İlahi əsma və nomon

İlahi əsma və nomon

Bədəə çı Mubdi ismi rişəy və harçi bino bıey mənoədə və harçi bə əməl omey sıftəy.ibtido sıftənə mənoədə həm həmonə rişəku peqətey bıə.Mubdi ism çı qıləy binoəkə mənoədəy ki,çı ədəm və hiççiku bə vucud vardedə.Mubdiyə Xıdovənd harçi bə təğdir iyən tədbiri əsos mumkin bıə vey çokə holət iyən surətədə ofəyedə iyən ibdo kardedə.məcidə-Ğıron Xıdovəndi çın xılğəti sıftəku da kərə sə həm vey zikr kardedə və bımi işorə kardedə.joqo ki,Rumi mıborəkə surə 27-ə şərifə ayədə hamyedə:”və huvəlləzi...Əv ikəse ki,xılğəti bino kardedə,peşo əy oqordıneydə və ım ko boəy səhl iyən hostone və osmonon iyən zəminədə həmməysə çokə vəsfon bəy məxsuse və Əv məğlub nıbə Zumand iyən hikməti soybe”....

Xıdovənde-Xalıığ Səjdə mıborəkə surə 7-ə şərifə ayəku de tobə 9-ə şərifə ayəon tojə zuhur kardə insoni xılğətiku bəhs kardedə və hamyedə:”Əlləzi əhsənə ....həmonə kəs ki,harçiş çok iyən ləyoğətin ofəye və (sıftənə)insoni xılğətış çı gil(tuliku)binoş karde.peşo çəy nəslış qıləy emə noçiz iyən exrocə oviku (sperməku) bə vucud vardeşe.peşo çəy(andomış) mınosib iyən miyonə səviyyədə soxteşe və ıştə rufiku bəy puş karde.və boşmə quş,çəş iyən dılış ğərol doe.əmmo (şıməku)kamə dastə şıkk kardedon.”

Muidi ism çı ovdi rişəku və çı oqardemon iyən rucu mənoədəy.çəyku məğsəd sənibəton nuyə oqardemone.Muidə Xıdovənd çoko ki,sıftədə insonış xəlğ karde,ijən ğıyoməti ruji əy obəqordıne.əksər ayəonədə ki,bə Xıdovəndi Mubdi ismi işorə bıə,Muidi nom həm omə.çoko ki,Ənkəbuti mıborəkə surə 19-ə şərifə ayədə hamyedə:”əvələm yərəov... aya əvon nıvindeşone çokonə Xıdovənd xılğətış bino karde, peşo obəqordıne?ım ko bo Xıdo hostone”.Məcidə-Ğıron Ərafi mıborəkə surə 29-ə şərifə ayədə jıqo hamyedə:”kəma bədəəkum....çoko ki,sıftədə şıməş ofəye,İJƏN SƏNİBƏTON ĞIYOMƏTİ RUJİ oqordıney bəbiyon”.ım kuto iyən kırtə ayə bo miadi həmməysə ruşinə dəlili bəyon kardedə və sıftənə xılğətiku bo oqardemoni iyən nuyə xılğəti istidlol kardedə.Ğıroni elmon mıfəssır iyən təfsirəvonon çın ismiku bo “Cismoni miodi” isbotiro bəhrəşon bardə və elonışon kardedən ki,çun ruf bə cismi əks mardedəni,çən bəyji bıey ki,Kərimə-Ğıron bəy işorə kardedə,cismoni həyot iyən jimone ki,ğıyoməti ruji obəqardıne və ruf anqıl bəqıniye.həlbəttə qıləy vey lətif iyən tafutinə cism ki,de insoni uxrəvi həyoti mıtənosibe.....

Muidə Xıdo ıştə bandəon bo bə hisobi rəseyro obəqordıne və əvoni rost bəkarde iyən çəvon fdimiku çı ğəfləti pardəon pebəqəte və har qıləy mevcud ıştə kəlom iyən rəftori mığobilədə bə cəzo bərəse iyən çəyku çı har qıləy nemət və çokə əməliku sıvol-cəvob bəbe.Ənbiya mıborəkə surə 104-ə şərifə ayədə bə ın həyğəti işorə kardedə və hamyedə çoko ki,sıftənə xılğət bo Mubdiyə Xıdo hoston iyən səhle,çəy oqordıney həm de Muidi nomi vey hoston və vey səhle.joqo ki,ayədə hamyedə:”yəvmə nətvis-səma....qıləy ruj ki,osmoni bəyənde bəjənemon iyən əy çəvon çəşonku punhon bəkardemon bənə qıləy səyfə ki,de mur doey ıştə daxilədə bıə nıvıştəyon məxfi kardedə.çoko ki,sıftənə kərə xılğətımon de hostonəti ofəyemone.duborə sənibətonəvoni obəqordınemon.əmə ım və`dəmon doə və bəy bəfo kardey boştə lozım zıneydəmon iyən hukmən əy əncom doəkəs bəbemon”.tıbğe ın ayə Xıdovənd Ğıyoməti ruji xılğəti ijən obəqordıne və insoni bəyji və rost bəkarde və əy ıştə ədolətinə məhkəmədə bo bəçəy hisobi rəseyro hozzı bəkarde.əv həm dınyoədə ıştə kardə koon hozzı bəvinde.ım umumi oqardemon bo bə hisobi rəseyro de Muidi vositə çı Xıdovəndi ədolət tələbə simvolonku bəbe ta çı həmmə kəson cəzo iyən mıkofoti bəkam nıkardə holədə bıdoy.....