İlahi əsma iyən nomon

İlahi əsma iyən nomon

Mətin bənə Xıdovəndi nomi qıləy mevcudi mənoədəy ki.çəy ğudrət iyən ğıvvədə hiç qıləy noğisəti mevcud ni və bəvədə əvəzon həm mumkin ni.Mətin bənə Ğəvi nomi bə Xıdovəndi benəhoyətə ğudrəti dəlolət kardedə.təmom hestemoni aləm Xıdovəndi əzəməti iyən irodə mığobilədə təslim iyən sə təzim kardedə,həmmə məxloğat çəy ğudrəti jiyədə məğlubin və harçi deçəy əmr.fərmon iyən ğudrəti koməki hərəkət kardedə.Xıdovənd harçi bıpyo əv bə vuxud bome və çəy irodə nıkardə və nıpiyə çi icod nibəbe. Əv osmonon iyən zəmin və çəvon miyono bıə çiyonış şəş ruji dırozi ofəyəşe.”Əv məxloğatış ofəyə,əvoni bəkışte iyən ğıyoməti ruji bəyji bəkarde və bə məhşəri səhnə bəvarde.Əv deştə oxoş nıbə ğudrəti bəştə xəlğ kardə həmmə məxloğatu ruzi doydə və ım ruzi doey de tosə ğıyoməti ruji dəvomış heste.zariyati mıborəkə surə 58-ə şərifə ayədə bə Xıdovəndi ım ğudrəti işorə kardedə və hamyedə:İnnəllahə huvər-Rəzağ,zul ğuvvətul-mətin.Xıdovənd ruziəroson və çı ğıvvə iyən ğudrəti soybe.Kərimə-Ğıroni yolə mıfəssır iyən təfsirəvon Əllomə Təbatəbayi çın ayə təfsirədə jıqoş nıvıştə:Zulğuvvə kəlmə Mutəalə-Xıdo ismonkuye qıləyniye və Ğəvi (Zumandi) mənoədəy.de ın tafuti ki,ım kəlmə çı Ğəvi kəlməku vey vazehe və Mətini kəlmə həm Mutəalə-Xıdo nomonku qıləyniye ki,zumandəti mənoədəy ki,hiç qıləy ko əy ociz kardey zıneydəni və çın seqlə ismi əvəz bıey boçəy xotoye ki,bə Xıdovəndi ruzi doeyədə bıə inhisori dəlolət kardedə və ımi rosnyedə ki,Xıdovəndi bəştə məxloğati deməkə ki,ziyodin,ruzi rosneyədə hiçkəs əy ociz kardey nibəzıne......

Mətini kəlmə Kərimə-Ğıronədə se kərə oko doey bıə ki,çəy dıqlə vırə yəni Ə`rafi mıborəkə surə 183-ə şərifə ayə iyən Ğələmi mıborəkə surə 45-ə şərifə ayədən.har dıqlə ayə sıftədə bə İlahi ayəon təkzib kardə kəson işorə kardedə və hamyedə:Sənəstədricihum......əmə əvoni de tədrici çəvon nızınə vırəku bə cəzo bərosne və bəvon mehlət doydə.həyğətən çımı nəxşə və plan vey ğoym və mehkəme.(və hiçkəsi ğudrət çəy ğudrətisə barze).

Ğəvi iyən Mətinə Xıdovəndi ğudrət iyən ğıvvə bənə məxloğati ğudrəti niki,çı Xıdovəndi ğıvvə və ğudrətiku bəşıkrəyn.bəlkəm qıləy zoti ğudrəte ki,ıştə xariciku bıə hiç qıləy ğıvvəku bəhrəş peqətəni.Liza bə hişkəsi ğarıxo ni və hakəs ki,tuğyonko,deçəy dardnokə əzobi dimbədim bome.həlbəttə sıftədə Xıdovənd bəştə lutf iyən rəhməti əsos bə qınokoron mehlət doydə ta əvon çı ğəfləti haniku oğo bıbon və və bəçəy səmt oqardon.əmmo ehanə əvon oqardey əvəzi,bəştə tuğyongərətiyon dəvom bıdon,bəştə qıno iyən bə Xıdovəndi əmron nıpemandey xoto,bə əzobi giriftor bəbeyn və bın zəmon deəvon tıbğe İlahi ğanunon rəftor kardey bəbe.yəni əvon tədricən və çəvon nızınə vıronku bəvon mehlət doey bəbe ta çəvon məsiyət və qıno bo sanqinəti ziyod bıbu.bın zəmon deştə dəğiğ iyən mətinə plani əvoni bəçəvon ıştən cəzo bərosne.......

İslomi maarifi istiloh iyən terminonku qıləyni ki,əy zikr kardedən,”Həblul-Mətine”.həlbəttə ım istiloh Kərimə-Ğıronədə həm zikr bıə.bəlkəm “Həblulllah” fəğət Ali-İmrani mıborəkə surə 103-ə şərifə ayədə omə.”Və`təsimu....və şımə həmməyəvo bə Xıdo rismoni çanq bıjənən və pərokəndə məbənən”.ım termin vey vaxti çı Ğıroni tevsifədə istifodə kardey beydə.çoko ki,Xıdo-Rəsul(s) hamyedə:İnnə hazəl Ğuranu....bərosti Ğıron oşkoə nur,ğoymə rismon,xotırcəmə dastgirə,BARZƏ dərəcə iyən həmməysə çokə şifoədəy.....həmçinin həzrətn İmom  Əli(ə)  bə Ğıroni sıfarışədə hamyedə:və ələykum....bəşmə vocibe ki, bə ğoymə rismon bıə Xıdo kitobi(çanq bıjənən.......