Təkfiri cərəyanon
Təkfiri cərəyanon
İron məntəğədə de tojə siyosəton bə ico,1970-ə sori mislış nıbə formədə binoş karde bo mıxtəlifə kişvəron istehsol kardə tojə iyən rənqarənqə silohonış hırye.Amerkə de Niksoni doktorina bə izəmon,çın ehtiyocon təminəkə həmməysə dıjdə mənbə be.1970-78-ə soronədə bə Amerkə tabe bıey,çı İroni xarici siyosəti təyinəkə muhimmə amilonku be.İron Amerkəku əlovə çı İngiliston, Şurəvi, Almaniyə iyən İsrayiku həm nuyə silohon hıryidəbe.
Bə İroni zidd həşt sor məcburi canqi zəmonədə İraği BƏƏS rejimi ləşkəri bəsə İroni ləşkərisə vey de mıosirə silohon təchiz bıəbe.Səddami Bəəs rejim de Səudiyyə Ərəbıston,Kuveyt iyən co ərəbə kişvəron, həmçinin şərği iyən ğərbi bloki kişvəron modernə silohon təchiz bedəbe. İron İslom Respublikə həm şərğ bloki və həmən ğərbi bloki inkor kardedəbe.1980-ə milodi sori sentyabrə manqi 25-ədə Səudiyyə podşo bə Səddami de telefoni zanqış karde və bə İroni milləti ələyh canqədə ıştə himoyəş bəy rosneşe.Səddam ki,de İroni həşt sornə canqi bəpeştə jıqo zınedəbe ki,çı məntəğə həmməysə zumandə məmləkəte və co ərəbə kişvəron bəçəy ələyh hiç qıləy ko nibəvindeyn, əve bə Kuveyti hərbi həmləş karde.qıləy həmlə ki, İrağədə çı Səddami rejimi suğut iyən oxo zəminəş hozzı karde.
İron İslom Respublikə inğıobi səbarzəti bəpeştə ki,Miyonə Şərği reqiyonədə iyən dınyoədə bə əməl omə hodisəon dığğət kardə holədə,Ərəbıston cəhd kardedəbe ki,çı İron İslom Respublikə ozodi iyən ədolət tələb kardə əndişə mığobilədə mandə cəbhə yoli roli ifoko.bın cəhətədə islomi co məmləkətonədə və hətto ğeyri-islomi kişvəronədə həm de vəhhabi əndişə və təfəkkuri pevolo kardey siyosəti məşğul be.ə hərəkəton ki,bənə Əlğayidə və peşo bənə DAİŞ iyən co təkfir və terroristə qrupon təşkil bıey zəminəş hozzı karde.
2016-ə milodi sori Yanvarə manqi oxoyədə Amerkə Xarici rabitəon şuradə qıləy Amerkəvıjə demokratə senatori bın zəminədə votə sıxanon,dığğət kardənine. Amerkə Senatədə Kentiket əyoləti uzv demokrat Kris Murfi Amerkə Xarici Əloğəon Şuradə jıqo voteşe:Pokistoni məzhəbi mədrəsəonədə bə şoqirdon ifroti kitobon mətləbon omutey bedə.çın tədris bıə kitobi mətləbon,bə vəhhabi əğedə əsose.Murfi izhorış karde:bə çın mədrəsə tələbəon votey bedə ki,səlibə canqon hiçvaxti bə oxo rəsəni və devləti təşkiloton və məktəbon bə islomi həmlə kardey xoto,çı ğərbi devləton həmlə kardə tojə məkone və çı mısılmınon dini vəzifə ıme ki,çı kofiron mığobilədə bımandon bə deəvon canqkon.ın mətləb dınyo mıxtəlifə məntəğəonədə ısət çı Pokistoni mədrəsonku qətə de tobə Kosova,Niqeriya və İndoneziya məktəbon təlimonədə mevcude.Murfi votedə:ın bə İslomi loyığ nıbə təlimon bə çandə milyon cıvonə mısılmınon təlim doey bedə.1956-ə milodi sori Pokistonədə təğribən 244 qılə dini mədrəsə mevcud be. əmmo,ısət çəvon mığdor bə 24 həzo omə rəsə.ın dini mədrəsəon haruj dınyo səviyyədə ziyod bıə holədəy.çımı məğsədi səhf dəmərəsənən.bın dini mədrəsəonədə hoziyəti tədris bedəni və ımon bo radikalə dastəon qıləy bazu nin.bəlkəm,islomiku inev tədris bedə ki,rohətə formadə əvon bə şiyə iyən ğərbi zidd deşmınə hərəkəton kardedən.əy əlovəş karde:vəhhabiyyət de islomədə pur bıə çandə nev təhrif iyən bidəton pure.bın dini mədrəsonədə təlim doə bıə çiyon,bə cokəson nifrəte ki,əvoni kofir hisob kardedən.ıəst çı yəhudi ya məsihi bıbu və ya hətto şiyə,sufi ya bə vəhhabi doktorinə tabe nıbə sınniyon bıbu.bəle,ımon çı qıləy İronıjə şiyə mıhəğğiğ iyən alimi votə sıxanon ni,bəlkəm qıləy Amerkəvıjə senatori kardə sıxanonin.
