Farsi zıvon:İroni etnik qrupon vəhdəti məhvər

Farsi zıvon:İroni etnik qrupon vəhdəti məhvər

Xosə həmzıvonon, səlom şımə ruj bə xəyr bıbu, ımrujnə bərnomə bə şımə xıdmət təğdim bəkam.

Əzizon, İron bəştə siyosi, coqrafiya və təbii məxsus mıvğiyəti xoto, muxtəlifə hodisəonku dəvardə. əmmo ə çi ki ım kişvər, çı muxtəlifə hodisəon və huccumon vədə muhafizə kardəşe, İroni və milli huviyyət şəxsiyət be, həmonə şəxsiyət ki Parsi zıvoni ğolibədə prosniyə bıə, həğiğətədə Farsi zıvon, həmişə bənə vindənin və muşahidə nıbıə halğə, İroni və ğovmi milliyə şəxsiyəti de yande i kardə və həmçınan İronıjon milliyə vəhdəti əsliyə amilonku qıləyni bə hisob omeydə.

Imruj və ım bərnomədə Farsi zıvoni barədə sıhbət bəkamon, Həmonə zıvon ki İroni ğovmi vəhdəti icod kardeyədə qıləy mehvəre. Şıməni dəvət kardəm dəmə bə ico bımandən.

Mehribonon, zıvon har qılə ğovm və millətiro, mədəniyəti oveynəy. İroni iftixoromizə tarixədə, həmişə Farsi zıvoni royku milləti milliyə huviyyət və həmpayəti, muhafizə bıə. Dəvardə çand həzo soronku tosə ımruj, İronədə muxtəlifə ğovmon vucudış be iyən heste və əvon Parsi zıvoni royku bə vəhdət və i bemon rəsən. Kanə dovrədə, İronivıjon huviyyət, kanə parsi zıvoni royku icod be. İroni tarixi miyonə dovranədə, de ım vucud ki muxtəlifə zıvonon rəvocış be, əmmo rəsmiyə zıvon, Pəhləvi zıvon be. İslami bəpeşt, bənə dəvəradə, İronədə muxtəlifə zıvon və ğovm mucud be, və çəvon kənoədə həmişə Farsi zəvon bənə İroni ədəb və tarixi hınə, mədəniyət, irfon, fəlsəfə zıvon, rəsmiyə zıvon be.

Əmmo İroni ədəbiyotədə, şahnomə vey erjinə xəzinə və İroni əbədiyə irsonku qıləyni bə hisob omeydə ki karde bəznemon çəyədə İron və çəy ğovmoni huviyyəti dəvomiyət diyə kəmon. Im əsər de Həkime Tus, Əbulğasıme Ferdosi vositə nıvışte bıə. Ferdosi ki Samaniyon və Səfariyon dovranədə jimon əki, de vəsfış nıbıə şoəti bəico, səyo cəhd kardeşe ta de Şahnomə nıveştey vositə, İroni istiğlol və mədəniyət və milliyə ibemon və rişəon mıhkəm ko və ıştə tarixiyə məsuliyəti bə oxo bırosno. Şahnomə de Dəri Farsi zıvoni nıveştə be.

Farsi zıvon, veyni çı İroni milləti mıtəğabilə rabitə əbzore və İron İslam Respublika konstitusiyədə, Farsi zıvoniku bənə İroni rəsmiyə zıvon yod bıə. Im ki Farsi zıvoni bənə milliyə vəhdəti muhimmə mehvər vıjniyə bıə, de co zıvonon kin-kudorəti xoto ni, bəlkəm ım vıjniye vey aqahanə, məsuliyətin və bə ictimai və tarixi ehtiyoci əsos, icod bıə. İronədə bə ım zıvon meyl, həmmə siyosi, mədəniyət və ictimai qurupon tərəfo şomil bıdə.

Tojədən çı sosiyal şəbəkəonədə moxatəbon, co kişvəron və farsi zıvonə şəbəkəonədə bo İroni ğovmon miyono ixtilof icod kardero, vey bemənoə səyo cəhdon vindəşone. Şəbəkəoni bənə BBc, İron İnternəşenal, Ələrəbiyə və çand qılə ğərbi və ərəbi mediyaon.

Im şəbəkəon de yande bə ico, de “az və Farsi” nomo bıə kampaniyə və behroni vositə, pidəşone bə İroni zid problem icod kon. 

Əmmo həğiğətədə macəra çiç heste? Macəra ıme ki şəbəkəonədə qılıy koşınos ım barədə sıhbət kardəşe ki, bəştə inə zıvoni neumutey xoto, vey əzob kəşəşe və co tərəfiku dəvardə nəslon ki Farsi zıvoni umutə nıbin nəslon rabitə miyono barədə vey muşkilaton icod bıə.

Həminə məsələ cəhətədə, çand qılə şəbəkə əcumlə Ələrəbiyə şəbəkə, millətiku tələbış kardə “az və Farsi” nomo bıə həştəqi icod kon ta ım ko vositə İroni ğovmon miyono ki Farsi mıştərəkə zıvonışone, ixtilof icod bıbu.

Əmmo ixtilof icodəkəyon ım proqonoz bə vırə nırəsə və sosiyal şəbəkəon koəkəon və koşınason bə ım hərəkəti reaksiya nışo doşone. Məsələn İroni antropoloq və təhğiğəkə, Əlirıza Həsənzodə, ım macəra reaksiyaədə nıvıştəşe: Farsi, çı İroni həmmə ğovmon zıvone.

Farsi zıvon, çı etnik zıvon ni, bəlkəm ğovm miyono zıvone ki həmmə İroni ğovmon əcumlə kırd, Tırk, Bəluç, Tolış, Qilək, Mazəni, Lor, Tırkəmən, Ərəb və Bəxtiyori zəvonon, Farsi zıvoni prosniyeədə vey muhimmə rolışone.

İronədə Farsi ədəbiyot, bə yolə şaironi bənə Şəhriyor, Saebe Təbrizi, Molana, Nizomiye Qəncəvi, Həzine Lahici, Sayə və Baba Tahire Həmedani soyb bey xoto, həminə iddio sobitış kardə.

İroni şair, nıveştə kəs və universiti ostad, Muhəmməd Rıza Şəfiye Kədkəni ım barədə nıvıştəşe: əmə pidəmon ni ki Xıdo nıkardə bə hiç qılə məhəliyə zıvon be etıno bıbəmon, boçiki ım məhəliyə zıvonon çəmə mədəniyəti himoyə əkəy. əmə əqə ım məhəliyə zıvonon muhafizə nıkəmon, çəmə mıştərəkə mədəniyəti fəhm nıkardəmone. əmmo Farsi qıləy mıştərəkə zıvone ki vey əsronədə və vey zəmononədə həmməy ğovmon çəyədə həmkarişone, ım yolə dıyo ləpəon soxteyədə, hiç qılə ğovm co qıləku bəpe ni.

Tehroni universiti ustad, Milad Əzimi həm voteydə: ımruj bə Farsi zıvon vey həmləon bıdə ki çəyku siyosiyə kin-kodorət icod bıdə və bə İroni milliyə vəhdəti zərəl-ziyon varid kardeye çəvon oxonə hədəfe.

Əv idoməş do: Farsi zıvon de təhdid və təziği vositə, İroni milliyə zıvon bəni. Çımi bənav, Moasirə dovranədə dərbor və ğudrəti təşkilat, Farsi zıvoni rəvoc doeyro vey muhimmə rolışon be, hətto hakimoni ki çəvon inə zıvon ğeyri Farsi be, Farsi şer və ədəbiyotiku vey himoyə kardedə bin. əqə ğəror be Zıvon bənə siyosi ğudrət və ğələbə əbzor bıbu, boçi ım hakimon çəyku himoyə kardedə bin?

Ğasbu ım mətləbi bəpe bıvotəmon ki vaxti qıləy zıvon bənə kişvəri rəsmi zıvon vıjniyə bəbe, bə çəy xotoe ki vaxti qıləy kişvərədə çand qılə zıvon vucudış heste, bəpe qıləy vahidə zıvon bıbu ki həmmə dəy sıhbət kon. Farsi zıvon, xususi ğovmi zıvon ni, bəlkəm mədəniyəti zıvone. Im zıvon ə kəson tarixiyə irs bardə zıvone ki Farsi zıvoni tarixiyə hakımiyətədə jimon kardəşone.

Im zıvoni muhimmə əbzor, İroni həmmə ğovmon, firğəon, qurupon və ictimai təbəğəon rabitə icodəkə be iyən heste.

İroni həmmə ğovmon və millət Farsi zıvoni bəji mandey zərruriyətiro  de yande vəhdət və həm fikin. əqəçı İroni ictimai təbəğəon har qılə dastə və qurup ki bıbun iyən har curnə diyə və rəftori ki soyb bıbun, və vey məsələonədə de yande ixtilofışone, əmmo Farsi zıvoni muhafizə kardeyədə qıləy vahid və ham cəhətiyə diyə soybin.

Əzizə əməson bə ım bərnomə quş doe xoto, şıməku təşəkkur kardəm, dəvət kardə bə co bərnoməon diğğət kənən ki koy həmroon bə şımə xıdmət təğdim bəkan.