Şiiə yolə alimon-27

Xacə Nəsirəddin Tusi Xorasanədə  kardeyış nızıne de oroməti de elmi koon məşğul bıbu.çıro ki,ın zəmon de monğolon bə İroni həmlə zəmoni bə ico be.moğolon de ğəddorəti ziyodə məxloğışon İronədə ğətle-am kardeşone və həmmə vırəşon viron karde.bı ın səhroədə jiyə iyən mədəniyyətiku bə diyəro bıə ğovmi çı bəşəri sivilzasiyə və fərhənqi əsəron hiç qıləy erj və ğeymətış nıbe və əvon ıştə royədə bıə har qıly çi xərob kardey və sutuney mə`rəzədə ğərol doydəbe.veyə alimon kıştey be və kitobxonəon sutuney be və çı kişvəri bənə ğənob iyən ovi riyəon bıə qırd əsoson vırto-volo be.jıqo qıləy şərayitədə Xacə Nəsirəddin Tusi qıləy əmnə ğalə yəni bə İsmailiyon ğalə pənohış barde və əyo 26 sor jimonış dəvordıne.əv bın zəmon I ləzə həm ıştə elmi kəsb kardey və cəhdonku dastış nıkəşe çandə qılə kitob min cumlə “Şərhu işarət İbn Sina”,”Təhriru iğlidis”,”Təvəlla və Təbərra”,”Əxlağe-Nasiri” və sayirə çandə qılə kitob və risoləonış təlifış karde.harçənd zohirədə bın mıddətədə əv jəqo həm ozod nıbe və bo ğalə tərk kardero icozəş nıbe.Xacə Nəsirəddin Tusi çı İşaarat kitobi oxoyədə nıvıştedə:”mətləbon veyni jıqo qıləy şərayitədə nvıştəme ki,çəysə vey saxt həm mumkin ni və çəy veyni çımı fik bəyənde qıniyə zəmonədə nıvıştəme ki,çəy har qıləy cuz bo ğussə və əzobiro qıləy dardnokə zərfe be və de qıləy dıjdə peşmonəti iyən həsrəti bə ico be.har qıləy zəmon ki,dəvardedəbe çımı çəşonədə ars rubedəbe və çımı dıl pərişon be və qıləy zəmon nımoe ki,çımı dardon kam nıbu və çımı ğəmon dı bərobər nıbu……

Xacə Nəsirəddin Tusi harçi zınə alim be və deməkə ki,siyosəti aləmədə vey mahir və qıləy kələntərə merd be və və bə islomi dınyo taleyədə qıləy təsirəkə rolış hestebe.əmmo çəy elmi xıdmət anədə hevuj,ziyod və təsirəkə be ki,həni bənə siyosi şəxsiyyəti zıney nıbe.ım buzurquvarə alim həmonə rujiqori bə mıxtəlifə elmon bələd be və məxsusən riyaziyyat və nucum yəni astronomiyə elmonədə bəsə co elmonsə bənav be və çəy bın sahədə bə dast vardə noiliyyəton çandə əsr peşo həm  çı Avropə elmi mərkəzonədə tərcumə və tədris be.əv islomi elmon iyən ədəbiyyotədə həm ıştə zəmonə vədə şıə kəsonku be.hicri havtminə əsri çı şiyə  əsəron təlif iyən tədvini koyədə həyğiyə devrə hisob kardey bəbe və çın devrə mutəkəllimon sədə Xacə Nəsirəddin Tusi ğərolış qətə ki,de bənə “Təhrirul-Etığod,”Fusulul-Əğayid” və ” Ğəvaidul-Əğayid” bıə kitobon təlif kardey,de şiyə usul və prinsipon zumand kardey koy məşğul be və bın koyədə ağli usulonku okoş doe.əv çı şiyə kəlami nəz və rayonış cəm karde və çı “Təcridul-Etığodi” kitobədə qırdəş karde.çəysə əlovə de imoməti risolə nıvıştey çı donzə imomiyyə şiyə kəlamış tiki həm mehkəm və ğoymış karde…....