İmom Huseyn(ə)-i əshob(Covn ibn Huvəyyi)

İmom Huseyn(ə)-i əshob(Covn ibn Huvəyyi)

Cihodi səhnə islomi tarıxədə ziyode.əmmo,ın səhnəon əbədi və cavidan kardə çi,çın hərəkəti dınyəvi hədəf iyən məğsədonku xolis bıeye.tarıxi dırozi Aşurə inğılobi əbədi mandey muhimmə amilonku qıləyni çə ğıyomi ixlosətiye.ixlos yəni insoni ıştə niyyət və əndişə xolis kardey və fəğət bo Xıdo rizoyəti xoto əməl kardeye.şəytoni Xıdovəndi mığobilədə bəçəy izzət iyən əzəməti ğəssəmış harde ki, qırd Bəni-Odəmi bə zəloləti dıço bəkardem.əmmo,çı muxlisə insonon iyən xolisonə şikilədə ıştə əməlon bə vırə rosnə kəson barədə sıxan bə miyon omeyədə,şəyton ıştəku məyusəti iyən noumu nışon doydə və bə dumo pekıredə  və voteşe ki,mı jıqo şəxson bəştə tor eğande nibəznem və çımı jıqo zu iyən ğudrətım ni.(Sad-82-83-ə ayəon).çıro ki,əmələdə ixlos və imoninə insonon vucud bənə qıləy ğoymə səddiye ki,hiç qıləy şəyton iyən şəyton sıfətə fərdon bəy nufuz kardey iyən çəyku dəvardey nibəzneyn.

İmom Huseyn(ə) iyən çə həzrəti bəfodarə yaro-yavəron ixlos,Aşurə ğıyomi əbədi oqətə amilonku qıləyniye.əvon fəğət Xıdo roziyəti fik kardedəbin və ğərəz ımi co çisə fik kardedə nıbin.İmom Huseyn ibn Əli (ə)-i əshob bə ın hədəfon rəseyro,bə ilahi vəzifəon əməl kardedəbin və bənə dınyopərəstəti, rəyisəti, məğampərəstəti iyən xudxahəti bıə amilon bəştə vucudi ro doydə nıbin.qıləy zəmon ki,İmom Huseyn(ə) bə ğərol ome bə İraği tərəf hərəkətko,ıştə hərəkəti bənav ıştə xıyzon iyən duston və Məkkədə beyədə bə ə həzrəti anqıl qıniyə kəson mığobilədə qıləy xutbəş hande və hamyeşone:”ısət şıməku  har qıləyni ki, hozzıe çəmə royədə ıştə xuniku dəvardo və ıştə coni Xıdo vindemoni royədə hədyəko,çən,deəmə həmsəfə bıbon”.çı İmom(ə)-i ın dəvət,çı tarıx iyən coğrafiyəsə bəpe bıə qıləy dəvət be ta hakəs ki,piyeşe de İmom Huseyn(ə)-I bə ico həmsəfə bıbu,bızıno ki,bəpe çiçış heste Xıdo iyən dini royədə və bo insoniyə camiyə fidoko.

Bın xolisonə hərəkətədə ısət çı roy əvvələdə bıbu ya roy dırozi noxolisə fərdon sof və təmiz bin.səfə dırozi məxsusən Muslim ibn Əğili şəhid bıey xəbə bə İmom Huseyn(ə)-I kərvoni rəseyədə,çı riyosət iyən ıştə maddi mənfəəton dumo bıə kəson çə həzrətiku co bin və fəğət xolisə şəxson çə həzrəti ətrofədə mandin.çın şəxsonku qıləyni həm Con ibn Huvəyyi be.Con ibn Huvəyyi çı Əbuzər Ğəffari ğolam be. həlbəttə,çın ğolami jimonku zoyodə məlumat dastədə ni.çıro ki,umumən hiçki bə jıqo fərdon jimoni dığğət kardedə nıbin.çəy həxədə votə bıə çiyon ıme ki,əv qıləy Afrikəku bıə siyuə pustə şəxs be.İmom Əli(ə) Covnış Fəzl ibn Əbbos ibn Əbdul-Mutəllıbiku hıryişe və bə Əbuzər Ğəffari hədyəş karde.Əbuzər Osmani hukuməti zəmonədə bəçəy hukuməti etırozon xoto,de qırd məzlumiyyəti bə Rəbəzə təbid iyən dərbədər be.Covn həm bın ıştə kəyku dərbədəri zəmonədə de Əbuzər Ğəffari bə ico be.de Əbuzəri rehləti Covn bə Mədinə oqarde və deştə intixobi bə İmom Həsən(ə)-I kə oqarde və çə həzrəti şəhodəti bəpeştə bə İmom Huseyn(ə)-I kə şe və əv həmmə vırəonədə de İmom Huseyn(ə)-I bə ico be.

Aşurə şəvi İmom Huseyn(ə)-I yaro-yavəron xolisonə formədə İmomi ətroəfədə cəm bıəbin.İmom(ə)-I ın oxonə şəvış fırsətış zıne ta deştə məhbubi razo-nizoyko və bo vıjnemoniro roş boştə əshobi ojış haşte. Huseyn ibn Əli(ə) de ojə-oşkoə formə maşkinə rujış tərsim karde kəşeşe ta ha kəsiki ki, dılış heste bışo,çı şəvi toykiyətiku istifodəko və hərəkətko.İmom(ə) ijən tikrorış karde ki,maştə çı şəhodəti ruje. əmmo, İmom(ə)-I əshobi cəvobışon doe:əmə hiçvaxti tıni coyli vanibədomon. Və ın sərzəmini tərk ni bəkardemon.aya səhihe ki,deşmın tıni mıhosirə kardə holədə əmə tıni yali vadəmon? çəvonku qıləyni voteşe:”ehanə bızınom ki,ıştı royədə kıştey bəbem və ijən bəyji bəbem və bəyji bıə holədə çımı bədəm de otəşi sutuney bıbo və hafto kərə ım ko jıqo bıkoyn,bın surətdə ijən ıştıku dast nibəkəşem”.coqləyni voteşe:bə Xıdo ğəsssəm mı piyedəme ıştı royədə kıştey bıbum və ijən sənibəton bəyji bıbum və ım ko detobə həzo kərə jıqo tikror bıbu və Xıdovənd deçımi vositə tı iyən ıştı xıyzoni çı deşmıni şərriku hifzko oqəto.coqləyni ıştə dimış qəte bə İmom(ə)-I voteşe:”ehanə az bəyji bəmandem və ıştıku co bəbembu, hejo vəhşi heyvonon mıni bıhon çoke”.

İmom Huseyn(ə) ıştə yaro-yavəron ın sıxanon məsey bəpeştə,bəvon çı şəhodəti xəbə bəşorətış doe.çə həzrəti əshob həm voteşone:şık bə Xıdo ki,bəmə deştə koməki vositə izzətış baxş karde və detı bə ico şəhdi bıey xoto şərəfış baxş karde.ha çı Xıdo-Rəsuli(s) zoə ha! aya rozi bedəniş ki,əmə həm detı bə ico vəhışti iqlə dərəcədə bıbəmon?.

İmom Huseyn(ə)-I deştə yaro-yavəron votemoni bədiqə bəştə xeymə oqarde və çəy duston miyono fəğət Covn de ə həzrəti bə ico bə xeymə oqarde.Covn ki,siloh soxtey iyən canqi aləron təmiri koyədə ustad be, de İmom (ə)-I silohon təmiz kardey ko məşğul be.Aşurə ruji Covn bəvə ome və voteşe:ha çımı movla və əğə ha ! aya icozə doydəş ki,az bə meydon bışom.İmom(ə)-I çəy cəvobədə hamyeşe:ha Covn ha!Xıdo bətı xeyə cəzo bıdo! Tı deəmə omiş və çın səfə əziyyətonı ğəbulı karde və çəmə həmdəm biş və ziyodə saxtiyon kəşe.əmmo,ısət tı oqard.

Covni çəşon de arsi pur be.çəy amon larzedəbin və de larzə sədo voteşe:əğə,çı pəyğombəri(s) əziz.mı xoşə ləzopnədə deşmə bə ico bim və ısət çı saxti vey barzə noxtədə şıməni coyli vadəm?.İmom(ə) çəy duşonış nəvaziş kardeşe və de məhəbbəti bəy bə canqi meydoni tərəf şeıy icozəş doe.