Bu bölümde baş ağrısı ve migren gibi hastalıklar ile ilgili konuşacağız.

Baş ağrıması, insanı zor durumda bırakan dayanılmayacak haller alan her yerde ve zamanda meydana gelebilecek bir durumdur.  Baş ağrının farklı nedenleri ve göstergeleri olabilir. Baş ağrılarının çoğu kısa ve geçicidir. Bunlar fazla kaygıya yol açmaz. Buna rağmen kişinin yaşadığı baş ağrı türünün belirlenmesi tedavisi ve doktora baş vurup baş vurmama hususunda önemlidir. 

Çoğu insanlar hayatlarında en az bir kez baş ağrısını yaşamışlardır. Tabii kimi zaman da baş ağrıları gerçekten acıtıcı olabilir. Ancak çoğu durumda  bu tür baş ağrıları da yatıştırıcı ilaçların alınmasının ardından bir veya bir kaç saat sonra biter. Ancak sürekli tekrarlanan baş ağrıları ve ağır baş ağrıları ciddi bir sorunun göstergesi olabilir. 

Şimdiye kadar dünya çapında 150 türü aşkın baş ağrısı çeşidi bulunmuştur. Bunlar birincil ve ikinci olarak ikiye bölünmüşlerdir. Birincil baş ağrıları,  koşullardan ve diğer sorunlardan dolayı oluşmayan baş ağrılarını kapsamaktadır. 

İlk önce sizleri ismini bol duyduğunuz bir baş ağrı türü olan migren  ile tanıştıracağız.    

Migren baş ağrı türü kişinin başının bir tarafında büyük bir ağrıya sebebiyet veren hastalık türüdür. Bu tür hastalıkta kişi ışığa, sese ve kokuya aşırı bir şekilde duyarlı hale gelebilir. Mide bulanıklığı ve kusma da bu tür baş ağrının belirtilerinden olabilir.  Kişilerin üçte biri kadarı migren başlamadan Aura durumunu yaşarlar. Bu durum ise 5 ila 60 dakika kadar sürebilir. Işıklı noktalar görmek, eğri çizgiler görmek, görüş kabiliyetinin kısa süreliğine kaybedilmesi, uyuşukluk, tüylerin diken diken olması, adalelerin zayıflaması ve konuşmakta sorunlar yaşamak da migren belirtilerinden olabilir. 

Migren türü baş ağrıları uygun bir şekilde tedavi edilmezse genelde 4 ila 24 saat kadar sürebilir. Tabii 4 saat kadar migren ağrısına dayanmak zordur ve bu yüzden migrenli kişilerin doktora baş vurması şart. Tabii bu belirtilerin beyin krizi ve  menenjit belirtileri de olabileceği söylenmelidir. Bu belirtileri ilk kez olarak yaşıyorsanız o zaman doktora baş vurmanız da şart. Migren hem çocukları hem yetişkinleri etkileyebilir. Ancak kadınlarda erkeklere göre 3 kat daha fazla görülmektedir.  Migren yılda bir kezden haftada bir kaç keze kadar yaşanabilir. Migrenin asıl nedeni ise belli olmamakla beraber çoğu durumlarda kalıtımsal olduğu görülmektedir. Bu durum sara ve depresyon gibi durumları yaşayan kişilerde daha sık görülmektedir. 

Sohbetimizin devamında migrene yol açacak belli başlı etkenleri sizler ile paylaşacağız. 

Stres ve ızdırap, uyku bozukluğu, hormonal değişiklikler, aç kalmak, susuzluk, kimi besin maddeleri ve ilaçlar, yüksek ses ve ışık migrene sebep olabilir. Migren saldırıları ise sıradan yatıştırıcılar ile, buz su torbası veya soğuk bir mendilin alna koyulması ve su içilmesi ile kontrol edilebilir. Kimi zor tedavi gören migren türlerinde ise  özel ilaçlar reçete edilir. 

 Kronik migrene yakalananlar ise önleyici tedavi yöntemlerini uygulamak için doktora baş vurmalılar. Doktorlar ise 3 aylık dönemde 15 günden fazla baş ağrısı ve de migren belirtilerinden en az 8'ini gördükten sonra kişiye migren teşhisi koyarlar.   Buna rağmen beslenme tamamlayıcıları,  meditasyon ve akupunktur  migreni önlemek için faydalıdır. 

Stres kaynaklı baş ağrısı da diğer birincil baş ağrı türlerindendir. Bu tür baş ağrısı da çok yaygındır. Çoğu kişiler ise zaman zaman bu durumu yaşamışlardır. Bu tür ağrı, sürekli bir ağrı olarak beynin iki tarafında da yaşanır.  Bu tür baş ağrı yarım saatten bir kaç saate kadar devam edebilir.     Yüz, boyun ve omuzda ağrı ve de gözlerin arkasında baskı hissi, ışığa ve sese aşırı duyarlılık bu baş ağrı türünün belirtilerindendir.  Bunun acı seviyesi farklı olabilir ancak günlük işleri engelleyecek kadar değildir. 

Stres kaynaklı baş ağrının sebebi belirsiz olsa da ancak stres, ızdırap ve depresyonun asıl nedenleri olduğu söylenmektedir. Suyun azlığı, yüksek ses, spor ve egzersiz yapmamak, açlık ve gözlerin sık sık yorulması bu tür baş ağrının diğer etkenlerindendir. 

 Ayda 15 günden daha fazla baş ağrı yaşayanlar ise muhakkak doktora baş vurmalılar. Bu doğrultuda kimi durumlarda hayat tarzının değiştirilmesi   stres kaynaklı baş ağrının önlenmesine yardımcı olur.   Yeterli uyuma, düzenli spor yapma ve esneme hareketleri, durma ve oturma pozisyonlarına dikkat etme, göz muayenesi, stres yönetimi ve de akupunktur iğne tedavisi bu tür baş ağrısının yaşanmasını önleyebilir. 

Birincil baş ağrılardan bir başkası da kümeler halinde veya dönemsel olarak yaşanan küme baş ağrısıdır. Bu tür baş ağrı en acı verici baş ağrılardan sayılır.  Küme baş ağrısı  gözlerin içinde veya etrafında, başın bir tarafında acıya sebep olup gece yarısı kişiyi uyandırabilir.  Genellikle  sürekli saldırıların ardından kümeler halinde beliren bu baş ağrısı  bir kaç haftadan  bir kaç aya kadar devam edebilir.  Bu arada geçici bir iyileşme dönemi yaşanabilir. 

Küme baş ağrısının belirtileri ise hızlı bir şekilde belirir. Ayrıca ilk başta görmekte Aura sorunu ve kusma da yaşanabilir. Bu tür baş ağrının nedeni de kesin olarak bilinmediğine rağmen vücudun biyolojik saatinin bozulmasının bu baş ağrı türünün ortaya çıkışında etkili olduğu söylenmektedir. 

Efor baş ağrısı da ağır fiziksel faaliyetlerden doğan başka baş ağrı türüdür. Koşmak, zıplamak, atlamak, haltercilik, cinsel ilişki kurmak, hapşırmak veya öksürmek de bu tür baş ağrısına sebebiyet verebilir.   Bu tür baş ağrı genellikle uzun sürmez. Ancak kimi zaman 2 güne kadar sürebilir. Bu ağrı, başın her tarafında hissedilip ailevi geçmişlerinde bu tür hastalıkları olanlarda daha fazla görülür. 

Birincil baş ağrıların bir başka türü de uyku bozukluğuna dayalı hipnik baş ağrısıdır. Bu tür baş ağrısı  genel olarak 50'li yaşlarda ve nadiren daha erken çağlarda görülür. Bu baş ağrı türü,  geceleyin insanları uykudan kaldırdığı için çalar saat olarak tanınıyor.    Hipnik türü baş ağrısı  az ve orta bir acı ile beraberdir. Bu acı beynin iki tarafında da duyulur. Bu acı 3 saat kadar sürüp kusma ve ışık ve sese aşırı duyarlı olma durumları ile de beraber olabilir. Bu tür baş ağrısı saldırıları haftada bir kaç kez tekrarlanabilir. 

Buraya kadar hep birincil baş ağrı türlerinden konuştuk. Şimdi de sohbetimizin devamında  ikincil baş ağrı türlerinden söz edeceğiz. 

İkincil baş ağrılarının ortaya çıkma sebepleri ise birincillerden farklıdır.  Bu tür baş ağrıların sebebi ise başa darbe inmesi, kafein tüketiminin kesilmesi ve aşırı yatıştırıcı tüketimi olabilir. 

Sinüs baş ağrısı,  sinüslerin enfeksiyon kapması ile baş gösteren sinüzit kaynaklı bir baş ağrısıdır. Bu tür baş ağrısının belirtileri ise  gözlerin, yanakların ve alnın etrafında hafif ağrı duygusudur. Bu acı, hareket ve kasılma ile daha da şiddetlenir ve kimi zaman dişler ve çeneyi de etkiler. Diğer belirtiler ise burnun tıkanması, ateş, kusma ve ışık ve sese aşırı duyarlılıktır. Burun tıkanıklığı hariç diğer belirtiler varsa o zaman migren baş ağrısı söz konusudur. 

Aşırı kafein almak yani günde 400 miligram ya da 4 fincan kahve kadar tüketmek ise kimi zaman baş ağrıya neden olur. Yorgunluk, konsantrasyon bozukluğu,  aşırı duyarlılık, kusma da bu tür baş ağrının belirtilerindendir. Bu belirtiler ise genellikle  kafein tüketiminden bir saat sonra azalır. Kafeinin kişilerdeki etkisi farklıdır. Ancak  kafein tüketiminin azalması  baş ağrıya yakalanma riskini de azaltır. 

Kafaya veya boyna inen hafif darbeler hususunda kaygı duymanıza gerek yol. Ancak kimi zaman nadiren baş ağrısı yaşanabilir. Bu tür baş ağrıları migren veya stres kaynaklı baş ağrılarının acılarına benziyor ve genellikle yatıştırıcı ilaçlar ile tedavi edilir. Bir kişi uzun süreliğine git gide kötüleşen bir baş ağrısı yaşıyorsa o zaman muhakkak doktora baş vurmalı. Bayılma, havale, kusma, hafıza kaybı, baş dönmesi ve görme ve işitme sorunlarını yaşıyorsa onu hemen hastaneye kaldırmalıyız. 

 Adet dönemi baş ağrıları da ikincil baş ağrıların bir başka türüdür. Bu da hormonal düzeylerin değişmesi ile yaşanır. Kadınlarda sterojen düzeyinin değişmesi ile migren baş ağrısı da yaşanabilir.  Belirtileri ise aurasız migrene benziyor. Ancak daha uzundur.  Hormonal baş ağrıları ayrıca gebeliği, menopozu  önleme haplarının tüketiminden de kaynaklanabiir. Bu tür baş ağrının tedavisi ise aurasız migren tedavisi gibidir.