Nəhcul-Bəlağə pand iyən hikməton-21

Nəhcul-Bəlağə pand iyən hikməton

Və ğalə(ə):Ma əzmərə əhədun....hiçkəs qıləy çi ıştə dılədə punhon kardedəni illah ki,votə sıxanon kəno və çəy çehrə ranq və xətton oşko beydə.

İmom Əli(ə) Nəhcul-Bəlağə 26-ə hikmətədə bə rəvonşınosi iyən psixoloqiyə usulonku qıləyni işorə kardedə və hamyedə:Ma əzmərə əhədun....hiçkəs qıləy çi ıştə dılədə punhon kardedəni illah ki,votə sıxanon kəno və çəy çehrə ranq və xətton oşko beydə.

Çoko ki,zıneydon çı insoni əməl iyən rəftor çəy niyyət iyən tələbonku qıləy əks-sədoye ki,təbiiyə şikilədə oşko beydə.çın rəftoronku iqlə baxş bənə tarsi zəmonədə vitey iyən fərol kardey ğəroli bekardə zəmonədə,ixtiyoriye və coqlə baxş bənə çı insoni çı ğəzəbin bıey vaxti  şəy dimi ğıyzınəti ya dasti larzey, ğeyri ixtiyoriye.

Əmə bəzi zəmonədə qıləy hodisə bə əməl omeydə ki,inson ıştə daxil və dılədə qıləy çi punhon kardedə ki,dılış ni ikəs çəyku xəbədo bıbu.bə hisob ıştə rəftor iyən kəlomi miyono çəy daxilədə bıə çiyədə qıləy dıcurnəti icod beydə.

Ehanə fərd komilə surətədə ıştə rəftor iyən əməlonku mığət bıbu,mumkine ıştə surətədə bıə ım dıcurnəti punhonko.əmmo de bəştə sıxan iyən rəftoron lıski ğəflət iyən bedığğətəti,ıştə daxil iyən botınədə məxfi kardə çiyon  de qıləy nıpamyuə kəlom iyən holəton oşko kardedə.

In mevzu rəvonşınosi iyən psixoloqiyədə qıləy əsl və muhimə ğanune ki,deçəyku bəhrə bardey ziyodə cani və cinoyətkorə fərdon bəştə cinoyəton etırof kardedən və ıştə daxilədə de ziyodə səyon məxfi kardə çiyon oşko və ifşo kardedən.çı mınofiğon nifoğ həm adətən de həmonə formə oşko və məlum beydə. Muhəmmədi mıborəkə surə 29-30-ə şərifə ayəon çı mınofiğon barədə jıqo hamyedə:”aya əkəson ki, çəvon dılonədə(punhoniyə nifoğ)mərəz heste,qımon kardedən ki,Xıdovənde-Mıtəol çəvon dılədə bıə deşmınəti iyən kin-kudurəton məlum və oşko nibəkarde və ehanə piyəmonbe çəvon həyğəton(de vəhyi təvəssuti) botı zohir və oşkokəmon ta çəvon zohiri simaku çəvon botıniku oşko bıbuş və əvoni bızınoş, harçənd əvoni çəvon kəlomi ləhn,ton və neviku nızınoş və Xıdovənd şımə əməlonku aqahe”.

Həlbətt çoko ki,mınofiğon iyən mucrimon çəvon pamyuə nıbə iyən de səhfon pur bıə sıxanon ya çəvon pərə dimiku zıney beydə,çokə ko soybon iyən rostə muminon de ın roy vositə məlum kardey bəbe.Fəthi mıborəkə surə 29-ə şərifə ayə iqlə baxş və hissədə Xıdovənde-Xalığ çı muminon iyən çəvon surət və çehrəonku əvoni zıney həxədə jıqo bəyon kardedə və hamyedə:”simahum.....çəvon dim iyən simoədə  çı səjdə təsiriku bıə qıləy nuroniyyət oşkoye”.

Çın nuktə oxoyədə ımi zikr kardey zəruriye ki,çın səjdəku bıə mənzur iyən məsğəd çəvon çəkut iyən təvilədə bıə pinə ni,bəlkəm mənzur ıme ki,çəvon dim və surətədə qıləy məxsusə roziyəti iyən oroməti mevcude ki,ubudiyyətədə bıə ixlos iyən sıdği nəticədə ım jıqo oşko bıə...