beyt(ə)-i şə`nədə iyən çəvon xolisonə infoğ və baxş kardey koy bədiqə noizl bıə.çun,ın surə çı bəşəriyyəti dınyo həmməysə mığəddəs iyən barzə xıyzoni yəni peyğombəre-əkrəm(s) xanedəni şə`nədə noizl bıə,əve İroni təğvimədə həm ın ruj de “Xıyzoni ruji” nomi ğeyd bıə.

Bəle,Hələta surə qıləy mislış nıbə xıyzoni həxədə nozil bıə ki,Xıdovənde-Aləm harcurnə nopokətiyonış çəvonku bə diyəro kardəşbe.aləmi həmnməysə vey erjinə xıyzon sodə,əmmo de nur iyən məhəbbəti pur bıə qıləy kədə.Xıdo zikr kardey çəvon kə çıl-çırağ be və əvon ğərəz Xıdo rizoyəti cəlb kardey de co qıləy ko məşğul bedənıbin.peyğombəre-əkrəmi(s) yeqanə kinə kədə Fatimeye-Zəhro(s) iyən çəy ali-məğamə jimoni həmro Əmirəl-Muminin Əli(ə)  və çı vəhışti cıvonon sərvər bıə fərzəndonin.ım sodə xıyzon bo qırd dınyo  bərəkətinin və və həmməysə vey reçinə vılon həm həmonə kədə perəse.

İmom Xomeyni(r) ın kə jıqo vəsf kardedə:” sodə və dəbdəbəku bə diyəro və ço-penc nəfəriku iborət qıləy kə ki,islomi sıftənə soronədə hestemone və həmonə sodə kə çı Fatimeyi-Zəhro(s) kəy.çın çandə nəfəriku iborət sodə kə bərəkəton anədə ziyode ki,qırd aləmış de nuroniyyəti purış kardə.bın qədə kədə jiyəkəson mənəvi ali mərətbəonədə əxtə bəpe şıən ki,mələkutiyə daston həm bəvon rəseydəni.çın sodə kə tərbiyəviyə cəhət anədə barz bıə ki,çı qırd mısılmonə məmləkəton bərəkəton məxsusən çəmə məmləkəti bərəkət çəvon bərəkətikuye.

Iruj çın zohirədə qədə kə nuyə vılon yəni Həsən(ə) iyən Huseyn(ə) noxəş bıəbin.Xıdo-Rəsul(s) deştə dıqlə əshabi bəçəvon iyodət omin və bəvon osəşon ğande.peyğombər(s) bə Əli(ə)-I hamyeşe:”vey çoke ki, şımə boştə fərzəndon şifo xoto,Xıdo royədə qıləy nəzrkon”.həzrəte Əli(ə) həm nəzrış karde ki,ehanə çəmə fərzəndon çok bıbon,se ruj rujə bəqətem.Fatimə(s) həm jıləvoniş vote.Həsən(ə) iyən Huseyn(ə) iyən çəvopn xıdmətkor Fizzə həm jıqo nəzrışon karde.tikəy nıdəvarde ki,Həsəneyn(ə) şifoşon pəydu karde.qırd kə əhli bəştə əhdi bəfo kardeşone və rujəşon qəte.əmmo,bın fəğırə kədə bo iftor kardeyro hiççi pəydu bedənıbe.

Əli(ə) ıştə paşmə boftə yəhudiyə hamsuyə palu ome və voteşe:”aya tı hozzış ki,Muhəmməd(s)-I kinə botı I mığdor paşmə bıvıjqıno və tı həm çəy əvəzi bəmə I mığdor cəv bıdoş?” həmonə yəhudiyə hamsuyə ki,çı oxonə peyğombəri(s)-I xıyzoni sodə jimoniku bə heyrət eqıniyəbe,voteşe:bəle və I mığdor paşmə bə ə həzrəti doşe.Fatimə(s) həmonə paşməonış ovojqınışe  və Əli(ə) həm deçəy dast mızdi tikəy ordəş hozzı kardeşe və penc tikə nunışon bo rujə qətəkəson iftori xoto,hozzı kardeşone.Əlli(ə) məğrıbi nımojış de pəyğombər(s) bə ico bərpo kardeşe və peşo bə kə ome.sufrəşon oj karde və penc nəfər sıfrə kəno nıştin.iftori vaxti qıləy miskin və fəğır ome kəybəş je və xorəkış tələb karde.kə əhali ın penc tikə nunışon həmmə doe bə həmonə miskin və dəmandə kəsi və şəv de vəşyənə luzi hıtin və sıvoy ovi ci çişon nıharde.

Əvon çəy maşkinə ruji həm rujəşon qəte.məğrıbi nımoji bədiqə əvon çoko ki,sufrəşon dəğande,qıləy yətim çəvon kə ome və xorəkış tələbış karde.ijən kə əhl ıştə xorəkışon baxşışon karde və həmonə şəvi həm vəşyanə holətədə dəvordıneşone.peşonə ruji həm ın hodisə jıqo tikror be və ın dəfə mışrikonku qıləy əsir bəçəvon kə ome və taamış tələb karde.maşkinə ruji peyğombər(s) ıştə Əhli-Beytış(s) qıləy holədəş vinde ki,beholin və Həsəneyn(ə) çı vəşyanətiku larzedəbin və Fatimə(s) qıləy holədə ki,ibodət kardedəbe, çə həzrəti çəşon bə zəyfəti xoto,bə dılə dəşəbe. Pəyğombər(s) əvış bəştə sinə dəçoknışe və voteşe:”bə Xıdo pənoh bardedəm.şımə se ruje ki,vəşyaniyon”.Cəbrəyil(ə) nozil be və voteşe:”Ha  Muhəmməd ha! Xıdovənd bətı bə jıqo qıləy xıyzoni soyb bıey xoto,təbrik votedə və Xıdovənde-Xalıği botı çəvon batrədə hozzı kardə çi bıqət və ğəbulkə”.pəyğombər(s) hamyeşe:”əv çiçe? Cəbrəil(ə) “Hələta” mıborəkə surə sıftənə ayəonış bə ə həzrəti ğıroətış karde ta rəse bə ın ayə ki,hamyedə:”ım şımə mıkofate və şımə cəhdon bə təğdıri loyığ vindey be”…..

İslomədə xıyzoni təşkil doey de ilahi mığəddəsə əhd-peymoni yəni de izdivoci vositəy ki,çı merdı-jeni miyono bino bedə.Kərimə-Ğıroni ayəon və ziyodə rəvoyəton bə izdivac iyən vəyə kardey təkid kardedə və təcərrıd və subayəti ğədəğən kardedə.pəyğombər(s)-I rəsə qıləy rəvoyətədə ə həzrət hamyedə: ”hakəsi dılış heste ki,pok iyən pokizə de Xıdovəndi vindemonko,de jimoni həmro bə Xıdo vindemoni tərəf bışo”.çı insoni iminə tərbiyə iyən ruşdi mərkəz bıə bo xıyzoni hifz kardey iyən oqəteyro,islom bo jimoni həmroon iyən fərzəndon muhimmə əmr və sıfarışonış kardə və boçəvon har qıləyni məxsusə həx iyıən məsuliyyətonış co kardə.islomi mətnonədə bıə kali bəyonaton islomədə xıyzoni oqətey əhəmiyyəti nışon doydə.peyğombəre-əkrəm(s) hamyedə:”merdi ıştə jen-əğli tonoku nıştey,Xıdovəndi palu vey mahbube çımi məçitədə etıkofisə”.həmçini ə həzrət hamyedə:”hakəs de həlolə ruzi boştə xıyzoniro cəhdko,bənə Xıdo royədə mıcohid və cihod kardə kəsiye”….