Bə Nəvuzə idi təbəssım-9

Bə Nəvuzə idi təbəssım-9

Mehribonə əməson səlom, şımə nəvuzə rujon bə xəyr bıbu, şıməro xoşə ləzzəon urzu kardedəmon. de şəmsi 1401 minnə sori nəvuzi xususi bərnoməonku qıləyni şımə xıdmətədəmon, ım bərnomə pidəmone tojə sorədə, dustiyəti və bə yande komək kardey barədə sıhbət kamon iyən nışo bıdəmon ki co şəxson dılədə şoəti icod kardey anədə erjin heste ki həm əməro şoəti və həm mehribonə Xıdo rizoyəti icod kardedə.    Dəvət kardəm dəmə bə ico bımandən.

Əzizə duston, inson əqə co şəxson hərəbaxtətiro səyo cəhd nıko, ıştən hərəbaxt nibəbe. Bəpe həşiku əbaxşəti yod bıqətəmon, əy ki         be hisob-kitob ıştə məhəbbəti pevlo kardedə. Vaxti çəmə vıcud bə Xıdo xalği komək və xıdmətədə bıbu, bəpe bıznəmon ki Xıdo əməni vıjniyəşe, iyən əməni ıştə rəhmət və lutfi loyiğ zınəşe ki ə çi ki Xıdo çəmə ixtiyorədə ğəror doəşe, bə co şəxson bıdəmon. jəqo ki Əmirəlmumenin, İmom Əli(ə) həm hamiyəşe: “ehsoni vaxti, bə ehsan kardə bıə kəson diyə məkənən ki əv kiye? boçiki hətto əqə əv bə ehsani loyiğ nıbu, əmmo tı ehsan kardeyədə loyiğ hestiş”.

İnsoni umr vey rə dəvardedə, əmmo çok ıme ki çəmə umrədə bə yande məhəbbət və komək bıkəmon ta ım royku əməro əbədiyə sədəğə icod kəmon ki dınyo və axırətədə çəy təsir və nəticəku istifodə bıkəmon. həminə barədə İmom Rıza(ə) hamiyəşe: “ xəymandə ko və komək kardey, qıləy əbədiyə ğınoəte.” Bəle əzizon, tosə ə zəmon ki qıləy şəxs bəy baxşe bıə çiku istifodə kardə, bo koməkəkə şəxsiro mokafat nıvıştey bəbe, hətto əqə bımardo.

Əqə ictimaədə, qıləy şəxs co şəxson məişət və vəziyəti fikədə bıbu, ictima uzvon insoni və atefiyə rabitəon vey mıhkəm bəbe, ictimaədə əmniyət həm vey hakım bəbe iyən bə yande komək və bə ehtiyocinə şəxson diğğət kardey mədəniyət həm, rəvoc peydo bəkay.************

Səmimi həmzıvonon, Həğiğətədə, məhəbbət və bə yande komək kardey, ilahiyə nomon nışonəonku qıləyni bə hisob omeydə. Beşək vaxti əmə co şəxson dılədə şoəti və məhəbbəti donə kaşteydəmon iyən çəvon vıcudədə rizoyəti hissi icod kəmon, həm, Xıdo rizoyəti və həm çəmə dılədə şoəti iyən rizoyəti hiss, icod bəbe.

İsalm dinədə, ictimaədə bıə odəmon bənə dini bıvə və hovə zıney bıdə, boçi ki islam etığadış heste ki insonon bənə ailə uzvon de yande rabitəşon heste. Və bəpe co şəxson oroməti və rifoh çı həmmə insonon niqəroni bıbu iyən çəy çok bey cəhətədə səyocəhd kənən.

İslami insonşenasiədə, əqə inson ıştə dınyo sərmoyə fəğət dınyo koonədə xərc ko, zərəl ziyon bəvinde, əmmo əqə çı bo ali və mənəviyə hədəfon royədə xərc ko, bə səadət bərəse. Jəqo ki Kərimə Ğıron və Xıdo Rəsul(s) iyən Əeme Məsumin(ə)-i ku və rəyoyəton ğolibədə, bə Xıdo xəlği infoğ və çokəti kardey vey təkid bıə. Xıdo Ale emrani surə, 148 minnə surədə hamiyəşe:

“çən xıdovənd bəvon, dınyo mıkofəti iyən axirəti xosə mıkofəti əto bəkay.və xıdovənd çok və xeyə koəkəyonış pidə.”

Xosə Tolışon, komək və xəyrinə koon əncom doe, har miğdor ki bıbu, ictima şəxson şoəti və dılvandəti bois bəbe və de ım koy vositə, qıləy şəxsiku məhəbbət bə co qılə şəxs ovoştoniyey bəbe.

Xıdo Fateri surə 29 minnə ayədə, qıləy ğəşənqə bəyonədə, Xıdo royədə  ınfoğ və komək kardey, vey erjin və xəyrinə ticarət bə hisob vardedə iyən hamiyəşe:

 “Həyğətən, Xıdo kitobi handə, nımoji bərpo kardə və çəmə bəy ruzi doə çiyon punhon iyən oşko infoğ(baxş) kardə kəson, hiçvaxti miyono nışə(zəyif nıbə) bə qıləy ticorəti dılışon dəbastə.”   

Beşək de Xıdo ticorət kardey, Xıdo xəyrə ko əncom doə bandəro, ilahiyə əbədiyə behşeti ğesmət bəkarde. İmom Əli(ə)-iku həm qıləy rəvoyət heste ki hamiyəşe: “ ə kəs ki de kırtə dasti bıbaxşo, barzə dastiku mokafat sedə.”

Əzizə duston, Beşək çəmə baxşış və çokəti, be hisob-kitob çı kərimə Xıdo hevujə rəhməti, bəməro nozil kardedə, və rəzzoğə Xıdo ıştə fəzl və lutfi bəmə baxşıdə.

Çən ə çi ki xəyrə royədə infoğ kardedəmon, har miğdor ki bıbu, Xıdo həm ıştə fəzliku bəy əlovə kardedə və çand bərobər bəmə mokafat bədoy. Jəqo ki Hədid surə 18 minnə ayədə, Xıdovənde xaliğ bə co şəxson ğarz və infoği bənə bəy ğarz doe zıneydə və hamiyəşe:

“ Xıdovənd bə sədəğə doə merdon iyən jenon ki, bə Xıdo ğarzul-həsənə doydən, dı bərobər mıkofot bədoe.”

Hətto Xıdo bo ehsani da bərobər mokafati həm təyinış kardə və Ğıronədə hamiyəşe ”har kəs çokə ko əncom bıdə, çəy əvəzi da bərobər mokafət seydə”. Həmçınin Həzrəte Əli(ə) hamiyəşe: “fəğirəti faxtədə, de sədəğə doe vositə, de Xıdo ticorət bıkənən.” İyən co vırədə həm hamiyəşe: “de sədəğə doe vositə, ıştə ruzion nozil kənən.”

Həlbətə bəpe diğğət kəmon ki ixlos, bə co kəson infoğ və komək kardey vey muhimmə şərtonku bə hisob omeydə. Yəni ə çi ki baxşıdəmon bəpe fəğət bo Xıdo bıbu. Jəqo ki Xıdo Bəğərə surə, 195 minnə ayədə hamiyəşe:

“ Və xıdo roədə ıştə moli infağ(xarc) bıkənən(və de ım xeyə ko tərk karde iyən de ğeyri-ğanuniyə koonədə pul xarc karde) ıştəni bə həlokət mərosnən və çoki bıkənən ki, yəğinən xıdo çokəti kardə kəsonış pidə.”

Əzizon bə ım bərnomə quş doe xoto şıməku təşəkkur kardedəm, şıməni dəvət kardəm de Tolışi Rədio co bərnoməon həm bəico bımandən.