Təkfiri cərəyonon

Təkfiri cərəyonon

Bə Səudiyyə xanedani nez bıə Hafiz Vəhəbə “Cəzirətul-Ərəb” kitobiyədə nıvışteydə:Əbdul-Əziz ibn Səud votedəbe.çəmə cədd  Məhəmməd bin Səud de Hicozi məntəğəon ğəbiləon canq kardey məşğul beyədə,Muteyri ğəbilə yolonku idastəş bə əsorət peqəteşe.çın toyfə sipə rişonku i qrup bo şəfoətiro çı Məhəmməd bin Səudi palu omin və çəyku tələbışon karde ki,ın qrupi quzəştko.əmmo,Məhəmməd bin Səudi əmrış karde ki,çı əsiron səon çəvon bədəmiku cokon. çən,peşo çəvon səonış bə qıləy təbağ ya sini dılə noşe və əvonış çə həmonə sipiyə rişon vədəş noe ta əvon əy bıhoon.çun,əvon ın koşon bə vırə nırosnışone,əve əmrış karde ki,əvoni həm bıkışton.Ali-Səud çoko ki,əhli-sınnəti qırd ğəbiləonış de canq iyən ğətli-ami vositə bəştə vəhhabi fırğə hakimiyyəti ji vardışe və əvonış bə Hicozi şiyə nıştə məntəğə yəni bə Əhsa məntəğə səmt hərəkətış karde.Əhsa qıləy məntəğəy ki,çı ğədimiku hejo çı şiyəon jimon kardə məntəğə bıə və əvon bın məntəğədə əvon ziyodə ozavziyə iyən inkişofışon kardəbe.ın məntəğə min cumlə çə məntəğonkuye ki, vəhhabiyon bə həmonə vırə mısəllət bıeyro əyo hucum kardeyədə,əyo de həmonə şiəyon ziyodə mığoviməti dimbədim omin və oxoyədə ğətlı-am iyən ğarəti bə həmonə  vırə sultəşon pəydu karde.Əhsa ya Şərğiyyə ostan çı Səudiyyə Ərəbıstoni həmməysə dıjdə əyolətonku bə hisob omeydə və bənə Hufuf,Dəmam iyən Ğətif şəhron çın məntəğə cuzonkuye. Əhsa çı Səudiyyə Ərəbıstoni nat beşə muhimmə məntəğonkuye.çun,bə bın məntəğədə şiəyon iyən mutədilə sınniyon bıey xoto,torıxi hiç qıləy zəmononədə vəhhabi fırğəon bə ın məntəğə nufuzışon kardey zınəni.harçənd torıxi kali vaxtonədə ın məntəğə dezzu bə vəhhabiyon sultə ji omən,əmmo hejo əvon çı vəhhabiyon mığobilədə çmandən və bəçəvon ələyh ğıyomışon kardə.ımruj həm ın məntəğə Səudiyyə Ərəbıstonədə çı şiəyon əsliyə mərkəz bə huisob omeydə.

İbn Bəşər ıştə”Unvanul-Məcd fi tarixin-Nəcd” kitobi iminə cıldədə çı Səudi ləşkəri bə Əhsa məntəğə həmləon həxədə jıqo nıvışteydə:çoko ki,sıb be,Səudi ləşkər bəştə asbon suvar bin və bə şəhri səmt tojneşone.osomon siyo be və zəmin bə larzə dəşe və otəş iyən duəvilə qırd osmonış dəqəte.çı Əhsa şəhri hamilə jenon veyni çəvon ləvədə bıə fərzəndonışon siğt karde eğandışone.peşo Səud bə şəhri varid be və çandə manq bın şəhrədə mande.bın mıddətədə əv kiş piye kıştışe,çəy kəyku dərbədərış karde və əvonış bə həbsxonə dənoşe və çəvon kə-bəş xərobə kardeşe.Səud çəvon miyono ziyodə insononış kışte və əvon bın şəhrədə ziyodə mol-dıvlətışon bə dast varde ki,əy vəsf kardey mumkin ni.əmmo,çı Səud iyən vəhhabiyon cinoyəton fəğət bə Hicozi sərzəmini məhdud nıbe.

Vəhhabiyon hukuməti təsisi sıftəku bə İrağədə şiəyon mığəddəsə məkanon istilo pəydu kardey iyən əvoni ğarət kardey,boəvon qıləy məxsusə cəzzabiyyətış hestebe.əvon bənə co islomi sərzəminon ğarət kardey ko,ıştə həmləonış de bıtpərəstəti mıborizə bardey iyən tohidi hakimiyyəti bəhonə vardedəbin.vəhhabiyon şiəyon həm bənə hənbəliyon iyən co mısılmınon kofir hisob kardedəbin.iminə Əbdul-Əzizi devronədə çəy fərzənd Səud ki,çı mısılmonə məntəğon kəşti ləşkəri fərmondor və komandan be,qıləy ləşkərış hozzı karde və bə Kərbəloş həmlə karde.vəhhabiyə tarıxəvon İbn Bəşər bın barədə nıvışteydə:Səud 1216-ə Hicri-Ğəməri sori çı Nəcd iyən çəy ətrofiku və Hicoz və Təhami məntəğkuş  qıləy iborət de qıləy ləşkəri bə Kərbəlo səmt hərkətış karde və bə Huseyni şəhriş hmlə karde,çəvon kəonış viron karde və dezzu bə şəhr daxil be və vıjor iyən kəonədə bıə ziyodə insononış bə ğətl rosneşone.