İlahi əsma-4
İlahi əsma-4
Rəbb maliki mənoədə və soyb iyən islohəkə mənoədəy.ım nom de zəmir və işorəon tərkibədə “rəbbukum,rəbbəna,rəbbi və sayirə surətədə və bənə “rəbbissəməvati,rəbbil-ərz,rəbbil-aləmin” və sayirə nomon tərkibədə muzafi surətədə oko doey bedə.Rəbbi nom cokəson barədə cəm “ərbab”-i şikilədə izofə istifodə bedə.ərəbi luğət və ədəbiyyatədə bə qıləy çi malik bıə kəsi,rəbb votedən.çoko ki,peyğombər(s)-i yolə cədd həzrəte Əbul-Mutəllib ıştənış çı şaturon rəbbış elon karde.Əv,çoko ki,dərəse Həbəşə podşo ləşkər çəy şaturonış dızdiyə,çəykuş piye ki,çəy şaturon bəy oqordıno.çəvon ləşkəri komandani bəştə sərboz və əskəron voteşe:”Əbdul-Muttəlib ıştə ğovmi yol və rəyise və mı boçəvon ibodət kardə Kəbə kə təxrib kardero şedəm.ehanə Əbdul-Muttəlib çımıku tələbış kardəbe ki,mı əy xərob nıkom,az əy ğəbul əkardim.əmmo,əv fəğət ıştə şaturon ozodətiş tələb karde,əve əvoni bəy oqordınən”.Əbdul-Muttəlibi cəvobədə hamyeşe:”Ənə rəbbul ibil və li hazal beyti rəbbun yəmnəuhu-mı çı şaturon malikm və bo ın kə qıləy mailk heste ki,bəçəy təxrib bıey mane bəbe”.....
Bə Kərimə-Ğıroni ayəon icmoli qıləy nəzə kardeyədə,sərəsedəmon ki,tağuton,fironon və kufr iyən istikbori yolon hiç vaxti xalığiyyəti iddioşon kardəni.əmmo,həmişə iddio kardəşone iyən ısət həm kardedən ki,əmə barzə rəbb və malikonimon.çoko ki,firon Naziati mıborəkə surə 24-ə şərifə ayədə ıştəni bo jimoni koon idorə və tədbiri xoto,həmməysə barzə ğərol bekardə kəsış təğdım karde və voteşe:Ənə rəbbukumul-Ə`la:mı pərəstış kardə bıə co məbduonku vey barzim”.firon milləti huzur və çəşi vədə de bılındə sədo elonış karde ki,bo milləti ozavziye iyən ruşdiro az bəsə həmməysə yolə ğərol bekardə kəs və perosniyəkəsim.
Rəbbi nomi mənonku qıləyni har qıləy kəmol ğəbul kardə mevcudi ısət çı inson bıbu ya heyvon bə kəmoli səmt tərbiyə və sovğ doey və çəvon noğisəti bərtərəf kardey mənoədəy.həyğətədə rəbb həmonə Xıdoye ki,çı mevcudati əslə mənşə və malike və çok-çoki zınedə ki,aləmi məxloğat ıştə təkamuli məsir və royədə bə qıləy çiyon ehtiyociş heste.çən,iqlə kəomədə islomi istiloh və terminədə rəbb,qıləy komilə murəbbi və perosniyə kəse.yəni jimoni nizom və soxtemoni təsisəkəy və çandə qılə mərhələdə perosniye bədiqə,bə kəmol rosniyə kəs....
Rəbb Xıdovənde-Mutəali komilə nomonku bıə və bənə Xalığ, Malik, İlah, Mudəbbir, Hadi, Əlim, Muhyi,Mumit,Rəzzağ,Həfiz,Vəkil iyən co nomon veyni şomil bedə.de qıləy co iborəti Kərimə-Ğıronədə rəbbiku murad və məğsəd ə mevcude ki,nəyinki,çı qıləy əşyo vucudi əsl deçəy dastiye,bəlkəm çəvon çı pəydo bıey bədiqə baği mandey həm çəyku bə şıkrəy.həmçinin əv məxloğati bə kəmoli tərəf hidoyət həm kardedə.həyğətədə,qıləy Xıdo ki, rəbbe, həmçinin Xalığe. çıro ki,Xıdovəndi Xalığıyyət fəğət bə məxloğati icod kardey və əvoni bəçəvon ıştən holi vadoe mənoədə ni,bəlkəm dəvomədə həm ilahi feyz bəpe har ləzədə daymi formadə bəsə məxloğatisə sape cari bıbu və həmonə ko Xıdovəndi bə məxloğati bıə rububiyyət və tədbire.rububiyyət yəni mevcudi xəlğ kardey və tərbiyə ləz bə ləzə perosney və loyığinə şikilədə bə kəmol rosney. həyğətədə,məxloğat ıştə qırd koonədə bənə hifz və oqəteyədə,jimon baxş kardey və kışteyədə, ruzi doey və bə kəmol iyən ruşdi rosniyədə,ro nışon doey və sayirə koonədə komilə surətədə çı Xıdoku bə şıkrəy və bəy tabeye....
