Osmoniyə surəon-217

Osmoniyə surəon-217

Təğabuni surə Kərimə-Ğıroni şesto çominə mıborəkə surəy.ın surə Mədinədə nozil bıə və 18 qılə ayəku iborəte.bın surədə bəhs mevzuon çımiku iborəte:Tohid iyən Xıdo sıfət və felon, osmonon iyən zəmini xılğət,çı həmmə çiyonku  min cumlə,bə qırd insonon oşko iyən punhonə əməlon Xıdovəndi benəhoyətə elm,navkonə ğovmon tale və sərnıvışt,miadi bəhs,Təğabuni ruj və ğıyoməti ruji iqlə dastə bə dast dənoə bıey və coqləyni bardey.bə Xıdo iyən bəçəy peyğombəri(s) pemandey və itoət kardey,de mol iyən fərzəndon vositə insoni bə dast eqıneyku pərhiz kardey və Xıdo royədə bo insonon infoğ iyən baxşeşi təşviğ kardey bəhson....

“Osmonon iyən zəminədə bıə çiyon,Xıdovəndi təsbih kardedə.hukmronəti bəy məxsuse və sıtoyiş(həm) bəy məxsuse və əv bə harçi ğadire”.

Təğabuni mıborəkə surə de Xıdovəndi təsbihi bino bedə.qıləy Xıdovənd ki,çı qırd hsetmoni aləmi hakim iyən xıvande və bə həmmə çiyon ğadire.çəy hukm bə qırd aləmi nufuz kardedə.har qıləy sıtoyiş kardə həmmə sıtoyiş və pərəstış,oxoyədə bəçəy pokə zoti obəqərde.çumçıko,əv çı həmmə hestemoni aləmi məbdə və muntəhay və çəy ğudrət noməhdude.

Təğabuni mıborəkə surə 2-ə ayədə bə insoni xılğəti işorə kardedə vəy əy çı Xıdovəndi benəhoyətə ğudrəti cilvə və nışonə zıneydə.Əv insonış ofəye və bəy ozodi iyən ixtiyori nemətonış əto karde.çən,insononku idastə kofir bedən i dastə həm mumin.beşək,çı insoni ozodi iyən ixtiyor,ilahi imtovonon zəminə hozzı kardedə.həlbəttə,bın imtovoni meydonədə çəmə bə vırə rosnə koon vindedə.

Təğabuni mıborəkə surə 3-ə ayədə bo veyə izohiro jıqo hamyedə:”Xıdovənd osmonon iyən zəminış həxədə ofəyəşe”.

Şək ni çı osmonon iyən zəmini xılğət,bə hikmət,hədəf iyən bə qıləy proqrami əsose və ımon həmmə bə həx iyən dəğiğə nizomi əsose.peşo bın ayədə Xıdovənde-Xalığ bə insoni xılğəti işorə kardedə və çı insoni bə surət dənoey ko,bəştə nisbət doydə.joqo ki,hamyedə:”bəşməş surət doe və şımə surətonış çok dərostışe”.

Xıdovənd bə insoni qıləy dərostə bıə sima və botın və həmçinin zumandə ağlış əto kardə və qırd hestemoni aləmədə bıə çiyonku nımunəonış çəy  vucudədə  ofəyəşe.

“Şımə surətonış reçin ofəyəşe” təbir həm bə zohiri surəton şomil bedə və həmən bə botıni surəton.həyğətədə,Xıdovənde-Xalığ bo ionsoni bə hədəfi rəseyro ehtiyociş bıə har qıləy çiş,çəy ixtiyorədə ğərolış doə.bərosti,çı insoni xılğəti həxədə qıləy icmoli nəzə kardeyədə,nışon doydə ki,əv çı aləmədə bə əməl omə həmməysə reçin və ğəşənqə məxloğe və Xıdovənd çın məxloği xılğətədə ıştə ğudrətış əcib-ğəribə formadə bə nımoyişış  noə.

Ayə oxoyədə həm hamyedə:”nəhoyətən,həmmə çiyon oqardemon bə bəçəy tərəfe”.

Bəle,qıləy inson ki,çı hestmoni aləmi məcmuəku iqlə cuz və hissəy,çı həmməysə beyjiyə mərhələku ıştə hərəkəti bino kardedə və bə oxo səmt yəni bə Xıdovəndi ğurb iyən həx-təala vucudi səmt hərəkət kardedə.......

Əmmo,çun ki,inson bo qıləy dıjdə hədəfi ofəyə bıə,bəpe dayima ıştə pərvərdıqori nəzorəti jiyədə ğərol qəteydə.qıləy pərvərdıqor ki,çı insoni daxil iyən xariciku xəbədo və aqahe.liza,4-ə ayədə hamyedə: ””Osmonon iyən zəminədə bıə çiyon zıneydə və oşko iyən punhon və Xıdovənd sinonədə bıə çiyon zıneydə”.

In ayə bə Xıdovəndi seqlə mərhələdə tərsim bıə benəhoyətə elmi işorə kardedə:sıftədə çəy elmi bə osmonon iyən zəmini qırd mevcudati,peşo çəy elmi bə insoni həmmə əməlon iyən bəçəy oşko və punhon kardə çiyon rəsey və seminə etap və mərhələdə çəy elmi insoni botın və niyyət,con və ğəlbədə dəvardə çiyonku xəbədo bıey bəyon kardedə.

Beşək,bə ın həyğəti dığğət kardey,bo insoni isloh iyən perəsey xoto,veyə təsirış heste və əy bə xılğəti hədəf iyən kəmoli rəsey xoto hozzı kardedə.əmmo,çun çı bəşəri perəsey vositəonku qıləyni,bə navkonə ğovm iyən umməton tale və sərnıvışti dığğət kardeye,əve 5-ə ayədə bə insonon xitob kardə holədə hamyedə:”aya çımi bənav kofir bıə kəson xəbə bəşmə omə rəsəni?.çən,əvon ıştə koy oxoşon çaşte və boəvon qıləy dardnokə əzob (heste).

Bəlkəm həm çəmə insononku veyni çı kali bəlo vində iyən viron bıə şəhron kəno dəvardəmon və çə ğovmon kufr iyən tuğyongərəti nəticəmon seyr kardə.əvon bə ilahi peyğombəron təkzib kardey dəlili xoto,bə jıqo qıləy  yavə sərnıvışti dıço bıəbin.həmonə bə həşə jıə iyən inkor kardə kəson de məğrurəti iyən təkəbbıri votedəbin:”aya (bənə əmə)qıləy bəşəri dılış heste əməni hidoyətko?”.jıqo qıləy çi mumkin ni.bəçəy xoto əvon kofir bin və həxıku dimışon qordıne.qıləy holədə ki,Xıdovəndi bəçəvon imon iyən itoəti ehtiyociş ni.