İlahi əsma iyən nomon

İlahi əsma iyən nomon

İlahi əsma və nomonku coqıləyni həm Varisi ism və nome.Varis çı vərəsə rişəku və harçi tojə və tari mənoədəy.irs həm istilohədə bə qıləy molon votey beydə ki,çı maqi bədiə ikəsiku bə cokəsi intiğol beydə,ovaştedə.yəni qıləy molon ki,ticorət iyən mıomilə nıkardə holədə de nəsəbi iyən ğohuməti iyən səbəbi vositəon çəvon miyono qıləy mığovilə nıbə holədə ikəsiku bə cokəsi rəseydə.

Əmmo Xıdovəndi barədə çunki,həmmə hestemonış ofəyə və həmmə çi ısət çı osmonədə bıbu ya zəminədəcvə həmmə kəson ki,əyo jimon kardedən,i devrə imtovoni bədiqə ijən sənibəton bəştə oqardedə,varise.

Xıdovənde-Aləm Hicri mıborəkə surə 23-ə şərifə ayədə jıqo hamyedə:”və inna ...əməmon ki,bəyji kardedə və kışteydəmon və əmə çı həmmə çi varisimon”.bə kali mıfəssır iyən təfsırəvonon etığodi əsos, Varisi ism çı məxloğati məhfəti bədiqə Xıdovəndi baği mandey etıbori,yəni bə Xıdovəndi malikiyyəti işorə kardedə.çoko ki,çı Maliki ismi izohədə votey be,jıqo bəyon kardey bəbe ki,həyği iyən mıtləğə malikiyyət fəğət bə Xıdo məxsuse iyən çı cokəson ixtiyorədə bıə çiyon ğeyri-həyği və etıboriye.çıro ki,həmmə çi həmmə holədə çı Xıdovəndi ixtiyorədəy.əmmo jimoni bəzi ləvazimoton bo qıləy məhdudə mıddəti  məxloği iyən çı Xıdo bandəon dastədə ğərol qəteydə.liza votey beydə fəğət Xıdovənd həyğiyə varise ki, nəhoyətən həmmə kəs iyən həmmə çi bəçəy səmt obəqarde.Xıdovənde-Xalığ Bəğərə mıborəkə surə 156-ə şərifə ayədə jıqo hamyedə:”inna lillahi..həyğətən əmə bə Xıdo məxsusimon(çəy həyğiyə mılkimon)  iyən bəçəy obəqardemon.ım ayə həmçinin bo ın sıxani təsdığ kardero nəzədə qətey bəbe....

Kərimə-Ğıronədə bo ovliya iyən ovsiya hukuməti bərğərol kardero həmməysə vey çokə kəlmə ki,çəyku oko doey bıə,irsi kəlmə.Ərafi mıborəkə surə128-ə şərifə ayədə handedəmon:”innəl ərzə....bərosti zəmin bə Xıdo məxsuse və əy bəştə bandəonku harkəsi ki,bıpyişe irs bənoe və çokə ağıbət bo mıttəğiyone”.çın ayəku dərk kardə bıə lətifə nuktə ıme ki,zəmin çı Xıdovəndi mole iyən mıttəği iyən pərhizkorə bandəon çı zəmini dimisə bıə hakimiyyəti isr bardedən və ım ko bə zəmon real beydə və bə həyğət rəseydə ki,varis çı irs noə kəsi vırədə bınışto və ım ko xilofət nıbə holədə hosil nibəbe.yəni ehanə ikəs çı Xıdo məzhər be və bə İlahi xəlifə məğami rəse,çı zəmini varis bıey bəzıne.Xıdovənde-Mutəol ım həyğətış çı Ğəsəsi mıborəkə surə pencminə şərifə ayədə bəyonış kardə və jıqo hamyedə:”və nuridu ənnəmunnə....çəmə dılımon heste bəsə zəminisə bıə mustəzəfonsə(zəyif kardey bıə kəson)mınnət bınəmon və əvoni zəmini dimisə rəhbəron iyən varison ğərol bıdəmon”......