İran'ın son siyasi gelişmeleri
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei üç erkin ve diğer bazı kurumların yetkilileri ile görüşmesinde ülkenin milli çıkarları ve halkın sorunları doğrultusunda her türlü yararlı ve gerekli faaliyete destek vereceğini belirtti. Bültenimizi bu görüşme hakkında hazırladığımız raporumuzla açıyoruz.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei geçen hafta Çarşamba günü bakanlar kurulu üyeleri, İslamî şura meclisi başkanlık divanı, yargı erki üst düzey yetkilileri ve diğer bazı kurumların yetkililerini yeni yıl dolaysıyla kabulünde, direniş ekonomisi politikalarının titizlikle uygulanmasına vurgu yaptı.
Ayetullah Hamanei, direniş ekonomisi politikalarının uygulanmasında iç yeteneklere ve bol kapasitelere dayanmak gerektiğini kaydetti.
Amerika kötü ahlak ve sözünü tutmama simgesi olduğunu kaydeden Ayetullah Hamanei, Amerikalılara güvenilemeyeceğini, Amerika’dan başka diğer bazı Batılı devletler de aynı şekilde güvenilmez olduğunu ve bu yüzden kendi yeteneklerimize güvenmemiz gerektiğini vurguladı.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei yeni yıl dolaysıyla yayımladığı mesajının bir bölümünde ülke ekonomisinin temel meseleleri iç üretim, istihdam alanlarını genişletmek ve işsizliği gidermek ve iktisadi durgunlukla mücadele ederek ekonomik canlılığa zemin hazırlamaktan ibaret olduğunu belirterek, direniş ekonomisi ile işsizlik ve durgunlukla mücadele edilebileceğini, pahalılığın önlenebileceğini, düşman tehditlerine karşı durulabileceğini ve ülke için bir çok fırsat yaratarak bu fırsatlardan yararlanılabileceğini kaydetti.
Bu başarılara ulaşmanın şartı direniş ekonomisi temelinde çalışmak ve çaba harcamak olduğunu belirten Ayetullah Hamanei, yetkililerin görevi ise direniş ekonomisi zemininde pratik eylemden ibaret olduğunu, buna göre direniş ekonomisi programlarını uygulamak ve onlara amel etmenin devam etmesi gerektiğini ve işin sonuçlarını sahada halka göstermek gerektiğini vurguladı.
Geçen hafta Dağlık Karabağ bölgesinde yaşanan kanlı çatışmaların ardından Cumhurbaşkanı Dr. Hasan Ruhani, Azerbaycan ve Ermenistan cumhurbaşkanları ile telefon görüşmesinde tarafları sağduyuya çağırdı ve Tahran yönetimi bölgenin yeniden huzur ve istikrara kavuşmasını istediğini kaydetti.
Ruhani Azerbaycan lideri İlham Aliyev ve Ermenistan lideri Serj Sarkisiyan’la ayrı ayrı görüşmesinde Dağlık Karabağ bölgesinde mevcut ateşkese tam saygı gösterilmesini ve titizlikle uygulanmasını istedi ve İran İslam Cumhuriyeti iki komşu ve dost ülkede çıkan çatışmalarda askerlerin ve sivillerin hayatını kaybetmesinden derin üzüntü duyduğunu ve iki ülke arasındaki anlaşmazlıkları siyasi diyalogla ve barışçıl bir şekilde çözümlemek için ellerinden geleni yapmaya hazır olduğunu vurguladı.
Ruhani Azeri ve Ermeni mevkidaşlarından ateşkesin tam uygulanması ve titizlikle gözetilmesi ve iki ülkenin sınırlarına huzurun yeniden geri getirilmesi için tüm çabalarını sarf etmelerini istedi.
Görüşmelerde Azerbaycan ve Ermenistan cumhurbaşkanları da bölgedeki son durum ve ateşkesin sağlanması ve korunması yönünde yapılan çalışmalarla ilgili açıklamada bulunarak İran İslam cumhuriyetinin bu krizin çözümü için çabalarına ve ilkeli tutumuna teşekkür etti.
Geçen hafta İran, Rusya ve Azerbaycan Dışişleri Bakanlarının ilk üçlü zirvesi Bakü’de düzenlendi. İran, Rusya ve Azerbaycan Dışişleri Bakanları Zarif, Lavrov ve Yarov, bir gün süren üçlü zirvede üçlü işbirliği yollarını geliştirmeyi masaya yatırdı.
Zirvede her üç ülkenin başta bölgesel gelişmeler olmak üzere iktisadi ve ticari ve transit gibi alanlarda işbirliği etrafında görüş alış verişi gerçekleşti.
Oturumda Dışişleri Bakanı Zarif, Azerbaycan ve Ermenistan arasında ateşkes sağlanmasından duydukları memnuniyeti dile getirerek iki ülke arasındaki münakaşanın barışçıl bir şekilde çözümlenmesini diledi. Zarif ayrıca İran, Rusya ve Azerbaycan arasında demiryolları, ulaştırma, iletişim, sınır işbirliği, terörle mücadele işbirliği ve kültürel alanlarda ve dinler arası diyalog alanında ve bankacılıkta işbirliğinin geliştirilmesinin önemine vurgu yaptı.
Üç ülkenin ulaştırma bakanlarının yakın gelecekte üçlü bir zirve gerçekleştireceklerini de hatırlanan Zarif, üç ülke arasında tüm alanlarda işbirliğinin gelişmesini diledi.
Bakü’de gerçekleşen üçlü zirvede Azerbaycan Dışişleri Bakanı Elmar Muhammed Yarov ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov da Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki münakaşaya ve sağlanan ateşkese yönelik tutumlarını açıklayarak , terörle mücadele, Kuzey Güney koridorunun açılması, turizm ve ulaştırma gibi alanların üç ülkenin önemli işbirliği alanları olduğunu belirtti ve üç ülke arasında işbirliğini geliştirmek için hazır olduklarını vurguladı.
Zirvenin sonunda ise üç bakanın üzerinde anlaştığı bir sonuç bildirisi yayımlandı.
Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif Bakü ziyareti sırasında ayrıca Azerbaycan cumhuriyetinde yaşayan İranlı vatandaşlarla bir araya gelerek bir konuşma yaptı. Zarif, yeni yıl İran’ın komşuları ve çevre ülkeleri ile işbirliği yılı olduğunu ve bu ülkelerin arasında orta Asya ve Kafkasya ülkeleri ile işbirliğini geliştirmek de Tahran’ın gündeminde yer aldığını kaydetti.
Bu doğrultuda geçen hafta İran, Türkiye ve Azerbaycan Dışişleri Bakanları Zarif, Çavuşoğlu ve Yarov, İran’ın Ramser kentinde üçlü bir zirve gerçekleştirdi. Zirvenin sonuç bildirisinde bölücülük, terör ve radikalizmle mücadele, barış, istikrar ve güvenliğe bağlılık ve bölgesel işbirliği gibi alanlarda çok yönlü ilişkilerin geliştirilmesine vurgu yapıldı.
Ramser’de düzenlenen üçlü zirve hakkında bir açıklama yapan Dışişleri Bakanı Zarif, gelecekte de bölge ülkeleri ile üçlü ve çok yönlü işbirliğini geliştireceklerini ifade etti.
Geçen hafta İran’ın BM büyükelçisi ve daimi temsilci yardımcısı Golam Hüseyin Dehgani, Amerika ve İngiltere nükleer silahsızlanma yönünde hareket etmek yerine nükleer silahlarını geliştirmek ve yenilemek için yüklü bütçeler tahsis ettiklerini, dünyanın nükleer güçlerinin nükleer silahsızlanma yönündeki isteksizliği nükleer rekabet krizini körüklediğini belirtti.
BM genel kurulu silahsızlanma komisyonunun zirvesinde konuşan Dehgani, İran İslam Cumhuriyeti nükleer silahsızlanma alanında yaşanan gelişmelerden derin kaygı duyduğunu, çünkü NPT’nin 6. Maddesine göre nükleer güçler nükleer silahsızlanma yönündeki yükümlülüklerini yerine getirmediklerini kaydetti.
İran’ın BM Büyükelçisi Dehgani, geçen sene Amerika ve İngiltere’nin muhalefetleri yüzünden NPT’yi gözden geçirme konferansı başarısızlıkla sonuçlandığını ve nükleer silahsızlanma doğrultusunda herhangi bir uzlaşma sağlanamadığını vurguladı.
Dehgani, Amerika ve İngiltere sırf kendi milli güvenlikleri için değil de, asıl korsan İsrail’in nükleer programını korumak için konferansın nihai belgesine karşı çıktıklarını belirtti.
Geçen hafta İran’ın BM büyükelçisi ve daimi temsilci yardımcısı Golam Hüseyin Dehgani konuşmasının devamında Amerika ve İngiltere nükleer silahlarını yenilemek için yüklü paralar harcadıklarını belirterek, Amerika nükleer silahlarını yenilemek ve değiştirmek için bir trilyon dolarlık bir projeyi başlattığını ve şimdiki nükleer silahlarını yeni yeteneklerle donatılan modern nükleer silahlarla değiştirdiğini, bu da Amerika’nın nükleer silahsızlanma yükümlülüğüne asla bağlı olmadığını ve aynı zamanda dünyayı yeni bir nükleer silah yarışına sürüklediğini vurguladı.
Dehgani bazı nükleer güçlerin nükleer silahların yayılmasını önleme politikasına yönelik çifte standart tutumu siyonist İsrail’in nükleer silah elde etmesine yol açtığını belirterek tarihin en büyük acı mizahlarından biri de kitle imha silahlarını men eden uluslararası yasaları hiçe sayan İsrail rejimin gibi bir rejimin bazı nükleer güçlerden nükleer silah üretmek için en çok maddi ve teknik yardımı almasından ibaret olduğunu belirtti.
Geçen hafta Cuma günü İran’da nükleer teknoloji milli günü onuncu yıldönümü kutlandı.
Bu gün dolaysıyla Cumhurbaşkanı Ruhani’nin katılımı ile düzenlenen özel törende İran’ın yeni nükleer kazanımları açıklandı.
İran’da 8 Nisan günü nükleer teknoloji milli günü olarak adlandırılıyor. Cumhurbaşkanı Ruhani törende yaptığı konuşmada uluslararası camianın İran’ın nükleer programının barışçıl olduğunu kabul ettiğini belirterek dünya ile teamül ve bunun yanında kendini yeterli hale gelme çabalarına vurgu yaptı.
İAEK Başkanı Ali Ekber Salihi de nükleer teknoloji milli günü dolaysıyla düzenlenen törende yaptığı konuşmada, kamuoyunun dünya genelinde çevre sorunu üzerinde durmasıyla beraber İran İslam Cumhuriyeti nükleer santraller alanında faaliyetini başlattığını açıkladı.
Nükleer tıp alanının geliştirilmesi, yeni nükleer santrallerin inşaatı ve yeni uranyum madenlerini arama çalışmaları, İAEK’nun nükleer bilim ve teknoloji alanında izlediği bazı programlarıdır. 015