Bə Nəvuzə idi təbəssım-5
Bə Nəvuzə idi təbəssım-5
Bə Nəvuzə idi təbəssım-5
Mehribonə əməson səlom, bəharə fəsli, tojə sori və nəvuzə əyyomi bə şımə əzizə tolışon təbrik ərz kardedəm və şıməro çok və şinə ləzzəon urzu kardəm. əzizon nəvuzədə İroni muxtəlifə məntəğəonədə şoəti mərosimon və adəton əncom bıdə ki ım bərnomədə ım idə mərosimon barədə ki həmmə mədəniyətonədə mıştərike sıhbət bəkamon. Dəvət kardəm dəmə bə ico bımandən və ımrujnə bərnomə bıməsən.
Əzizə əməson, əsosədə id və şoəti, bə qıləy səbarzəti, ictimai hadisə və ya osmoniyə mıvcuzə mınosibəti xoto, təşəkkur və ğədrdonətiyə mərosime, ki həmmə millətiro nəfış bəbe. Nəvuz qıləy milli və kanə rəsme ki muxtəlifə dovranonədə, insoni və mədəniyəti cəhətiku vey çokə simvol bə hisob omeydə. nəvuzə əyyomədə İroni mədəniyəti soyb bıə sərzəminədə vey şo iyən idə mərosimon bərpo əbi, İroni millət, jimonədə şoəti vey muhimm zıneydən və bə çəy xoto vey saxtə ləzzəonədə həm de har illət və bəhonə şoəti və idə mərosim bərpo əkin.
İroni kanə və torixiyə fik və nəzə bə ım mətləb etığadış heste ki inson həm cismi və həm psixy cəhətiku bə səlomət ehtiyocıçe. İnson bəpe şoəti bıkə ta karde bızono mısibət və ğəmiku diyəro bımando və çəy jimon dəvom peydo ko. Boçimi xoto dəvardə soronku İronıjon, Nəvuzə idi vey məşhurə adəti bə hisob vardən. Qıləy kanə şoə mərosim və id ki dəvardə soronku baği mandə və bə tojə sori bino bey mınosibəti xoto, əncom bıdə.
İroni həşi sori i minnə ruj çı Fərvərdinə manqi i minnə rujikubino bıdə iyən, İroni nuyə sori bino bey id və şoəti bə hisob omeydə. Nəvuz muxtəlifə kişvəronədə bərpo bəbe və bə statestikaon əsos, dınyoədə 12 qılə kişvəriku vey, nəvuzə id və şoə mərosimon bənə ıştə milliyə idi bərpo kardedən. Har qılə ım kişvəron bəştə milli və ğanuniyə təğvimi əsos, ıştə nuyə sori bino kardedən, və bo çimi xotoe ki nuyə sori zəmon, muxtəlifə kişvəronədə iyən muxtəlifə zəmononədə bərpo bıdə. əlovə bə ım nəvuzi civilizasiya kişvəron, ısət nəvuz co kişvəronədə həm ğəyre rəsmi surəti bərpo bıdə. Hındıston, Tırkiyə, Misr, Fransə, Rusiyə Tatar məntəğə, Amerkə, inqilis, Kanada, Holəndiya, Almaniya, Livan, Suriyə, Çin, İ Bıə Ərəbə Əmirəti və İsveç əcumlə ım kişvəronin.
Mehribonə tolışon, bərnomə idomədə bə İroni bəzi məntəğəonədə bıə şoəti karde metodon və nəvuzə mərosimon işorə kəmon.
İronədə, "haci firoz" və "əmo noruz" çı nəvuzə idi və şoəti vey məşhur və muhimə simvolonku qıləyni bə hisob omeydən. Vaxti İroni muxtəlifə şəhron kuçəon və xiyabononədə "haci firoz" və "əmo noruz" rəseydən, tojə sor və idi zəmoni dəme, mojdəvonəti dodən. "haci firoz", İroni folklor mədəniyətədə, qıləy məşhurə şəxsiyət bə hisob omeydə ki sori oxonə rujonədə bə dion və şəhron omeydə ta nəvuzə idi rəsey xəbə, bə millət bıdə. haci firozi şeronədə ki de məxsus iyən şo ləhcəy handeydə, tojə və nuyə sori təbrik və mojdəvontəi doey kənoədə, dəvardə sori norohətion bə yod vardey bəpeşt, tojə və nuyə sorədə moxatəbon bə şoəti dəvət iyən, və tojə sorədə millətiro, xuşə ləzzəon urzu kardedə.
Nəvuzə rujonədə iyən İroni muxtəlifə məntəğəonədə ğərəz Haci firoz, əmo noruz co qılə folklorə şəxsiyət bə hisob omeydə. Im şəxsiyət həm de Haci firozi bə ico omeydə iyən , şəhron və dionədə səyohət kardeydə.
Əzizə duston, kulli surəti de tojə və nuyə sori bino bey həmzəman, İroni həmmə məntəğəonədə tojə bey, vindemonon tojə karde, şoəti vinde bıdə və İroni həmmə məntəğəon və vıronədə məxsusə adət və rəsmon şod hestimon. Məsələn nəvuzə zəmonədə İroni Azərion miyonədə, "təktom və təktomçi" vey muhimmə şoəti rəsmonku qıləyni bə hisob omeydə. "təktom" niyə bıziku qıləy çoə boziçə heste ki təktomçi əy dastış qətə iyən dəy oşandey vositə, bəharə fəsli və nəvuzə şeron handeydə.
Əmmo əzizə duston " Saya nomo bıə mərosim", çı Azərbaycan milləti vey ğəşənqə rəsmonku qıləyni bə hisob omeydə ki sori oxonə rujon iyən bə nuyə sori mınosibəti xoto və çand ruj bə nəvuzi mandey zəmonədə bərpo bəbe. Azəri mədəniyətədə, Saya ehtırom nışo doə şəxsi məno dəy. Bə Saya mərosimi əsos, çand haftə bə nəvuzə idi mandeyku, Sayaçion ki bəzi vaxt çəvon oləton ranq, bə təbiəti ranqi şəbih və bazi vaxt bə məhəliyə qələvonon oləton şəbih heste, de 2 qılə ço, dion, kuçəon və kəonku dəvardedən və de bəhariyə məxsusə şeron handey və çoon bə yande jəey vositə, nəvuzə idi dəme xəbə, bə millət mojdəvonəti dodən iyən çəy mığobilədə millətiku qandım, cəv, şini və ya puli bənə mokafat sedən.
Əmmo İroni ğərb məntəğədə həm nəvuzə idi rəsmon, de bumiyə xusiyətoni bənə zıvon, şivə və metod iyən çəvon vırə xoto vey de nəvuzə ğədimi rəsmon həmcəhət heste. İroni kurdon miyonədə, " Mir nəvuz ya kusa mərosim" bərpo bıdə. Im mərosim qıləy komediyə nımoyeşe ki nəvuzə əyyomədə, qıləy şəxs bənə fərmondar vıjniye bəbe və ım mıddətədə həmmə koon mudiriyət bəy aspardey bıdə.
Həmçınin Xorasan şəhri, dion və məntəğəonədə, "mirnəvuz ya nəvuz hande " mərosim bərpo bıdə. Im mərosim zərfəti ğolibədəy və qıləy şuxtəb və zumandə mırd bənə hakim vıjniye bəbe və tosə fərvərdinə manqi 13 minnə ruji, divojonku mokafat qəteydə. ım mərosimədə kali şəxson həm dəy bə ico mandən və məhəliyə musiği və şoə avazi handeydən, əmmo vaxti nəvuzə manqi 13 minnə ruj rəseydə , divojon de musiği və avaz handey bə ico, hakımi bə ovi hovuzi həvolə dodən iyən hakımi oləton ebateydən və co qılə olət bəy dodən iyən bəy bəvoten ki ıştı hakımiyət sə be.*****
Xosə əməson bə ım bərnomə quş doe xoto şıməku təşəkkur kardəm, dəvət kardəm de tolışi Rədio bə ico bımandən və bə ımrujnə bərnoməon idomə quş bıdənən ki koy həmroon bə şımə xıdmət təğdim bəkan.