İlahi əsma və nomon

İlahi əsma və nomon

Vəkil İlahi kitobədə vistı ço kərə zikr bıə ki,bəvon həmmədə təkid kardedə ki,bp insoni həyğiyə vəkil fəğət və fəğət Xıdoye.odəmi dığğəti cəlb kardə çi ıme ki,İslomi azizə-qramiyə peyğombər(s) risoləti koyədıə deməkə ki,qıləy barzə şə`n və məğamış heste,Xıdovəndi ə həzrətış bo milləti vəkil ğərolış doəni.çoko ki, İsra mıborəkə surə 54-ə şərifə ayədə hamyedə:və ma ərsalnakə ələyhim vəkila...əmə tımon boəvon vəkil vığandəmon ni.həlbəttə ın mənoədə ki,ğərəz Xıdovənde-Mutəali hiçkəs mıstəğilə formədə bo cokəsi vəkil iyən təkyəco bıey imkonış ni.əgər jıqo nıbu dığğət karedy lozıme ki,həmmə koon nəhoyətən bə Xıdovəndi səmt oqardedə.qıləy işkol iyən irod ni ki,bıvotəmon Xıdovənd kali qıləyni bo bəzi qıləyni koon vəkil kardedə.

Təlaği mıborəkə surə seminə şərifə ayədə bə Xıdovəndi vəkiləti işorə kardedə və hamyedə:”və mən yətəvəkkəl ələllah fəhuvə həsbuhu”.hakəs bə Xıdo təvəkkulko,Xıdo (boçəy muşkiloton həlliro)bəy vəs kardedə”.İslomi aziz-qramiyə peyğombər(s) təvəkkuli təfsirədə jıqo hamyedə:”təvəkkuli məno ıme ki,inson yəğınko ki,mənffəət.ziyon,baxşeş iyən məhrumiyyət ımon həmmə çı milləti dastəfə nin və bəpe bəvon umu məbastəmon və ehanə qıləy bandə bə mərıfəti ım mətəbə bırəso ki,ğərəz Xıdo bo hiçki qıləy ko bə vırə nırosno və sıvoy Əv bə hiçkəsi umudəvo nıbu və ğərəz Xıdo hiçkəsiku nıtarso və sıvoy Xıdo bə hiçkəsi ıştə umu çəşon xıyə nıko.ım həmonə bə Xıdo təvəkkul kardeye”.....

Xıdovəndi Vəkil bıey çı məxluğoti koon tədbiri vindey mənoədə həm omə.Xıdovənd ki,həmmə çiyon ofəyəkəs və malike,təmom koon bəçəy səmt oqardedə,tədbir deçəy dastiye və Əv çı har qıləy punhon iyən oşkoə koonku aqahe.Əv bəştə muvəkklion de vey çokə vəch və formə mənfəət rosneydə və ya ziyon iyən xəsorəton çəvonku oqordıneydə.bəçəy xoto əgər Xıdo bandəon ıştə koon bəştə Ğadirə Xalıği ehdə bınon və bəy təvəkkulkon,bə ikəsi etımod iyən təvəkkulışon kardə ki,çəy hukm iyən tədbir bəçəy elm, aqahəti,hikmət iyən həxəti əsose.ixtiyori aəli həmmə coninə məxloğati soyb bıey və çı Xıdovəndi irodə iyən sultə jiyədə ğərol qətey,qıləy muhimmə nuktəy ki.həzrəte Hud(ə) ıştə umməti mışrikon cəvobədə Hudi mıborəkə surə 56-ə şərifə ayədə bəy işorə kardedə və hamyedə:”mı bəçımı iyən bəşmə pərvərdıqor bıə  Vohidə Xıdo təvəkulım kardə həlbəttə hiç qıləy coninə məxloğ ni illa ki,çəvon ixtiyori ğudrət çəy dastədəy və bərosti çımı pərvərdıqor bəsə sıratəl mıstəğimisəy”......

Təvəkkul bənə vəkili qıləy dı tərəfinə koye.çəy i tərəf bandəy və coqlə tərəfədə Xıdovəndi ğərolış qətə. yəni bandə ıştə tale iyən sərnıvışti bə Xıdo dəspardedə və ıştən həm qıləy təəhhudon bəştə ehdə peqəteydə və bəştə vəzifəon əməl kardedə.yəni mutəvəkkilə inson behərəkət iyn besəy mandedəni ta çəy vəkil yəni Xıdovənd çəy həmmə koon bə səhmon dənoy.bəlkəm təvəkkuli məfhum ıme ki,havaxti inson deştə qırd səy və cəhdon oko doeu,ijən ıştə koon həll kardey nızıno və ıştə koon roysə bıə maneəon bərtərəf kardey nızıno,ıştə vucudədə qıləy vəhşət icod nıko və de bəştə pərvərdıqori lutfon umudəvo bıey və bəy təkyə kardey və de Xıdovəndi oxoş nıbə ğudrətiku mədəd tələb kardey mığovimət nışon bıdo və bəştə cihod iyən səyon dəvom bıdo.hətto qıləy vırədə ki,ğudrətış heste,ıştəni çı Xıdovəndi lutfonku be ehtiyoc nızıno.çıro ki,həmmə ğudrəton çəy tərəfikuye və bəy məxsuse.de qıləy co iborəti təvəkkul inev irodə zumand kardedə və ğıvvə baxş kardedə ki,insoni ıştəni çı fəoliyytonku təcrid kardey və çı məyusətiku nicot doydə və həmçinin çı insonon daxilədə əngizə və motivi ziyod kardero və umu ruşin kardero bıə qıləy vəsilə iyən vositəy.